انتشار گزارش تغییر الگوی باروری مادران ایرانی از سوی ثبت احوال

باشگاه خبرنگاران جوان - بر اساس اعلام روابط عمومی سازمان ثبت احوال کشور، مرکز رصد جمعیت این سازمان در گزارش هفتگی خود به بررسی تحولات نسلی رفتار باروری زنان ایرانی طی یک قرن اخیر پرداخته است. بر اساس این گزارش، متوسط فاصله سنی بین فرزند اول و آخر زنان متولد ۱۳۲۵، ۱۳ سال بوده که این شاخص برای زنان متولد ۱۳۳۵ به ۱۱ سال، متولد ۱۳۴۵ به ۹ سال، متولد ۱۳۵۵ به ۸ سال و متولد ۱۳۶۵ به ۶ سال رسیده است؛ به این ترتیب، فاصله بین نخستین و آخرین فرزند در نسل‌های مورد بررسی، طی حدود هشت دهه ۷ سال کاهش یافته است.

این در حالی است که میانگین سن مادران در زمان ثبت نخستین فرزند تغییرات کمتری داشته و از ۲۳ سال برای زنان متولد ۱۳۲۵ به ۲۲ سال در نسل‌های متولد ۱۳۳۵ و ۱۳۴۵ رسیده و سپس برای زنان متولد ۱۳۵۵ و ۱۳۶۵ به ترتیب ۲۴ و ۲۵ سال ثبت شده است. همچنین در نسل‌های قدیمی‌تر، میانگین سن مادران متولد ۱۳۰۵ و ۱۳۱۵ در زمان ثبت نخستین فرزند به ترتیب ۲۷ و ۲۵ سال بوده است؛ موضوعی که می‌تواند با شرایط بهداشت و سلامت، میزان مرگ‌ومیر مادری و نوزادی و همچنین دقت ثبت‌های آن دوره مرتبط باشد.

بررسی روند‌های تاریخی نشان می‌دهد در مرحله نخست، با بهبود وضعیت بهداشت و سلامت جامعه، میانگین سن مادران در زمان ثبت نخستین فرزند کاهش و فاصله بین فرزند اول و آخر تا دهه ۳۰ شمسی افزایش یافته است؛ روندی که احتمالاً تحت تأثیر کاهش مرگ‌ومیر مادری و نوزادی قرار داشته است.

 در مرحله بعد، با آغاز برنامه‌های تنظیم خانواده از دهه ۴۰ شمسی، به‌تدریج سن نخستین تجربه مادری افزایش و فاصله بین فرزند اول و آخر کاهش یافته است. بر اساس این گزارش، افزایش شمار مادران تک‌فرزند و متوسط فاصله ۶ ساله بین فرزند اول و دوم در تولد‌های سال ۱۴۰۴، از تداوم احتمالی این روند و کوتاه‌تر شدن سال‌های زادآوری در نسل‌های جدید حکایت دارد؛ روندی که پیش‌بینی‌ها از ادامه آن در سال‌های آینده حکایت می‌کند.