ظریف برای رابطه با آمریکا تاریخ را عوض کرد
منتقدان می گویند که مقام‌های آمریکایی خود با ارجاع به تاریخ باستان، تقابل با ایران را در چارچوبی تمدنی قرار می‌دهند؛ با این حال، ظریف این برداشت را مغالطه‌آمیز می‌خواند و با تأکید بر اختلافات سیاسی، روایتی را پیش می‌کشد که با موضع رضا پهلوی درباره مقصر دانستن جمهوری اسلامی در جنگ هم‌پوشانی دارد.
گروه سیاسی خبرگزاری فارس: محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه دولت روحانی، اخیرا در واکنش به طرح موضوع تقابل تمدنی آمریکا با ایران، این رویکرد را مغالطه‌آمیز خوانده و نوشته که: «پس از شکست در دو تجاوز علیه ایران، صورت‌بندی این درگیری به‌عنوان یک «نبرد تمدنی ذاتی»، مغالطه‌آمیز است. تاریخ، گواه هزاران سال اشتراک در فلسفه، علم و شعر است. تبدیل منازعات میان دولت‌ها به جنگ فرهنگی، انکار ریشه‌های مشترک ماست.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در سفر به یونان با اشاره به لشکرکشی خشایارشا در سال ۴۸۰ پیش از میلاد و آتش‌گرفتن معابد آتن، تقابل کنونی با ایران را در بستری تاریخی و تمدنی قرار داد و بر ضرورت همبستگی کشورهای غربی برای دفاع از میراث تمدن غرب تأکید کرد.
حالا این سوال مطرح می‌شود که آیا تقابل آمریکا با ایران صرفاً به اختلاف با جمهوری اسلامی محدود است یا هویت تاریخی و استقلال ایران نیز در این رویارویی نقش دارد؟
رهبر شهید انقلاب: آمریکا با ایران قوی و مستقل مخالف است
در همین راستا، رهبر شهید انقلاب، ۱۱ مهر ۱۴۰۱، در تبیین ماهیت تقابل آمریکا با ایران فرمودند: «آنها فقط با جمهوری اسلامی مخالف نیستند، با ایران مخالفند؛ آمریکا با ایران قوی مخالف است، با ایران مستقل مخالف است. همه بحث آنها، همه دعوای آنها سر جمهوری اسلامی نیست؛ البتّه با جمهوری اسلامی بشدّت و عمیقاً دشمنند، در این شکّی نیست، امّا بدون جمهوری اسلامی هم با ایرانی که قوی باشد مخالفند، با ایرانی که مستقل باشد مخالفند.»
نسخه تازه‌ای از نظریه «برخورد تمدن‌ها»
در ادامه این بحث، ولی نصر، مشاور پیشین دولت باراک اوباما، نیز در واکنش به اظهارات روبیو در آتن، این رویکرد را صورت تازه‌ای از نظریه «برخورد تمدن‌ها»ی ساموئل هانتینگتون دانسته است. نصر معتقد است روبیو به‌جای تقابل اسلام و غرب، تقابل تمدنی میان ایران و غرب را ترسیم می‌کند؛ روندی که به تعبیر او، می‌تواند به جایگزینی «ایران‌هراسی» به‌جای اسلام‌هراسی منجر شود.
زادور: جریان‌های غرب‌گرا نزاع آمریکا و ایران را به جمهوری اسلامی نسبت می‌دهند
در داخل کشور نیز ارجاع روبیو به تاریخ باستان، واکنش‌هایی را درباره ماهیت تقابل آمریکا با ایران و نسبت آن با اختلافات سیاسی پس از انقلاب برانگیخته است.
علیرضا زادور، کارشناس مسائل سیاسی، درباره اظهارات وزیر خارجه آمریکا معتقد است ارجاع روبیو به لشکرکشی خشایارشا و رویدادهای سال ۴۸۰ پیش از میلاد، نشان‌دهنده تلاش برای بردن نزاع کنونی ایران و غرب به گذشته‌ای دور است.
او این اظهارات را پاسخی به جریان‌های غرب‌گرا در داخل کشور می‌داند که می‌کوشند تقابل کنونی را به عملکرد جمهوری اسلامی در ۴۷ سال گذشته، شعار «مرگ بر آمریکا»، آتش‌زدن پرچم آمریکا یا تسخیر سفارت این کشور محدود کنند.
زادور معتقد است جریان‌های غرب‌گرا و طرفدار آمریکا تلاش می‌کنند نزاع فعلی را به جمهوری اسلامی و تحولات پس از انقلاب نسبت دهند؛ اما وقتی وزیر خارجه آمریکا از تقابل ایران و غرب در دوره پیش از میلاد مسیح سخن می‌گوید، این پرسش مطرح می‌شود که آیا اساساً نگاه واشنگتن به ایران، محدود به نظام سیاسی مستقر در کشور است؟
این کارشناس مسائل سیاسی معتقد است ارجاع به تاریخ هخامنشیان و طرح ایدئولوژیک تقابل با ایران نشان می‌دهد که بخشی از نگاه آمریکا به این کشور فراتر از اختلاف با جمهوری اسلامی است. از نظر او، چنین مواضعی ادعای کسانی را به چالش می‌کشد که تحریم‌ها، ترورها و فشارهای خارجی را صرفاً به سیاست‌های جمهوری اسلامی نسبت می‌دهند و معتقدند آمریکا با کلیت ایران و مردم آن مسئله‌ای ندارد.
زادور همچنین با اشاره به سابقه تحریم‌ها، ترورها و فشارهای اقتصادی و نظامی علیه ایران، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا پس از اظهارات اخیر روبیو، همچنان می‌توان تقابل آمریکا با ایران را صرفاً به اختلافات سیاسی چهار دهه اخیر محدود کرد؟
انبارلویی: هدف دشمنان نابودی تمدن ایرانی است
محمدکاظم انبارلویی، قائم‌مقام دبیرکل حزب مؤتلفه اسلامی، نیز در گفتوگو با خبرنگار فارس، با بیان اینکه هدف دشمنان سرنگونی نظام، تجزیه کشور و نابودی تمدن ایرانی است، گفت: این اهداف بارها از سوی ترامپ و نتانیاهو در سخنرانی‌های متعدد بیان شده است. ترامپ نیز بارها تهدید کرده که می‌تواند با یک بمب تمام ایران را نابود کند و آن را به عصر حجر بازگرداند.
رخسایی: تقابل با ایران فراتر از اختلاف بر سر چند پرونده محدود است
رضا رخسایی، عضو شورای مرکزی جبهه پایداری، هم در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، با اشاره به ابعاد تاریخی و تمدنی تقابل آمریکا با ایران، گفت: سخنرانی روبیو در آتن را باید فراتر از یک خطابه تاریخی درباره یونان و روم بررسی کرد. او با یادآوری حمله خشایارشا به آتن، معرفی آمریکا به‌عنوان وارث تمدن غرب و قرار دادن رهبران ایران امروز در برابر ارزش‌های اخلاقی غرب، جنگ معاصر را در چارچوبی تمدنی قرار داد. در چنین روایتی، حفظ جایگاه آمریکا در رأس جهان و دفاع از نظم مطلوب غرب، اهمیتی فراتر از اختلاف بر سر چند پرونده محدود پیدا می‌کند.
وی افزود: در چنین نظمی، همراهی با خواسته‌های قدرت مسلط می‌تواند یک بازیگر متخاصم را به شریک و طرف مذاکره تبدیل کند؛ اما مقاومت در برابر قواعدی که آن قدرت تعیین می‌کند، ممکن است همان کشور را به تهدیدی علیه امنیت، ثبات یا تمدن جهانی معرفی کند.
رخسایی ادامه داد: از این منظر، بزرگ‌ترین مسئله ایران برای واشنگتن را باید در تلاش آن برای حفظ استقلال تصمیم‌گیری و به چالش کشیدن نظم آمریکایی جست‌وجو کرد.
وی تصریح کرد: پرسش بنیادی این است که آیا ایران حق دارد مستقل از خواست آمریکا مسیر خود را انتخاب کند و در شکل‌دادن به قواعد منطقه و جهان نقش داشته باشد یا برای رهایی از فشارها ناچار است نظمی را بپذیرد که واشنگتن تعریف کرده است؟
عضو شورای مرکزی جبهه پایداری با انتقاد از موضع‌گیری ظریف درباره تقابل ایران و آمریکا، گفت: در همین دوگانه است که ظریف بارها با ورود به موضوع ارتباط و مذاکره با آمریکا، برداشتی متفاوت از آنچه در واقعیت می‌گذرد، ارائه می‌کند.
رخسایی با اشاره به توییت ظریف نوشت: «پس از شکست در دو تجاوز علیه ایران، صورت‌بندی این درگیری به‌عنوان یک «نبرد تمدنی ذاتی»، مغالطه‌آمیز است. تاریخ، گواه هزاران سال اشتراک در فلسفه، علم و شعر است. تبدیل منازعات میان دولت‌ها به جنگ فرهنگی، انکار ریشه‌های مشترک ماست.»
وی در واکنش به این موضع‌گیری اظهار کرد: گویا ظریف نمی‌بیند یا اساساً نمی‌خواهد ببیند که بیش از یک سال است آمریکا در دو مرحله جنگ سخت را علیه ایران آغاز کرده و با به شهادت رساندن چهره‌های برجسته این کشور، همان نگاه تمدنی به انتقام یا به تعبیر دیگر، از بین بردن تمدن کهن ایران را در برنامه و طراحی خود دارد.
رخسایی با اشاره به اظهارات مارکو روبیو، وزیر امور خارجه فعلی آمریکا، درباره تقابل تمدنی غرب با ایران و ارجاع به یونان باستان، دوران هخامنشیان و لشکرکشی خشایارشا، گفت: افرادی مانند ظریف گمان می‌کنند این نگاه، رویکردی تازه و مختص ترامپ، روبیو و سایر دولتمردان فعلی آمریکاست؛ در حالی که این نگاه از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی در میان دولتمردان و استراتژیست‌های غربی و آمریکایی وجود داشته است. اوج این نگاه را می‌توان در کتاب نظریه «برخورد تمدن‌ها» اثر ساموئل هانتینگتون مشاهده کرد.
وی افزود: خیلی پیش‌تر از روبیو و حتی هانتینگتون، می‌توان از جرج شولتز، وزیر امور خارجه آمریکا در دولت ریگان و در زمان جنگ تحمیلی نخست، یاد کرد که در جمله‌ای مشهور گفت: «انقلاب اسلامی، خطرناک‌ترین دشمن مشترک تمدن غرب در سراسر تاریخ آن است.»
عضو شورای مرکزی جبهه پایداری در پایان با انتقاد از ظریف گفت: «آقای ظریف، متخصص حوزه بین‌الملل، چطور تاریخ تمدنی ایران و حرف‌های چهره‌های مشهور علوم سیاسی آمریکا را هم نمی‌داند؟ دوباره تاریخ را بخوانید؛ واقعیت روشن پیش روی چشم‌های مردم دنیاست.»
در کنار این دیدگاه‌ها، رضا پهلوی نیز با نسبت دادن مسئولیت جنگ و بحران کنونی به جمهوری اسلامی، مدعی شده است: «جنگ و بحرانی که امروز کشور ما با آن روبه‌روست، تنها یک باعث و بانی دارد: رژیم جمهوری اسلامی.»
منتقدان می گویند که مقام‌های آمریکایی خود با ارجاع به تاریخ باستان، تقابل با ایران را در چارچوبی تمدنی قرار می‌دهند؛ با این حال، ظریف این برداشت را مغالطه‌آمیز می‌خواند و با تأکید بر اختلافات سیاسی، روایتی را پیش می‌کشد که با موضع رضا پهلوی درباره مقصر دانستن جمهوری اسلامی در جنگ و بحران کنونی هم‌پوشانی دارد.
پایان پیام/
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
#رهبر_شهید
#ظریف
#جنگ
