اثر کاهش تخصیص آب بخش کشاورزی بر تولید محصولات اساسی چیست؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - براساس آمار میزان آب مصرفی بخش کشاورزی از ۸۰ میلیارد متر مکعب باید به ۶۵ میلیارد متر مکعب تا پایان برنامه هفتم برسد که بدلیل محدودیت منابع آبی و خشکسالی، کمتر از این میزان آب به بخش کشاورزی تخصیص یافت که این امر در کنار قطعی برق، تولید محصولات اساسی و تحقق اهداف خودکفایی را تحت شعاع قرار می دهد.

جعفر گوهرکانی معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی گفت: براساس سیاست گذاری های کلان وزارت جهاد کشاورزی برمبنای تکالیف قانونی که در برنامه هفتم دارد، از طریق سازمان های جهاد کشاورزی با تاکید وزیر جهاد کشاورزی در معاونت آب و خاک در سنوات قبل ریل گذاری شد و در سال جدید در تمامی زمینه ها بویژه سامانه های نوین آبیاری از مشارکت سرمایه گذاران بخش خصوصی و شرکت های دانش بنیان پیگیری می شود.

به گفته وی، بحث افزایش بهره وری انتظار می رود تا پایان برنامه هفتم بر مبنای حجم آب مصرفی که از طریق وزارت نیرو در اختیار بخش کشاورزی گذاشته می شود، تحقق پیدا کند.

گوهرکانی با بیان اینکه کاهش تخصیص آب مانع توسعه سطح زیرکشت و افزایش تولید محصولات کشاورزی نشد، گفت: علی رغم خشکسالی ها به پروژه های آب و خاک توجه شده است و با وجود محدودیت منابع آبی، پیشرفت های خوبی حاصل شده است به طوریکه افزایش تولید محصولات کشاورزی در اراضی آبی  اتفاق افتاده است.

بهینه سازی مصرف آب و تنظیم الگوی کشت بر مبنای تخصیص ۶۵ میلیارد متر مکعب آب تا پایان برنامه هفتم

امیر هدایتی مدیر کل دفتر امور آب وزارت جهاد کشاورزی گفت: براساس آخرین آمار از جمع بندی استان ها، میزان دقیق خسارات به لحاظ کمی و کیفی ۹ تا ۱۰ میلیون تن محصولات کشاورزی با ارزش ۳۵۰ همت خسارت وارد شده است.

به گفته وی، با استمرار وضعیت قطعی برق ها بدلیل ناترازی انرژی، تامین برق کشاورزی کشور تابعی از توانمندی کشور در تولید حامل های انرژی است، اما تا زمانیکه این ناترازی استمرار دارد، بخش کشاورزی تحت تاثیر قرار می گیرد.

هدایتی ادامه داد: بحث احداث نیروگاه های خورشیدی مجاورت چاه های کشاورزی و طرح های بهینه سازی منصوبات چاه های کشاورزی در دستور کار است که اجرای طرح بهینه سازی با همکاری بخش خصوصی در دستور کار است، راه حلی مناسب برای کاهش وابستگی تولیدات کشاورزی به ناترازی برق است که با اتخاذ راهکارها در این خصوص باید حمایت های خود را از طریق کاهش قطعی برق چاه ها اعمال می کنند.

مدیر کل دفتر امور آب وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به علل رعایت نشدن برنامه هفتم مبنی بز تخصیص آب به بخش کشاورزی بیان کرد: براساس برنامه هفتم، سنجه های ماده ۲۷ نشان می دهد که میزان تخصیص آب وزارت جهاد باید ۶۵ میلیارد متر مکعب است، درحالیکه کل برنامه های وزارت جهاد در خصوص بهینه سازی مصرف آب و تنظیم الگوی کشت بر این مبنا برنامه ریزی می شود.

به گفته وی، خشکسالی و تنش های شدید اقلیمی موارد هستند که بصورت لحظه ای تاثیر می گذارند که با کاهش برداشت بخش کشاورزی روبرو می شویم و ناچارا جز برنامه ما و وزارت نیرو نیست، اما با کاهش نزولات جوی در بخش آب های سطحی با چالش جدید روبرو می شویم و در بخش آب زیرزمینی با کسری و ناترازی مواجه بودیم که وزارت نیرو در مقاطعی از سال، آب قابل بهره برداری اعلام می کند که عدد آب برنامه نیست و تنها برمبنای کاهش بارش ها و شرایط خشکسالی، وزارت نیرو آن را اعلام می کند که باید از آب قابل بهره برداری جدا کرد تا بتوانیم الگوی کشت به نحوی تنظیم کنیم که متناسب با آن جریان باشد و در صورتی که بارش ها و پیش بینی های هواشناسی اتفاق افتاد، دچار وقفه و تنش شدید در بخش کشاورزی نشویم .

**

علیقلی ایمانی مدیر عامل بنیاد ملی گندمکاران گفت: هرچه بدون توجه به برنامه حرکت کنیم، از مجموع تولید کاسته می شود و در مقابل ناگریزیم به رغم تمامی مشکلات تحریم و فروش نفت، درآمدهای ارزی را صرف خرید محصولات اساسی و کشاورزان خارجی کنیم، درحالیکه بر تولید داخل متمرکز شویم، واردات و وابستگی به آن سوی مرزها می رسد.

وی با بیان اینکه سوخت موتور محرکه کشاورزی است، افزود: براساس اعلام تراکتورسازی در هر ساعت تراکتور تولیدی ۱۴.۵ لیتر گازوئیل مصرف می کند، اما برخی کارشناسان اظهار نظراتی مبنی بر مصرف ۱۰ لیتر گازوئیل در یک ساعت را بر مبنای استانداردهای جهانی دارند، درحالیکه تراکتور فرسوده را چطور می توان با استاندارد جهانی مقایسه کرد؟

ایمانی ادامه داد: در کشاورزی هدر رفت آب به سبب کشاورزی سنتی داریم و هنوز ابزار و زیرساخت لازم را نداریم، درحالیکه برای مصرف بهینه، راندمان آبیاری و جلوگیری از هدررفت باید منابع لازم تامین شود.

مدیر عامل بنیاد ملی گندمکاران گفت: کشاورزی سنتی و خرده مالکی در افزایش ضایعات و هدررفت مصرف آب اثر گذار است، اما با سرمایه گذاری و توسعه سامانه های نوین آبیاری و تحویل حجمی آب به بخش کشاورزی می توان در جهت تحقق اهداف گام برداشت.

براساس آمار میزان آب مصرفی بخش کشاورزی از ۸۰ میلیارد متر مکعب باید به ۶۵ میلیارد متر مکعب تا پایان برنامه هفتم برسد که متاسفانه وزارت نیرو  از ابتدای برنامه میزان آب تخصیصی بخش کشاورزی را کاهش داده که این موضوع بی تردید در الگوی کشت محصولات اساسی و برهم خوردن برنامه ریزی و زنجیره تولید اثر گذار خواهد بود.