سکوهای آنلاین طلا شفافیت ایجاد کرده‌اند/ نباید به بهانه قیمت‌سازی کل پلتفرم‌ها را نادیده گرفت

باشگاه خبرنگاران جوان؛ محمد امیرحسینی - جعفر قادری عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان درباره تأثیر فعالیت سکوهای آنلاین بر شفافیت بازار طلا گفت: اینکه فعالیت پلتفرم‌ها توانسته تا حدودی به شفاف‌تر شدن معاملات طلا کمک کند، قابل انکار نیست. یکی از مشکلات بازارهای سنتی این است که اطلاعات مربوط به قیمت، نحوه معامله و شرایط خرید و فروش برای همه فعالان بازار به یک اندازه قابل دسترسی نیست و مصرف‌کننده ممکن است نتواند به‌سادگی تشخیص دهد معامله با چه قیمتی انجام شده یا قیمت واقعی کالا در بازار چه میزان است.

نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس اظهار کرد:  در مقابل، پلتفرم‌های آنلاین این امکان را فراهم کرده‌اند که قیمت‌ها برای تعداد بیشتری از خریداران و فروشندگان قابل مشاهده باشد و فرآیند معامله نیز در یک بستر مشخص ثبت شود. همین موضوع می‌تواند به افزایش شفافیت و دسترسی برابرتر به اطلاعات کمک کند و در نهایت شرایط بهتری برای کشف قیمت در بازار ایجاد کند.

عضو کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی مجلس تاکید کرد: شفافیت به این معنا نیست که هر قیمتی که در یک پلتفرم اعلام می‌شود، لزوماً قیمت واقعی بازار باشد. باید مراقبت شود پلتفرم‌ها خودشان به سمت قیمت‌سازی یا ایجاد التهاب در بازار حرکت نکنند بنابراین در کنار استفاده از ظرفیت این سکوها، نظارت و تنظیم‌گری هوشمند نیز ضرورت دارد.

قادری درباره برخی اظهارنظرها مبنی بر اینکه اعلام قیمت از طرف پلتفرم‌های آنلاین موجب برهم خوردن بازار طلا می‌شود، گفت: این موضوع باید با بررسی دقیق و مبتنی بر اطلاعات واقعی ارزیابی شود. اگر در یک پلتفرم قیمت‌گذاری یا اعلام قیمت به شکل غیرواقعی انجام می‌شود و این اقدام بر بازار اثر منفی می‌گذارد، باید با همان تخلف برخورد شود، اما نمی‌توان به‌دلیل احتمال چنین مسئله‌ای، کل فعالیت پلتفرم‌ها را زیر سؤال برد.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس بیان کرد: اگر دغدغه ما کنترل افزایش قیمت و جلوگیری از رفتارهای غیرشفاف در بازار است، باید از ظرفیت ابزارهای آنلاین برای افزایش دسترسی مردم به اطلاعات استفاده کنیم. وقتی قیمت‌ها و معاملات در یک بستر قابل مشاهده و ثبت باشند، امکان رصد رفتار بازار برای دستگاه‌های نظارتی نیز بیشتر می‌شود بنابراین به‌جای حذف شفافیت، باید سازوکاری طراحی کنیم که از قیمت‌سازی جلوگیری کند.

نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس با بیان اینکه بازار طلا نیازمند تنظیم‌گری جدی‌تر است، تصریح کرد: به نظر می‌رسد در این حوزه باید قانون‌گذاری و تنظیم‌گری هوشمند با دقت بیشتری دنبال شود. فعالیت پلتفرم‌ها باید در چارچوب ضوابط مشخص باشد و مسئولیت هر دستگاه نیز به‌صورت دقیق تعیین شود. همزمان نباید مقررات به شکلی وضع شود که عملاً فعالیت بخش خصوصی و نوآوری در این حوزه از بین برود.

عضو کمیسیون ویژه حمایت از تولید و نظارت بر اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی مجلس درباره مسئولیت حقوقی و نظارت بر سرمایه مردم در این سکوها اظهار کرد: وقتی مردم سرمایه خود را وارد یک بستر معاملاتی می‌کنند، باید مشخص باشد چه نهادی مسئول نظارت بر عملکرد آن بستر است و در صورت بروز مشکل چه مرجعی باید پاسخگو باشد. دستگاه‌های مختلفی از جمله نهادهای مرتبط با حوزه اقتصاد، بانک مرکزی و دستگاه‌های مسئول در حوزه فناوری و تنظیم‌گری دیجیتال، هرکدام متناسب با وظایف خود باید در این زمینه نقش داشته باشند.

این نماینده مجلس می‌گوید مهم این است که مسئولیت‌ها میان دستگاه‌ها به گونه‌ای تقسیم نشود که در نهایت، هنگام بروز مشکل، هیچ نهادی مسئولیت مشخصی را نپذیرد. مردم باید بدانند سرمایه‌ای که وارد یک پلتفرم می‌کنند تحت چه ضوابطی نگهداری می‌شود، پشتوانه معاملات چگونه احراز می‌شود و در صورت بروز تخلف یا مشکل، چه مرجعی مسئول رسیدگی است.

قادری اضافه کرد: در کنار این موضوع، باید از ایجاد انحصار نیز جلوگیری شود. اگر قرار است بازار طلای آنلاین توسعه پیدا کند، قواعد باید برای همه فعالان روشن و یکسان باشد و تنظیم‌گر نباید به شکلی عمل کند که یک گروه خاص از مزیت ویژه برخوردار شود.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تصریح کرد: راهکار مناسب برای بازار طلای آنلاین، نادیده گرفتن پلتفرم‌ها یا جلوگیری از فعالیت آنها نیست چون این سکوها ظرفیت قابل توجهی برای شفافیت، ثبت معاملات و دسترسی مردم به اطلاعات ایجاد کرده‌اند، اما همین ظرفیت باید در چارچوب مقررات دقیق مورد استفاده قرار گیرد و باید همزمان با حفظ شفافیت و رقابت، جلوی قیمت‌سازی، خالی‌فروشی و تضییع سرمایه مردم گرفته شود بنابراین مسیر درست، تقویت تنظیم‌گری و نظارت است و نه بازگرداندن معاملات به فضای سنتی و غیرشفاف.

نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس با تأکید بر اینکه فعالیت سکوهای آنلاین خرید و فروش طلا به شفاف‌تر شدن معاملات کمک کرده است، گفت: در بازارهای سنتی، خریدار و فروشنده همواره به اطلاعات دقیق و یکسانی درباره قیمت و فرآیند معامله دسترسی ندارند، اما پلتفرم‌های آنلاین با ثبت معاملات و نمایش قیمت، امکان رصد بیشتری ایجاد کرده‌اند؛ با این حال باید مراقبت شود این سکوها وارد قیمت‌سازی نشوند و راهکار این مسئله نیز تنظیم‌گری و نظارت دقیق است و نه نادیده گرفتن و یا حذف این پلتفرم‌ها.