تصویر نادر کاوشگر چینی از دنباله‌دار 3I/ATLAS هنگام نزدیک شدن به مریخ

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دنباله‌دار ۳I/ATLAS، پس از دنباله‌دار مرموز «اوموآموا» که در سال ۲۰۱۷ مشاهده شد و دنباله‌دار بوریسوف که در سال ۲۰۱۹ کشف شد، سومین جرم بین‌ستاره‌ای تایید شده است که کشف می‌شود. عبور ۳I/ATLAS توجه قابل توجهی را از سوی آژانس‌های فضایی در سراسر جهان به خود جلب کرد و آنها را بر آن داشت تا تمام فضاپیما‌های موجود - از جمله فضاپیما‌های مریخی - را برای مشاهده و مطالعه آن هدایت کنند.

چین زمانی به این تلاش علمی بین‌المللی پیوست که سازمان فضایی ملی چین (CNSA) تصویربرداری موفقیت‌آمیزی از دنباله‌دار توسط Tianwen-۱ را بین ۱ تا ۴ اکتبر اعلام کرد. این کاوشگر از دوربین تصویربرداری با وضوح بالا (HiRIC) خود استفاده کرد که هرچند با وضوح کمی پایین‌تر، اما مشابه دوربین HiRISE ناسا است.

تیم علمی در طول فرآیند مشاهده با چالش‌های فنی قابل توجهی رو‌به‌رو شد. آنها مجبور شدند کاوشگر را از ماموریت اصلی خود که تصویربرداری از سطح درخشان مریخ بود، از مدار پایین به ردیابی یک دنباله‌دار کم‌نور که با سرعت فوق‌العاده ۵۸ کیلومتر در ثانیه در حال حرکت بود و تقریباً ۲۹ میلیون کیلومتر از ما فاصله داشت و قطر آن تنها ۵.۶ کیلومتر بود، منحرف کنند.

در بیانیه‌ای که در ۵ نوامبر منتشر شد، مقامات اداره ملی فضایی چین (CNSA) گفتند: «ما با موفقیت داده‌های گرفته شده توسط دوربین با وضوح بالا را از طریق یک سیستم کاربردی زمینی دریافت، پردازش و نمایش دادیم. تصاویر به وضوح ویژگی‌های متمایز دنباله‌دار، از جمله هسته آن و گیسوی اطراف آن را که قطر آن چندین هزار کیلومتر است، نشان می‌دهند.»

این ماموریت صرفاً یک پیشرفت علمی نبود؛ بلکه به عنوان یک آزمایش فنی حیاتی برای قابلیت‌های کاوشگر چینی نیز عمل کرد. CNSA تأکید کرد که پروژه تصویربرداری از دنباله‌دار، نشان‌دهنده گسترش قابل توجه ماموریت Tianwen-۱ است و به آزمایش قابلیت‌های فنی ماموریت‌های آینده، به ویژه ماموریت آینده Tianwen-۲ که ماه مه گذشته برای جمع‌آوری نمونه از یک سیارک نزدیک به زمین پرتاب شد، کمک می‌کند.

تیان‌ون-۱ اولین ماموریت بین سیاره‌ای چین بود که در ژوئیه ۲۰۲۰ پرتاب شد و در فوریه ۲۰۲۱ به مدار مریخ رسید. این ماموریت با موفقیت چشمگیری همراه بود و مریخ‌نورد ژورونگ در ماه مه ۲۰۲۱ با موفقیت بر سطح مریخ فرود آمد و به مدت یک سال کامل زمینی در منطقه اتوپیا پلانیتیا فعالیت کرد.

منبع: Space.com