فراتر از رژیم غذایی؛ یک عامل پنهان که می‌تواند منجر به چاقی شود

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - یک مطالعه تازه به این نتیجه دست یافته است که علت اصلی چاقی بر نحوه پردازش چربی و انسولین توسط بدن تأثیر می‌گذارد، به این معنی که چاقی ناشی از اختلال هورمونی با چاقی ناشی از رژیم غذایی پرچرب متفاوت است.

محققان دانشکده پزشکی ویل کورنل آزمایش‌هایی را روی موش‌ها انجام دادند و اثرات رژیم غذایی پرچرب را با اثرات اختلال در ریتم شبانه‌روزی گلوکوکورتیکوئید‌ها - هورمون‌هایی که به بدن در تنظیم پاسخ به استرس و فرآیند‌های متابولیکی مختلف کمک می‌کنند - مقایسه کردند.

نتایج نشان داد که موش‌هایی که در معرض اختلال ریتم هورمونی قرار داشتند، علیرغم عدم مصرف رژیم غذایی پرچرب، دچار چاقی شدند. با این حال، آنها چربی را به طور متفاوتی نسبت به موش‌هایی که به دلیل رژیم غذایی چاق شده بودند، ذخیره کردند. چربی آنها در درجه اول در بافت چربی جمع شد، در حالی که کبد کمتر مستعد تجمع چربی بود.

در مقابل، رژیم غذایی پرچرب منجر به تجمع بیشتر چربی در بدن شد و با تجمع بیشتر چربی در کبد همراه بود. وقتی رژیم غذایی پرچرب با اختلال ریتم هورمونی ترکیب شد، موش‌ها بالاترین سطح تجمع چربی را نشان دادند.

محققان همچنین تفاوت‌هایی را در ایجاد مقاومت به انسولین مشاهده کردند. در موش‌هایی که ریتم هورمونی مختل شده داشتند، مقاومت به انسولین عمدتاً در عضلات متمرکز بود، در حالی که بافت چربی توانایی پاسخ به انسولین و ذخیره چربی را حفظ می‌کرد. این امر ممکن است به جلوگیری از مهاجرت چربی به کبد و تجمع آن کمک کند.

این یافته‌ها از مطالعه قبلی انجام شده توسط همین تیم در سال ۲۰۲۲ پشتیبانی می‌کند، که نشان می‌داد اختلال در ریتم شبانه‌روزی هورمون‌های گلوکوکورتیکوئید می‌تواند منجر به تجمع قابل توجه چربی در موش‌ها بدون افزایش مصرف غذا شود.

این نتایج به ویژه با توجه به اینکه مطالعات انسانی، اختلال در ریتم شبانه‌روزی کورتیزول - یک گلوکوکورتیکوئید کلیدی - را با چاقی مرتبط دانسته‌اند، قابل توجه است. چنین تغییرات ریتمی در افرادی که از استرس مزمن رنج می‌برند یا افرادی که شیفت کاری دارند نیز مشاهده شده است.

دکتر مری تروئل، که رهبری این مطالعه را بر عهده داشت، اظهار داشت که یافته‌ها نشان می‌دهد چاقی ممکن است یک بیماری واحد ناشی از یک علت نباشد و مقاومت به انسولین بسته به عامل زمینه‌ای ممکن است در بافت‌های مختلف متفاوت باشد.

این مطالعه نشان می‌دهد که درک چاقی ممکن است مستلزم نگاهی فراتر از رژیم غذایی و کالری دریافتی باشد تا عواملی مانند اختلالات خواب، استرس و زمان‌بندی سیگنال‌های هورمونی را در نظر بگیرد. با این حال، پژوهشگران بر لزوم انجام مطالعات بیشتر برای تعیین میزان تعمیم‌پذیری این یافته‌ها به انسان تأکید می‌کنند.

منبع: روسیا الیوم