تهدید نظامی؛ نشانه بن‌بست دیپلماسی آمریکا
باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد - نوید کمالی، تحلیلگر مسائل بین الملل در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به تهدیدهای نظامی اخیر آمریکا علیه ایران اظهار کرد: تهدیدهای واشنگتن را باید در چارچوب ناکامی دستگاه دیپلماسی این کشور در پیشبرد اهدافش ارزیابی کرد؛ چراکه آمریکا پس از ناکامی در استفاده از ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک، بار دیگر به اهرم تهدید نظامی روی آورده است.
وی سیاست فشار حداکثری واشنگتن را مانعی برای دستیابی به توافق دانست و بیان کرد: وزن ژئوپلیتیکی، ظرفیت‌های اقتصادی و توانمندی‌های امنیتی ایران، جایگاهی تعیین‌کننده در معادلات منطقه دارد و امکان حذف کشورمان از ترتیبات منطقه‌ای وجود ندارد.
کمالی در ارزیابی رویکرد دوگانه آمریکا در طرح مذاکره و هم‌زمان تهدید نظامی علیه ایران، این رفتار را بیش از آن که نشانه قدرت دیپلماسی بداند، بیانگر بن‌بست دیپلماتیک واشنگتن توصیف کرد.
به گفته وی، دیپلماسی موفق برای دستیابی به توافق، به زور و اجبار متوسل نمی‌شود، بلکه تلاش می‌کند مطالبات طرفین را به توافقی قابل اجرا تبدیل کند.
این تحلیلگر با اشاره به استفاده آمریکا از ابزارهای سخت و نرم برای تحمیل خواسته‌های خود، یادآور شد که این فشار‌ها تاکنون تأثیر ملموسی بر محاسبات تهران نداشته و تهدیدهای اخیر نیز نشان‌دهنده تداوم اتکای واشنگتن به ابزار نظامی است.
تهدید نظامی، مکمل ناکامی‌های دستگاه دیپلماسی آمریکاست
کمالی درباره تهدیدهای آمریکا به استفاده از تسلیحات سنگین علیه ایران گفت: تهدید به استفاده از سلاح‌های متعارف و نامتعارف، به‌خودی‌خود تضمین‌کننده موفقیت سیاسی و نظامی نیست و حتی در صورت عملیاتی شدن چنین تهدید‌هایی نیز نمی‌توان تضمین کرد که آمریکا به تمام خواسته‌های خود دست پیدا کند.
وی تحریک غرور ملی طرف مقابل را یکی از پیامد‌های چنین تهدید‌هایی دانست و افزود: این رویکرد می‌تواند به مانعی در برابر توافق‌های احتمالی تبدیل شود؛ افزون بر این، اجرای چنین تهدید‌هایی ممکن است پیامد‌های سنگین و پیش‌بینی‌نشده‌ای برای آمریکا و منطقه به همراه داشته باشد.
او با اشاره به تناقض میان ادعای آمریکا درباره تأمین امنیت منطقه و تهدیدهای مستمر علیه ایران، تأکید کرد: امنیت با تهدید و تشدید تنش ایجاد نمی‌شود، بلکه نیازمند اعتمادسازی است. تهدیدهای مکرر واشنگتن شکاف بی‌اعتمادی میان دو کشور را عمیق‌تر می‌کند و بر روابط تاریخی ایران و آمریکا تأثیر منفی می‌گذارد.
به اعتقاد این کارشناس، صلح پایدار در منطقه زمانی شکل می‌گیرد که همه ذی‌نفعان، به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران و ملت ایران، از ترتیبات امنیتی جدید منتفع شوند؛ نه اینکه توافق صرفاً بر اساس خواسته‌های آمریکا طراحی شود.
کمالی همچنین با اشاره به وابستگی امنیتی رژیم صهیونیستی به آمریکا، یادآور شد: اسرائیل برای ورود به یک جنگ طولانی‌مدت با ایران، بدون همراهی واشنگتن با محدودیت جدی مواجه است. تجربه درگیری‌های اخیر نشان داد که این رژیم در حوزه تأمین تسلیحات، دفاع موشکی، اطلاعات و پشتیبانی لجستیکی به آمریکا وابستگی قابل توجهی دارد.
وی درباره پیامد‌های انسانی و اقتصادی درگیری‌های نظامی علیه ایران نیز گفت: مسئولیت اصلی پیامد‌های جنگ بر عهده طرفی است که آن را آغاز کرده است. اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی نه‌تنها امنیت منطقه و غیرنظامیان را به خطر انداخته، بلکه بازار انرژی و اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است؛ به‌گونه‌ای که حتی مردم کشور‌های دور از منطقه نیز از تبعات آن متأثر شده‌اند.
فشار خارجی الزاماً به تسلیم یک ملت منجر نمی‌شود
این تحلیلگر مسائل راهبردی با تأکید بر ضرورت تقویت بازدارندگی دفاعی کشور، تجربه تاریخی را گواهی بر این دانست که فشار خارجی الزاماً به تضعیف یا عقب‌نشینی یک ملت منجر نمی‌شود، بلکه می‌تواند تقویت توان دفاعی و کاهش وابستگی به خارج را به مطالبه‌ای ملی تبدیل کند.
کمالی با اشاره به تلاش آمریکا برای استفاده از فشار نظامی و کشاندن ایران به میز مذاکره با شرایط مطلوب واشنگتن، ناکامی این رویکرد را مورد توجه قرار داد و گفت: آمریکا اکنون با ابزارهای جدید فشار، به‌ویژه در حوزه معیشت عمومی، به دنبال افزایش تأثیرگذاری سیاست‌های خود است.
وی در ادامه با اشاره به آسیب‌پذیری اقتصاد جهانی در برابر اختلال در مسیر‌های انتقال انرژی خاطرنشان کرد: کشور‌ها در سیاست خارجی تابع منافع ملی خود هستند و هیچ کشوری حاضر نیست منافعش را صرفاً به دلیل همراهی با واشنگتن یا تل‌آویو قربانی کند.
به گفته کمالی، کشور‌های آسیایی و اروپایی متناسب با منافع اقتصادی و امنیتی خود تحولات منطقه را ارزیابی می‌کنند و لزوماً محاسبات آنها با اولویت‌های آمریکا یکسان نیست.
او در پایان با اشاره به تحولات امنیتی پس از جنگ اوکراین، استقلال راهبردی اروپا را مورد توجه قرار داد و گفت: کشور‌های اروپایی به این جمع‌بندی رسیده‌اند که نمی‌توانند به‌طور کامل به آمریکا اتکای امنیتی داشته باشند؛ به همین دلیل در حال توسعه مستقل ظرفیت‌های دفاعی و امنیتی خود هستند و برخلاف دوران جنگ سرد، لزوماً دنباله‌رو سیاست‌های واشنگتن در عرصه بین‌المللی نیستند.
تهدیدهای نظامی واشنگتن بیش از آنکه نشانه قدرت دیپلماسی باشد، بیانگر ناتوانی آمریکا در پیشبرد اهدافش از مسیر مذاکره است.
