قائم‌پناه: جنگ با طبیعت، جنگ با آینده ایران است

باشگاه خبرنگاران جوان - گفت‌وگوی مسئله‌محور با جامعه مدنی با موضوع «احیای تالاب هورالعظیم» امروز (دوشنبه ۲۳ شهریورماه ۱۴۰۵) با حضور خبرنگاران در ساختمان کوثر نهاد ریاست جمهوری برگزار شد.

قائم پناه با اشاره به پیامد‌های زیست‌محیطی تمیمات و سیاست‌های نادرست گفت: آلودگی هوا، تخریب منابع آبی، خشک‌شدن تالاب‌ها و برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی، مسائلی نیستند که بتوان نسبت به آنها بی‌تفاوت بود. امروز کودکان، سالمندان و همه مردم کشور از پیامد‌های این وضعیت آسیب می‌بینند.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور ادامه داد: گرد و غبار ناشی از خشک‌شدن تالاب‌ها، چه در عراق و چه در ترکیه و ایران، مرز نمی‌شناسد و به یک گرفتاری خانمان‌سوز برای مردم منطقه و بشریت تبدیل شده است؛ بنابراین باید نگاه خود را نسبت به طبیعت اصلاح کنیم.

وی با اشاره به وجود حدود ۴۰۰ هزار چاه غیرمجاز در کشور گفت: اگر واقعاً به دنبال زندگی و توسعه هستیم، باید دولت، مردم و همه بخش‌های کشور درباره نحوه مدیریت منابع طبیعی به یک هم‌اندیشی جدی برسند و ببینند چگونه می‌توان هم نیاز‌های مردم را تأمین کرد و هم آینده کشور را حفظ کرد.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت گنجاندن «پیوست عدم خشونت با طبیعت» در برنامه‌های کشور اظهار کرد: چه دولت باشیم و چه مردم، باید مراقب رفتار خود با طبیعت باشیم. نمی‌توان از یک سو دغدغه محیط زیست داشت و از سوی دیگر فعالیت‌هایی را دنبال کرد که با ظرفیت‌های طبیعی و آبی مناطق سازگار نیست.

وی درباره وضعیت مصرف آب در بخش کشاورزی گفت: از حدود ۹۲ میلیارد مترمکعب آب قابل استحصال کشور، بخش قابل توجهی در کشاورزی مصرف می‌شود و در سال‌های گذشته حدود ۲۵ میلیارد مترمکعب از این منابع به خوزستان اختصاص یافته است، اما بهره‌وری آب در کشور پایین است.

وی افزود: ارزش تولید ناخالص داخلی به ازای هر مترمکعب آب در ایران حدود ۵ دلار است، در حالی که این رقم در جهان حدود ۲۲ دلار و در برخی کشور‌های اروپایی نزدیک به ۴۰ دلار است. این تفاوت نشان می‌دهد که بهره‌وری سرزمین و آب در کشور باید به شکل جدی افزایش پیدا کند.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور تصریح کرد: راه‌حل این نیست که برای تولید بیشتر، آب بیشتری مصرف کنیم؛ باید با افزایش بهره‌وری، میزان تولید را با مصرف آب کمتر افزایش دهیم. برخی کشت‌ها به تنهایی میلیارد‌ها مترمکعب آب مصرف می‌کنند و ادامه این روند بدون توجه به ظرفیت منابع آبی کشور امکان‌پذیر نیست.

وی با اشاره به موضوع سدسازی و مدیریت رودخانه‌ها گفت: این نگاه که آب رودخانه وقتی به دریا می‌رسد «هدر می‌رود» باید اصلاح شود. آب باید به دریا برسد و بخشی از چرخه طبیعی محیط زیست را حفظ کند. اگر رودخانه‌ها را خشک کنیم، دیگر نمی‌توان انتظار داشت مناطق وابسته به آنها آباد بمانند.

او با اشاره به خاطرات خود از وضعیت رودخانه‌های شهر‌های مختلف ایران افزود: در گذشته بسیاری از شهر‌های کشور رودخانه‌های زنده و جاری داشتند. برای نمونه، در تبریز رودخانه‌ای از کنار دانشگاه عبور می‌کرد که امروز بخش‌هایی از مسیر آن به مسیر‌های شهری و اتوبان تبدیل شده است. این تغییرات نشان می‌دهد که چگونه در فرآیند توسعه، گاهی طبیعت را قربانی تصمیم‌های خود کرده‌ایم.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور در پایان تأکید کرد: مدیریت این شرایط کار ساده‌ای نیست، اما باید میان تأمین نیاز‌های مردم، توسعه و حفظ محیط زیست تعادل ایجاد کنیم. هدف این است که هم رفاه مردم امروز تأمین شود و هم آینده کشور را با تصمیم‌های نادرست نسوزانیم.