صفرنژاد: هیچ توافقی بدون تأمین حقوق ایران در تنگه هرمز پایدار نخواهد بود

باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد - داریوش صفرنژاد کارشناس مسائل سیاسی در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان تنگه هرمز را ظرفیتی راهبردی و اقتصادی برای ایران دانست و اظهار کرد: جمهوری اسلامی باید با شناخت ابعاد مختلف این ظرفیت، مدیریت هوشمندانه تنگه را دنبال کند و تحت تأثیر تهدید‌ها و زیاده‌خواهی‌های آمریکا قرار نگیرد.

وی افزود: ایران باید تا تأمین حقوق قانونی خود بر مواضعش پافشاری کند؛ چراکه بدون پذیرش مطالبات کشور، دستیابی به توافقی پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود. از سوی دیگر، حضور نیرو‌های فرامنطقه‌ای به جای تأمین امنیت، به افزایش تنش و ناامنی در منطقه منجر شده است.

جنگ علیه ایران؛ از تهدید نظامی تا عملیات شناختی

این کارشناس سیاسی با اشاره به ابعاد مختلف تقابل آمریکا با ایران بیان کرد: جنگ امروز صرفاً به عرصه نظامی محدود نیست، بلکه تحریم‌های اقتصادی، فشار‌های حقوقی و بین‌المللی، عملیات روانی و رسانه‌ای، جنگ سایبری و تلاش برای ایجاد ناآرامی‌های داخلی را نیز در بر می‌گیرد.

صفرنژاد تصریح کرد: مقابله با این راهبرد مستلزم آمادگی در همه عرصه‌هاست. همان‌طور که تهدید‌های نظامی باید با آمادگی دفاعی پاسخ داده شوند، در حوزه‌های رسانه‌ای، اقتصادی و شناختی نیز باید متناسب با شرایط عمل کرد.

وی با اشاره به پیامد‌های تشدید تنش نظامی خاطرنشان کرد: هرچه دامنه حملات و سطح تسلیحات مورد استفاده آمریکا گسترده‌تر شود، پاسخ ایران نیز می‌تواند ابعاد متفاوتی پیدا کند. در صورت گسترش تجاوز، اهداف نظامی آمریکا در خارج از منطقه نیز ممکن است در معرض تهدید قرار گیرند.

این کارشناس سیاسی افزود: مدیریت تنگه هرمز می‌تواند آثار تقابل را از سطح نظامی به عرصه اقتصاد بین‌الملل گسترش دهد و هزینه‌های قابل‌توجهی برای آمریکا و متحدانش ایجاد کند. از این رو، گسترش جنگ نه‌تنها هزینه‌های نظامی، بلکه پیامد‌های سیاسی و اقتصادی را نیز افزایش خواهد داد.

آمریکا از یک متحد راهبردی به یک سربار امنیتی شده است

صفرنژاد با انتقاد از عملکرد آمریکا در کشور‌های منطقه گفت: کشور‌های میزبان پایگاه‌های نظامی آمریکا طی سال‌های گذشته هزینه‌های سنگینی برای همکاری‌های امنیتی پرداخته‌اند، اما در زمان بحران، این پرسش مطرح می‌شود که حضور نظامی آمریکا تا چه اندازه توانسته امنیت آنها را تضمین کند.

وی ادامه داد: از نگاه او، تبدیل‌شدن آمریکا از یک متحد راهبردی به سربار امنیتی برای کشور‌های منطقه، نتیجه عملکردی است که به جای کاهش تهدیدها، هزینه‌های امنیتی و سیاسی بیشتری به این کشور‌ها تحمیل کرده است. بازنگری در ترتیبات امنیتی و تقویت همکاری میان کشور‌های منطقه می‌تواند زمینه کاهش وابستگی به نیرو‌های خارجی را فراهم کند.

این کارشناس سیاسی با اشاره به روابط واشنگتن و تل‌آویو اظهار کرد: رژیم صهیونیستی در عرصه نظامی و راهبردی به حمایت آمریکا وابستگی گسترده‌ای دارد و نمی‌توان اقدامات آن را جدا از پشتیبانی واشنگتن و دیگر متحدان غربی‌اش بررسی کرد. وی تأکید کرد: هرگونه ارزیابی از تهدید‌های رژیم صهیونیستی علیه ایران باید نقش آمریکا و حمایت‌های سیاسی و نظامی غرب را نیز در نظر بگیرد؛ زیرا تفکیک کامل عملکرد این دو، تصویر دقیقی از معادلات تقابل ارائه نمی‌دهد.

تحریم‌ها مانع تقویت توان دفاعی ایران نمی‌شود

صفرنژاد با اشاره به تداوم تحریم‌ها علیه ایران گفت: فشار‌های اقتصادی و نظامی طی دهه‌های گذشته ادامه داشته، اما این فشار‌ها ضرورت تقویت توان دفاعی کشور را از بین نبرده است. وی افزود: ایران باید ضمن افزایش قدرت بازدارندگی و توسعه ظرفیت‌های دفاعی، توان خود را در حوزه‌های مختلف ارتقا دهد. به اعتقاد وی، تشدید فشار نظامی می‌تواند زمینه تقویت بیشتر آمادگی دفاعی ایران را فراهم کند.

این کارشناس سیاسی با اشاره به پیامد‌های اقتصادی تنش‌ها برای کشور‌های غربی بیان کرد: اختلال در مسیر‌های انتقال انرژی و افزایش هزینه‌های آن می‌تواند اقتصاد اروپا و دیگر مصرف‌کنندگان انرژی را تحت فشار قرار دهد.

وی همچنین با اشاره به مخالفت برخی دولت‌های اروپایی با مشارکت در جنگ علیه ایران گفت: افزایش هزینه‌های اقتصادی و سیاسی درگیری می‌تواند اختلاف میان آمریکا و متحدانش را تشدید کند. پیامد‌های جنگ، علاوه بر دولت‌ها، بر معیشت و زندگی روزمره مردم نیز تأثیر می‌گذارد.

میانجیگری بدون تضمین معتبر راهگشا نیست

صفرنژاد با اشاره به تلاش کشور‌های منطقه برای میانجیگری میان ایران و آمریکا اظهار کرد: تجربه مذاکرات گذشته و وقوع درگیری‌ها در مقاطع مختلف، ضرورت بررسی دقیق نقش میانجی‌ها و میزان استقلال آنها را نشان می‌دهد. وی افزود: هیچ توافقی بدون تضمین معتبر برای جلوگیری از تکرار حملات نمی‌تواند امنیت پایدار ایجاد کند. خروج نیرو‌های نظامی آمریکا از منطقه و شکل‌گیری ترتیبات امنیتی با مشارکت کشور‌های منطقه، می‌تواند زمینه کاهش تنش‌ها را فراهم کند.

این کارشناس سیاسی در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو با اشاره به سابقه روابط ایران و آمریکا گفت: تجربه توافق الجزایر و مذاکرات بعدی، از نگاه ایران نشان‌دهنده اختلاف جدی در نحوه اجرای تعهدات دو طرف بوده است. وی خاطرنشان کرد: دستیابی به توافق پایدار مستلزم سازوکار‌های قابل اتکا برای اجرای تعهدات و جلوگیری از تکرار بدعهدی‌هاست. ایران باید در هرگونه مذاکره، تضمین‌های عملی را در کنار تعهدات طرف مقابل مدنظر قرار دهد.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت حفظ انسجام داخلی بیان کرد: تقویت توان دفاعی، هوشیاری در برابر جنگ ترکیبی و بازنگری در ترتیبات امنیتی منطقه از جمله عواملی است که می‌تواند قدرت بازدارندگی ایران را افزایش دهد.