سالانه ۸.۵ میلیون دلار برای تامین واکسن و سرم هاری هزینه می‌شود

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - قباد مرادی رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در همایش روز جهانی هاری با بیان اینکه سلامت واحد؛ سرمایه گذاری مقرون به صرفه برای حذف هاری است، گفت: هاری در بسیاری از کشورهای آسیایی و آفریقایی همچنان شیوع دارد، اما تجربه برخی کشورها نشان می‌دهد که با اجرای برنامه‌های موثر می‌توان انتقال بیماری را کنترل کرد.

وی با بیان اینکه بخش‌هایی از آسیا و آفریقا، از جمله ایران در شمار مناطق درگیر با این بیماری هستن، افزود:  هاری  بیماری‌ تقریبا ۱۰۰ درصد قابل پیشگیری است اما با وجود پیشگیری‌پذیری این بیماری، سالانه نزدیک به ۶۰ هزار نفر در جهان بر اثر هاری جان خود را از دست می‌دهند و حدود ۹۹ درصد موارد ابتلای انسانی از طریق گزش سگ رخ می‌دهد.

مرادی با بیان اینکه کنترل هاری در سگ‌ها نقش مهمی در پیشگیری از مرگ انسان‌ها دارد، گفت: اگر بتوان حداقل ۷۰ درصد سگ‌های مناطق در معرض خطر را واکسینه کرد، امکان شکستن زنجیره انتقال بیماری فراهم می‌شود.

 این مقام مسئول با بیان اینکه واکسیناسیون سگ‌ها می‌تواند بخش عمده‌ای از موارد مرگ ناشی از هاری را در جهان کاهش دهد، افزود:هاری پس از بروز علائم بالینی در انسان همواره کشنده است و موارد نجات‌یافته بسیار معدودند و نباید به آن‌ها به‌عنوان راهکار درمانی تکیه کرد؛ بنابراین پیشگیری پس از مواجهه با حیوان مشکوک اهمیت حیاتی دارد.

به گفته وی، پیشگیری پس از گزش تنها به تزریق واکسن محدود نمی‌شود و شست‌وشوی مناسب زخم، ارزیابی فرد و انجام اقدامات درمانی لازم نیز باید به‌موقع انجام شود. 

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با اشاره به افزایش موارد حیوان‌گزیدگی در کشور گفت: تعداد موارد گزارش‌شده از کمتر از ۱۰۰ هزار مورد در سال ۸۰ به حدود ۴۴۰ هزار مورد در سال گذشته رسیده است؛ روندی افزایشی که ضرورت توجه جدی به پیشگیری و کنترل را نشان می‌دهد؛ بنابراین افزایش موارد حیوان‌گزیدگی در سال‌های گذشته، به‌ویژه پس از سال ۹۱ مشهود بوده و شمار موارد از حدود ۲۰۰ هزار مورد به نزدیک ۴۵۰ هزار مورد در سال گذشته رسیده است.

وی با بیان اینکه میزان بروز حیوان‌گزیدگی بیش از ۵۰۰ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود، اظهار کرد: بالا بودن شمار موارد گزش، بار قابل توجهی بر نظام سلامت تحمیل می‌کند چراکه افراد آسیب‌دیده ممکن است به خدماتی مانند مراقبت از زخم و پیشگیری پس از مواجهه نیاز داشته باشند.

مرادی با بیان اینکه گیلان و گلستان جز استان هایی هستند که موارد قابل توجهی حیوان گزیدگی ثبت شده است، افزود:بر اساس آمار مطلق، استان‌های شمالی، به‌ویژه مازندران، از مناطق با شمار بالای حیوان‌گزیدگی هستند. 

هزینه واکسیناسیون سگ ها برای رسیدن به اهداف کنترلی ۶۵ میلیون دلار است

مرادی بر ضرورت تمرکز بر پیشگیری و واکسیناسیون سگ‌ها تاکید کرد و گفت: برآوردهای جهانی نشان می‌دهد هزینه واکسیناسیون سگ‌ها برای رسیدن به اهداف کنترلی حدود ۶۵ میلیون دلار است؛ در حالی که هزینه ارائه خدمات پس از حیوان‌گزیدگی به افراد، به‌مراتب بیشتر برآورد می‌شود.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی افزود: اتکا به اقدامات واکنشی، از جمله مراجعه افراد حیوان‌گز حیوان‌گزیده برای دریافت واکسن و سایر خدمات، هزینه زیادی می‌کند. به گفته او، مقایسه هزینه‌های جهانی نشان می‌دهد منابع مورد نیاز برای این رویکرد می‌تواند به حدود ۱.۷ تا ۲ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که با هزینه واکسیناسیون سگ‌ها قابل مقایسه نیست.

وی با بیان اینکه چنین تفاوتی در هزینه‌ها برای کشور نیز مصداق دارد، گفت: پیشگیری از طریق کنترل بیماری در جمعیت حیوانات، علاوه بر کاهش هزینه‌ها، می‌تواند دستیابی به اهداف مقابله با هاری را تسریع کند.

به گفته مرادی، بخش عمده بار اقتصادی هاری در آسیا متمرکز است و برآوردها از هزینه‌ای در حدود ۶.۵ میلیارد دلار برای این منطقه حکایت دارد. 

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت همچنین با اشاره به محاسبات انجام‌شده درباره هزینه خدمات هر مورد حیوان‌گزیدگی گفت: این محاسبات، دست‌کم سه مراجعه پزشکی و هزینه‌هایی مانند شست‌وشو و ضدعفونی زخم، تزریق‌ها و اقلام مصرفی را دربرمی‌گیرد. برآورد ارائه‌شده برای هر فرد بیمه‌شده حدود پنج میلیون و ۵۰۰ هزار تومان بوده که ممکن است با توجه به تعرفه‌های روز افزایش یافته باشد.

مرادی تاکید کرد: با توجه به شمار بالای موارد حیوان‌گزیدگی و ارائه رایگان بخش عمده این خدمات به مردم، مجموع هزینه‌ها بار قابل توجهی بر وزارت بهداشت تحمیل می‌کند؛ موضوعی که ضرورت حرکت از رویکرد واکنشی به سمت پیشگیری را برجسته می‌کند.

مرادی با اشاره به هزینه‌های تامین واکسن و سرم هاری گفت: سالانه حدود ۸ تا ۸.۵ میلیون دلار برای خرید این اقلام در کشور هزینه می‌شود، رقمی قابل توجه که با توجه به محدودیت‌های واردات و دشواری تامین دارو و واکسن، ضرورت برنامه‌ریزی برای کاهش موارد حیوان‌گزیدگی و پیشگیری از ابتلا را دوچندان می‌کند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی افزود: تامین مستمر واکسن و سرم، به‌ویژه در شرایط محدودیت‌های وارداتی، فرایندی دشوار است و برای حفظ زنجیره تأمین باید هماهنگی میان بخش‌های مختلف، از جمله وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو، تقویت شود.

مرادی با بیان اینکه خدمات پیشگیری و درمان پس از حیوان‌گزیدگی از طریق ۷۲۹ واحد ارائه می‌شود، گفت: همه این واحدها شبانه‌روزی نیستند. به گفته او، تنها ۸۲ واحد به‌صورت شبانه‌روزی فعالیت دارند و ظرفیت ارائه خدمات در سایر مراکز محدودتر است.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت همچنین با اشاره به سهم حیوانات در موارد گزش گفت: برآوردها حاکی از آن است که حدود ۶۰ درصد موارد ناشی از گزش سگ و حدود ۳۸ درصد ناشی از گزش گربه است، همچنین بخش قابل توجهی از گزش‌ها به سگ‌های صاحب‌دار مربوط می‌شود و مسئولیت‌پذیری صاحبان حیوانات می‌تواند در کاهش این موارد نقش داشته باشد.

مرادی با تاکید بر ضرورت رسیدگی به مسئله نگهداری حیوانات و پیشگیری از گزش بیان کرد: کنترل این وضعیت نیازمند برنامه‌ریزی و همکاری میان دستگاه‌های مسئول و صاحبان حیوانات است تا هم از بروز آسیب‌های انسانی جلوگیری شود و هم بار مالی و اجرایی خدمات درمانی کاهش یابد.

مرادی با اشاره به سهم حیوانات مختلف در موارد حیوان‌گزیدگی گفت: حدود ۵۵ درصد موارد ناشی از گزش سگ‌های بدون‌صاحب و ۱۵ درصد مربوط به گزش حیوانات وحشی است. 

مرادی ابراز امیدواری کرد اجرای سند ملی هاری، که به گفته او در این مراسم آغاز می‌شود، زمینه تحقق اهداف کشور برای کنترل بیماری تا سال ۲۰۳۰ را فراهم کند. 

گفتنی است، در این همایش از سند ملی حذف مرگ انسانی ناشی از هاری منتقله از سگ‌ها و برنامه جامع اقدام ملی علیه بیماری هاری رونمایی شد؛ دو سندی که به‌عنوان نقشه راه کشور برای کنترل و حذف پایدار هاری تدوین شده‌اند.همچنین رویداد روز جهانی هاری در ایران در اتحاد جهانی علیه هاری به ثبت رسیده است.