برنامه موشکی ایران قابل مذاکره نیست/ هیچ توافقی با آمریکا ماندنی نیست
باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد - رضا صارمی‌راد، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان اظهار داشت: وضعیت تنگه هرمز کماکان نامشخص است و فکر می‌کنم طرف غربی و آمریکایی‌ها، در حال حاضر تنگه هرمز برایشان بسیار مهم‌تر است.
وی افزود: این مسئله به دلیل نوع انتقاد‌هایی است که در داخل خاک آمریکا و در آن کشور به آنها می‌شود؛ به آنها می‌گویند شما آمدید برنامه هسته‌ای ایران را مورد مذاکره قرار دادید و با حمله به ایران و اعمال فشار، تلاش کردید به هدف خود برسید، اما اکنون تنگه هرمز که پیش از جنگ باز بوده، بسته شده است.
صارمی‌راد یادآور شد: از ابتدا در توافق‌نامه‌ای که در اسلام‌آباد مطرح شده بود و اجرایی نشد، ذکر شده بود که ابتدا آمریکایی‌ها باید به یک‌سری تعهدات عمل کنند و بعد، در پایانی که به تعهداتشان عمل کردند، ما می‌توانیم وارد مذاکره در حوزه برنامه هسته‌ای شویم.
وی تأکید کرد: در آنجا ذکری از برنامه موشکی نشده بود؛ بنابراین در هر حالتی برنامه موشکی ما قابل مذاکره نیست.
شروط ایران برای ورود به مذاکرات هسته‌ای
این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: برنامه هسته‌ای ما نیز شرایطی دارد؛ ابتدا باید تمام آتش‌بس دائم در کلیه جبهه‌ها برقرار شود و آمریکایی‌ها از منطقه خارج شوند یا حداقل آن بخش از نیرو‌های نظامی و عملیاتی‌شان خارج شود؛ یعنی از موقعیت جنگی خارج شوند.
صارمی‌راد افزود: نکته بعدی برداشتن محاصره‌هاست که اکنون محاصره دریایی وجود دارد، همچنین برداشتن تحریم‌ها و آزادسازی منابع؛ اینها پیش‌درآمد ورود ما به مذاکره است. ما با توجه به تجربه تلخی که از مذاکرات با آمریکایی‌ها داریم، بر این باور هستیم که بدون اینکه تعهدی انجام شود، تعهدی را به عهده نگیریم. یعنی اگر قرار است نفت آزاد شود، ابتدا باید تحریم‌های ما برداشته شود و محاصره ما برداشته شود.
صارمی‌راد اظهار داشت: اگر قرار است مذاکره‌ای درباره برنامه هسته‌ای صورت بگیرد، تمام منابع ما که مسدود شده در کشور‌های خارج از ایران، کشور‌های منطقه و اروپایی، باید آزاد شوند.
کارشناس مسائل بین‌الملل گفت: اگر قرار است ما درباره برنامه هسته‌ای مذاکره کنیم، باید چارچوب آن مشخص باشد؛ یعنی چارچوب برنامه هسته‌ای باید بر اساس پیشنهادی باشد که ما می‌گوییم. آمریکایی‌ها بیایند و بگویند غنی‌سازی و موارد دیگر چگونه باشد؛ نوع ادبیات و نوع مذاکرات ما با دفعات قبل فرق دارد.
مذاکره گام‌به‌گام و متقابل
صارمی‌راد تأکید کرد: ما به سمت این می‌رویم که ابتدا یک‌سری پیشرفت‌ها و پیش‌شرط‌ها را مطرح کنیم. اگر آنها تأمین شود، وارد مذاکره می‌شویم. تا به الان هیچ‌کدام از مسئولان در داخل نظام صحبت مبنی بر بحث در مورد مذاکرات درباره برنامه موشکی ما نداشته‌اند. ما حتی برنامه هسته‌ای‌مان را هم مشروط کرده‌ایم و درباره برنامه موشکی تا الان صحبتی نشده است.
صارمی‌راد ادامه داد: ما دو مرحله داریم؛ مرحله‌ای که قرار است برنامه تنگه هرمز تعیین تکلیف شود، بحث تحریم‌ها و محاصره‌ها و آتش‌بس دائم مطرح است و بعد وارد مذاکرات شویم. ما این چارچوب‌ها را در پیشنهاد‌های قبلی هم مطرح کرده‌ایم.
تجربه توافق هسته‌ای و سازوکار راستی‌آزمایی
این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به این پرسش که با توجه به تجربه توافق هسته‌ای قبلی تهران و واشنگتن، برای حل اختلاف بر سر سازوکار راستی‌آزمایی، ضمانت اجرا و بازگشت احتمالی تحریم‌ها چه گزینه‌هایی وجود دارد، اظهار داشت: ما تجربه خوبی از مذاکره با آمریکایی‌ها نداشتیم و اگر بعد از این در شرایطی بخواهیم وارد مذاکره شویم، شرط‌های ما باید تأمین شود.
وی افزود: به همین دلیل هم عرض کردم مرحله‌ای است؛ اگر یک اقدام صورت گرفت، در مقابل آن اقدام، ما یک اقدام متقابل انجام می‌دهیم. این‌طور نیست که مانند برجام تمام تعهدات خودمان را انجام دهیم و بعد منتظر باشیم آمریکایی‌ها تعهداتشان را انجام دهند.
صارمی‌راد خاطرنشان کرد: ما تلاش کردیم تجربه‌های تلخی را که در برجام داشتیم، برطرف کنیم. در واقع تحریم‌های مالی در حوزه‌های غیرهسته‌ای را هم درخواست کردیم که برداشته شود. یعنی فقط تحریم‌های ثانویه نیست؛ عمده درخواست‌ها برداشتن تحریم‌های اولیه است که شاید بخش زیادی از آنها ارتباطی با برنامه هسته‌ای نداشته باشد.
وی افزود: آنها باید به این نتیجه برسند که راهی به جز مذاکره با ما ندارند؛ این اولین شرط است. چارچوب ما مشخص است، اما آمریکایی‌ها قبول نکردند.
برنامه موشکی ایران قابل مذاکره نیست
صارمی‌راد تصریح کرد: برنامه موشکی ما اساساً قابل مذاکره نیست، چون یک برنامه دفاعی است؛ برنامه موشکی ما برنامه تهاجمی نیست که بخواهند بگویند شما تهاجم کردید و باید پاسخگو باشید. ما یک برنامه دفاعی داریم و اثراتش را هم دیدیم. دیدیم که اگر ما این برنامه موشکی را نداشتیم، آنها واقعاً برنامه این را داشتند که کشور را نابود و تجزیه کنند، به هر حال، این موضوع اهرمی نیست که ما بخواهیم حتی در حال حاضر وارد مذاکره شویم.
صارمی‌راد گفت: اصولاً هیچ توافقی با آمریکا ماندنی نیست و این موضوع تقریباً در ۴۸ سال گذشته بار‌ها و بار‌ها ثابت شده است. شما بالاتر از خیلی از توافقاتی که خود آمریکایی‌ها داوطلبانه در آن حضور داشتند، مانند توافق پاریس درباره گرم شدن زمین، دیدید که خودشان از آن خارج شدند.
وی تأکید کرد: در نتیجه، اگر بخواهیم بگوییم ضمانت چیست، تنها کاری که ما می‌توانیم انجام دهیم، گام‌به‌گام انجام شدن هر بند توافق است. یعنی بگوییم اگر یک مرحله اجرا شد، آنگاه ما تعهد خود را اجرا می‌کنیم و راستی‌آزمایی را هم در کنارش داشته باشیم.
راستی‌آزمایی و اجرای مرحله‌ای تعهدات
صارمی‌راد اظهار داشت: اگر گفته می‌شود منابع ما آزاد شود، منابع باید آزاد شود و وارد کشور شود، بعد ما وارد مذاکره شویم. اگر می‌گوییم نفت ما فروخته شود، نفت ما باید فروخته شود و پولش وارد حساب‌های ما شود. آن موقع این به عنوان یک مرحله کاری محسوب می‌شود.
صارمی‌راد در پایان خاطرنشان کرد: تنها ضمانتی که ما در حال حاضر داریم و ضمانت بسیار محکمی هم هست، بحث تنگه هرمز است. این یک ضمانت اجرایی قوی است که ما هر موقع اراده کنیم و احساس کنیم یک قسمتی از آن توافق اجرایی نشده، از این اهرم در تنگه هرمز برای زیر فشار قرار دادن آمریکایی‌ها برای اجرای تعهداتشان استفاده کنیم.
