جنگ منفور/ چرا جنگ ایران نامحبوب‌ترین جنگ ۸۰ سال اخیر آمریکا است؟
باشگاه خبرنگاران جوان - جنگ آمریکا علیه ایران یک رکورد کم‌سابقه در تاریخ مداخلات نظامی واشنگتن ثبت کرده است: هیچ‌یک از جنگ‌های بزرگ آمریکا در دوران نظرسنجی‌های مدرن، از همان ابتدا با چنین سطحی از مخالفت افکار عمومی مواجه نشده بود.
بررسی ۱۵۳ نظرسنجی درباره هفت جنگ بزرگ آمریکا، از جنگ جهانی دوم تا ایران، نشان می‌دهد عملیات نظامی علیه تهران حتی از جنگ ویتنام نیز در آخرین داده‌های مقایسه‌شده نامحبوب‌تر شده است.
این آمار فقط بیانگر مخالفت مردم آمریکا با یک عملیات نظامی نیست؛ بلکه نشانه‌ای از بحران راهبردی دولتی است که نتوانسته ضرورت جنگ، اهداف نهایی و هزینه‌های آن را برای جامعه خود توجیه کند.
بر اساس تحلیل استفن سملر، تحلیلگر نشریه «پلی‌گراف»، شاخص حمایت خالص از جنگ تصویر روشنی از تفاوت جنگ ایران با تجربه‌های گذشته آمریکا ارائه می‌دهد. جنگ جهانی دوم با حمایت خالص مثبت ۹۵ درصد آغاز شد و در آخرین نظرسنجی مورد بررسی، همچنان مثبت ۶۲ درصد حمایت داشت.
جنگ کره از مثبت ۴۵ درصد آغاز شد و در آخرین داده به مثبت ۱۴ درصد رسید. جنگ ویتنام در ابتدا از حمایت خالص مثبت ۳۷ درصد برخوردار بود، اما در ادامه به منفی ۳۱ درصد سقوط کرد. جنگ خلیج فارس با مثبت ۵۷ درصد آغاز شد و در پایان دوره بررسی‌شده، همچنان مثبت ۲۱ درصد حمایت داشت.
جنگ افغانستان پس از حملات ۱۱ سپتامبر با حمایت خالص مثبت ۸۰ درصد شروع شد، اما این رقم در آخرین نظرسنجی به منفی یک درصد رسید. جنگ عراق نیز از مثبت ۵۲ درصد حمایت اولیه برخوردار بود، اما در ادامه به منفی ۱۴ درصد سقوط کرد.
در مقابل، جنگ ایران از همان نخستین نظرسنجی با حمایت خالص منفی ۱۳ درصد آغاز شد و در آخرین داده به منفی ۳۲ درصد رسید. به عبارت دیگر، در حالی که ۶ جنگ دیگر در آغاز از حمایت خالص مثبت برخوردار بودند، جنگ ایران تنها موردی است که از همان ابتدا مخالفان آن بیشتر از موافقان بوده‌اند.
حتی جنگ ویتنام که به نماد یکی از پرهزینه‌ترین ناکامی‌های نظامی آمریکا تبدیل شد، برای رسیدن به سطح مخالفت کنونی جنگ ایران به سال‌ها درگیری نیاز داشت. این مقایسه نشان می‌دهد دولت ترامپ پیش از آنکه بتواند دستاوردی سیاسی از عملیات نظامی خود به دست آورد، در جلب حمایت داخلی با مشکل مواجه شده است.
ریشه این وضعیت را باید در ماهیت جنگ و اهداف متناقض واشنگتن جست‌و‌جو کرد. دولت آمریکا برای توجیه حمله، از جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای سخن گفت، اما به‌تدریج اهداف دیگری مانند نابودی توان موشکی، تضعیف ساختار نظامی و حتی تغییر ساختار سیاسی ایران را نیز مطرح کرد.
این تعدد اهداف، یک پرسش اساسی ایجاد می‌کند: اگر هدف اصلی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای بود، چرا عملیات به مجموعه‌ای از اهداف نظامی و سیاسی دیگر گسترش یافت؟
واشنگتن نه‌تنها نتوانست تهدید فوری و مستقیمی را که آغاز چنین عملیات گسترده‌ای را برای افکار عمومی آمریکا توجیه کند، به اجماع ملی تبدیل کند، بلکه درباره نقطه پایان جنگ نیز توضیح روشنی ارائه نداد.
نظرسنجی رویترز/ایپسوس در نخستین روز‌های عملیات نشان داد تنها ۲۷ درصد آمریکایی‌ها از حملات حمایت می‌کنند، در حالی که ۴۳ درصد مخالف و ۲۹ درصد مردد بودند.
اما مهمترین اشتباه محاسباتی آمریکا، تصور امکان تبدیل برتری نظامی به تسلیم سیاسی ایران بود. واشنگتن گمان می‌کرد با وارد کردن ضربات سنگین به زیرساخت‌های دفاعی و نظامی ایران، می‌تواند ظرفیت پاسخ‌گویی کشور را از بین ببرد و تهران را به پذیرش خواسته‌های خود وادار کند. با این حال، ایران با حفظ توان موشکی و پهپادی، گسترش دامنه جغرافیایی درگیری و استفاده از موقعیت راهبردی تنگه هرمز، هزینه‌های عملیات را برای آمریکا افزایش داد.
اختلال در تردد دریایی و انتقال انرژی نشان داد که حتی برتری گسترده نظامی نیز نمی‌تواند ابزار‌های فشار طرف مقابل را خنثی کند. ایران خسارت‌هایی متحمل شد، اما توانست مانع از آن شود که ضربات نظامی آمریکا به نتیجه مورد نظر واشنگتن تبدیل شود.
این ناکامی در میدان، با هزینه‌های اقتصادی و نظامی در داخل آمریکا همراه شد. برآورد دفتر بودجه کنگره نشان می‌دهد هزینه عملیات نظامی آمریکا علیه ایران تا اول اوت ۲۰۲۶ به حدود ۳۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که تمام پیامد‌های اقتصادی و هزینه‌های بلندمدت جایگزینی تجهیزات و مهمات را شامل نمی‌شود.
از سوی دیگر، افزایش قیمت انرژی و نگرانی از تلفات نظامیان آمریکایی، هزینه جنگ را مستقیماً به زندگی شهروندان منتقل کرده است. نظرسنجی اکتبر مرکز پژوهشی پیو نشان می‌دهد ۷۳ درصد آمریکایی‌ها نگران افزایش قیمت بنزین و سوخت و ۷۱ درصد نگران زخمی یا کشته شدن نظامیان این کشور هستند.
منبع: روزنامه اینترنتی صدای ایران
