سامانه ۴۰۱۰۰ تا بازسازی آخرین خانه جنگ‌زده فعال می‌ماند

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - در نخستین گزارش ملی بنیاد مسکن، جزئیات تعداد خانه‌هایی که در دو جنگ یک سال و نیم گذشته دچار خسارت‌های جزئی، زیاد و کامل شده‌اند و همچنین روند بازسازی واحدهای آسیب‌دیده تشریح شد؛ به‌طوری که میزان پیشرفت بازسازی خانه‌های نیازمند تعمیر تاکنون از ۸۰ درصد عبور کرده است.

محمدحسین رحمانی خلیلی، معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن، در جمع خبرنگاران با اشاره به تصمیمات این نهاد برای امدادرسانی و اسکان آسیب‌دیدگان، اظهار کرد: یک روز پس از آغاز حملات هوایی ۱۲ روزه دشمن به خاک ایران، تصمیمات لازم برای امداد و اسکان جنگ‌زدگان در شهرها و روستاها اتخاذ شد.

تشکیل ستاد بازسازی جنگ یک روز پس از آغاز حملات

وی افزود: بنیاد مسکن در ۲۴ تیرماه ۱۴۰۴ و در پی تجاوز دشمن به حریم هوایی ایران و حملات هوایی به مناطق مسکونی، «ستاد بازسازی جنگ» را در تهران تشکیل داد.

رحمانی خلیلی ادامه داد: در این ستاد، وظایف میان بخش‌های مختلف تقسیم شد و معاونت برنامه‌ریزی بنیاد مسکن نیز دو دستورکار فوری را دنبال کرد؛ نخست تأمین منابع مورد نیاز و دوم تجهیز و به‌کارگیری فناوری‌های نوین متناسب با این نوع حوادث.

معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن با اشاره به ابعاد خسارت‌های واردشده به تهران در جریان جنگ ۱۲ روزه گفت: از آنجا که میزان حملات و خسارت‌ها در تهران نسبت به سایر شهرهای کشور قابل توجه بود، از کارشناسان بنیاد مسکن در پنج استان سمنان، قزوین، مازندران، زنجان و گلستان خواسته شد به ستاد مرکزی بازسازی جنگ در تهران اعزام شوند و به‌عنوان تیم‌های استانی معین، عملیات اولیه پیش از بازسازی را انجام دهند.

وی افزود: برای استقرار این تیم‌ها نیاز به ساختمان داشتیم. تأمین محل استقرار، تهیه تلفن و تلفن همراه با شماره‌های رند، بخشی از اقداماتی بود که برای آغاز عملیات اولیه انجام شد.

رحمانی خلیلی گفت: تیم‌های اعزامی در مرحله نخست با شناسایی محل‌های اصابت پرتابه‌ها، میزان خسارت وارده به ساختمان و اموال را برآورد کردند و با عکسبرداری از محل و انجام سایر اقدامات، اطلاعات لازم برای ورود به مرحله بازسازی را جمع‌آوری کردند.

 تأمین هزار میلیارد تومان اعتبار اولیه برای جنگ ۱۲ روزه

معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن با اشاره به تأمین منابع برای آغاز سریع عملیات بازسازی اظهار کرد: در روزهایی که کشور درگیر جنگ ۱۲ روزه بود، بنیاد مسکن با رایزنی و برگزاری جلسات اضطراری با نمایندگان مجلس و دستگاه‌های دولتی از جمله سازمان برنامه و بودجه، حدود یک هزار میلیارد تومان اعتبار اولیه برای اسکان و بازسازی تأمین کرد.

وی تأکید کرد: بازسازی در گام نخست به منابع نقد نیاز داشت و اگر پیگیری‌های لازم برای تأمین اعتبار انجام نمی‌شد، عملیات بازسازی با مرور زمان، تورم و فرسایشی شدن فرآیند مواجه می‌شد و این مسئله می‌توانست نارضایتی جامعه آسیب‌دیده و مالباختگان جنگ را به دنبال داشته باشد.

 تجربه زلزله کرمانشاه به کمک اسکان موقت جنگ‌زدگان آمد

رحمانی خلیلی با اشاره به تجربه چند دهه‌ای بنیاد مسکن در مدیریت حوادث و بازسازی مناطق آسیب‌دیده گفت: نزدیک به نیم قرن برنامه‌ریزی و تجربه این نهاد در بازسازی‌های بزرگ و تاریخی، از جمله جنگ تحمیلی هشت‌ساله و همچنین حوادث تلخی مانند زلزله بم و زلزله کرمانشاه، در مدیریت جنگ‌های اخیر به کمک بنیاد مسکن آمد.

وی افزود: با آغاز جنگ ۴۰ روزه و افزایش شدت و مدت زمان حملات نسبت به دوره قبل، بنیاد مسکن نیز سطح تصمیمات، تجهیزات و عملیات خود را گسترش داد.

معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن ادامه داد: یکی از اقداماتی که با افزایش ابعاد حملات هوایی دشمن به ۲۲۲ شهر و ۱۸۵ روستا برای پاسخ سریع به حادثه‌دیدگان و آوارگان انجام شد، راه‌اندازی سامانه تلفنی ۴۰۱۰۰ برای اعلام خسارت، ثبت خسارت و پیگیری فرآیند بازسازی خانه‌ها بود.

به گفته وی، این سامانه در پیام‌رسان بله نیز فعال شد و همچنان پویاست و تا زمان تکمیل بازسازی آخرین خانه خسارت‌دیده و بسته شدن پرونده آن، فعالیت سامانه ۴۰۱۰۰ ادامه خواهد داشت.

 چرا اسکان در چادر و هتل کنار گذاشته شد؟

رحمانی خلیلی در ادامه با تشریح چالش‌های پیش روی بنیاد مسکن برای انتخاب مدل اسکان اضطراری افرادی که خانه‌های خود را در جنگ ۴۰ روزه از دست داده بودند، گفت: در ابتدا گزینه‌هایی مانند اسکان در چادر یا هتل مطرح بود، اما تجربه امدادرسانی و اسکان در زلزله‌ها و سیل‌های دهه‌های اخیر در کشور نشان داده بود که اسکان اضطراری در چادر گزینه مطلوبی نیست.

وی افزود: از سوی دیگر، برخی پیشنهاد اسکان افراد آسیب‌دیده در هتل را مطرح کردند، اما بررسی‌های بنیاد مسکن در روزهای ابتدایی جنگ ۴۰ روزه نشان داد که اسکان اضطراری در هتل روشی نیست که بتوان با استفاده از آن اطمینان داشت آوارگان جنگ تا زمان بازگشت خانه‌هایشان به شرایط عادی بتوانند این سبک زندگی را ادامه دهند.

معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن تصریح کرد: اسکان در هتل هزینه‌های لجستیکی و سکونتی بسیار بالایی داشت و از سوی دیگر، برای بسیاری از افراد در مقایسه با سکونت در خانه نیز رضایت‌بخش نبود.

 پرداخت وام ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومانی برای اسکان موقت

رحمانی خلیلی گفت: در نهایت معاونت برنامه‌ریزی بنیاد مسکن گزینه سوم را مطرح کرد که بر اساس آن، وام ودیعه اسکان موقت به آسیب‌دیدگان پرداخت شود.

وی افزود: بر همین اساس، ۲ هزار میلیارد تومان اعتبار بانکی از سوی بانک مسکن تأمین شد و تسهیلات ۳۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومانی، متناسب با مناطق مختلف کشور، به افرادی که امکان سکونت در خانه‌های آسیب‌دیده خود را نداشتند، پرداخت شد.

معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن درباره نحوه بازپرداخت این تسهیلات اظهار کرد: وام ودیعه اسکان موقت نیازمند پرداخت قسط ماهانه نیست و پس از دو سال، زمانی که افراد به خانه‌های بازسازی‌شده خود بازمی‌گردند، تسهیلات از محل دریافت ودیعه از صاحب‌خانه به بانک بازپرداخت می‌شود.

وی همچنین به انعطاف در پرداخت این تسهیلات اشاره کرد و گفت: در برخی پرونده‌ها، خانه تخریب‌شده در اختیار مستأجر بود و مستأجر نیز امکان اجاره خانه مناسب دیگری را نداشت؛ بنابراین سازوکاری در نظر گرفتیم که هم به مالک و هم به مستأجر وام ودیعه اسکان موقت پرداخت شود.

 پاسخ به دغدغه رهبر شهید درباره بازگشت آسیب‌دیدگان به زندگی

رحمانی خلیلی با اشاره به نقش نماینده ولی‌فقیه در بنیاد مسکن، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین روحانی‌نژاد، اظهار کرد: نماینده ولی‌فقیه در بنیاد همواره بر دغدغه رهبر شهید مبنی بر رفع مشکل خانوارهایی که خانه خود را در سوانح از دست داده‌اند تأکید داشته است.

وی افزود: خواسته ایشان این بود که در شرایط وقوع حوادث و سوانح طبیعی، بنیاد مسکن به سرعت وارد عمل شود، دغدغه مسکن و سرپناه افراد آسیب‌دیده را برطرف کند، زیان آنها در بخش مسکن را جبران کرده و افراد آسیب‌دیده را به زندگی بازگرداند.

معاون برنامه‌ریزی بنیاد مسکن با اشاره به جلسه رهبر شهید با مسئولان درباره نحوه مواجهه با سوانح گفت: در آن جلسه، مدل مواجهه با سوانح، رو به جلو توصیف شد و تأکید شد که باید با یک برخورد فعال و مثبت، مصیبت را با همه عظمت و سنگینی پشت سر گذاشت و به سمت اصلاح امور حرکت کرد.

رحمانی خلیلی ادامه داد: در این نگاه، حادثه باید به فرصتی برای درس گرفتن و عبرت‌آموزی تبدیل شود تا هم از حوادث آینده جلوگیری شود، هم مشکلات ناشی از حادثه تا حد امکان جبران شود و هم دستاوردهای جدیدی به دست آید.

وی تأکید کرد: ما در بازسازی‌هایی که همچنان ادامه دارد، تمام تلاش خود را به کار گرفته‌ایم تا پاسخی درخور به همین دغدغه و مسئولیت بنیاد مسکن در قبال خانواده‌های آسیب‌دیده ارائه کنیم.