تجدیدپذیرها؛ حلقه جدید معماری امنیت انرژی ایران
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - میثم جعفرزاده مدیرعامل گروه توسعه انرژی نفت و گاز لاوان با اشاره به تغییر شرایط صنعت برق گفت: توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر صرفاً یک سیاست زیست‌محیطی یا انتخابی برای تنوع‌بخشی به منابع تولید برق نیست. رشد مصرف، محدودیت سوخت نیروگاه‌ها و ضرورت افزایش پایداری شبکه باعث شده است انرژی‌های تجدیدپذیر به یکی از اجزای معماری امنیت انرژی کشور‌ها تبدیل شوند.
او افزود: تجدیدپذیرها را باید در چارچوب کل نظام انرژی تحلیل کرد. ارزش یک نیروگاه خورشیدی فقط در ظرفیت نصب‌شده آن نیست؛ میزان برق واقعی تحویلی به شبکه، سوخت صرفه‌جویی‌شده و تأثیر آن در کاهش فشار بر نیروگاه‌های حرارتی، معیار‌های مهم‌تری هستند.
به گفته وی در نظام برق، ظرفیت نصب‌شده الزاماً معادل ظرفیت قابل اتکا نیست. تولید خورشیدی ماهیتی متغیر دارد و توسعه گسترده آن باید همزمان با تقویت شبکه، ذخیره‌سازی انرژی و مدیریت مصرف انجام شود؛ بنابراین خورشیدی بخشی از راه‌حل ناترازی است، نه تمام آن.
جعفرزاده با اشاره به تغییر ماهیت ناترازی انرژی در ایران اظهار کرد: در سال‌های گذشته مسئله کمبود برق عمدتاً در تابستان و همزمان با افزایش مصرف برجسته می‌شد، اما امروز محدودیت تأمین گاز در زمستان نیز می‌تواند ظرفیت عملی تولید نیروگاه‌های حرارتی را کاهش دهد. به همین دلیل، ناترازی انرژی از یک مسئله عمدتاً تابستانی به چالشی گسترده‌تر در طول سال تبدیل شده است.
او ادامه داد: در تابستان، تجدیدپذیرها می‌توانند بخشی از بار روز شبکه را تأمین کنند و در زمستان نیز هر واحد برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر، نیاز به تولید حرارتی و مصرف سوخت نیروگاه‌ها را کاهش می‌دهد. این همان نقطه‌ای است که تجدیدپذیرها مستقیماً وارد معماری امنیت انرژی کشور می‌شوند.
او تأکید کرد: البته افزایش ظرفیت خورشیدی بدون توسعه متناسب شبکه، پست‌ها و خطوط انتقال و همچنین ذخیره‌سازی انرژی کافی نیست. هرچه سهم تجدیدپذیرها افزایش یابد، توان شبکه برای مدیریت تغییرات تولید و جذب برق این نیروگاه‌ها نیز باید افزایش پیدا کند.
او افزود: در ارزیابی توسعه تجدیدپذیرها نیز نباید صرفاً تعداد مگاوات‌های نصب‌شده معیار باشد. میزان برق واقعی تحویلی به شبکه، ضریب بهره‌برداری، قابلیت دسترسی نیروگاه، محدودیت‌های شبکه و مقدار سوخت صرفه‌جویی‌شده، تصویر دقیق‌تری از ارزش واقعی این ظرفیت‌ها ارائه می‌دهد.
جعفرزاده در پایان گفت: امنیت انرژی با یک فناوری ساخته نمی‌شود. ایران به ترکیبی متوازن از نیروگاه‌های حرارتی پربازده، انرژی‌های تجدیدپذیر، ذخیره‌سازی، شبکه قدرتمند و مدیریت مصرف نیاز دارد. تجدیدپذیرها باید بخشی از معماری بلندمدت امنیت انرژی ایران باشند، نه صرفاً پاسخی موقت به ناترازی چند سال اخیر.
