مسمومیت با قارچ‌ها و گیاهان سمی به دلیل ناآگاهی افراد اتفاق می‌افتد
باشگاه خبرنگاران جوان - دکتر مریم اخگری با هشدار در خصوص مسمومیت با قارچ‌ها و گیاهان سمی و با اشاره به دو حادثه مربوط به مسمومیت با قارچ و گیاهان سمی که اخیراً در دو استان کشور اتفاق افتاد، تصریح کرد: در یک مورد شاهد بودیم که خانواده‌ای به دنبال خوردن آش دچار مسمومیت شدند در حالیکه بررسی‌ها نشان داد سبزی استفاده شده در این آش آلوده به گیاه تاتوره بوده، تاتوره گیاهی خودرو است که برگ‌هایی با ظاهر شبیه به اسفناج دارد و متاسفانه این خانواده به دلیل عدم شناخت و یا دقت کافی آن را از سایر سبزی‌ها جدا نکرده بودند.
به گفته وی، خشکی دهان، تاری دید، تپش قلب، حالات بی‌قراری، افزایش دمای بدن و تشنج از جمله علائم مصرف از گیاه تاتوره محسوب می‌شود.
وی به هموطنان توصیه کرد: حتما در استفاده از گیاهان و سبزی‌ها با دقت و وسواس، گیاهان غیرخوراکی و ناشناخته از سایر سبزی‌ها جدا شود چرا که مصرف برخی از این مواد بسیار خطرناک بوده و در افراد عوارض مسمومیت ایجاد می‌کند.
اخگری در خصوص مصرف قارچ‌ها نیز تأکید کرد: متأسفانه در مواردی شاهد مسمومیت افراد با مصرف قارچ‌های سمی بوده‌ایم. در فصول بهار و پاییز به دلیل بارش‌های فراوان و تغییر فصل شاهد رویش قارچ‌ها به صورت خودرو به ویژه در نواحی غربی کشور هستیم. بسیاری از قارچ‌های خودرو حاوی ترکیبات سمی بوده و مصرف آنها خطرناک است.
از خرید قارچ‌های فاقد بسته بندی که توسط افراد محلی به فروش می‌رسد خودداری شود
کارشناس سم‌شناسی سازمان خاطرنشان کرد: به هموطنان عزیز توصیه می‌کنم از خرید و مصرف قارچ‌های فله و فاقد بسته بندی که توسط افراد محلی به فروش می‌رسد خودداری کنند، چرا که ممکن است برخی از آنها قارچ سمی باشد. همچنین توجه داشته باشیم که خصوصیات ظاهری قارچ‌های سمی از غیر سمی در اکثر موارد قابل افتراق نیست.
عضو هیئت علمی سازمان یادآور شد: پختن، سرخ کردن، کباب کردن و به طور کلی حرارت دادن قارچ‌ها اگرچه ممکن است ماده مؤثره موجود در قارچ‌ها را تا حدی کاهش دهد، اما برخی از سموم در مقابل حرارت مقاوم هستند و به هیچ عنوان از بین نمی‌روند. علائم گوارشی شامل تهوع و استفراغ معمولاً ۶ تا ۲۴ ساعت بعد از مصرف بروز می‌کند؛ لازم است به محض بروز این علائم فرد مسموم به سرعت به مراکز درمانی منتقل شود چرا که هرگونه تأخیر در شروع اقدامات درمانی برای این افراد منجر به نارسایی کبد و کلیه خواهد شد.
اخگری همچنین در خصوص مصرف سهوی گیاهان زینتی مانند خرزهره و کرچک به صورت خوراکی نیز هشدار داد و گفت: به دلیل وجود مواد موثره سمی در هر یک از این گیاهان، مصرف خوراکی مسمومیت و مرگ فرد را رقم خواهد زد.
ترکیب مواد شیمیایی شوینده مانند جوهر نمک و سفیدکننده‌ها بسیار خطرناک است
رئیس گروه کنترل و تضمین کیفیت آزمایشگاه‌های سازمان پزشکی قانونی کشور به مسمومیت با سموم دفع آفات نباتی و مواد شیمیایی (شوینده‌های خانگی، فراورده‌های نفتی و ...) نیز اشاره کرد و گفت: پیش از استفاده از مواد شوینده در منازل، حتما برچسب آن مطالعه شود و به هیچ عنوان در محیط در بسته مورد استفاده قرار نگیرد.
وی در خصوص ترکیب مواد شیمیایی شوینده مانند جوهر نمک و سفیدکننده‌ها نیز هشدار داد و افزود: ترکیب این مواد گازی خطرناک به نام کلرامین و یا کلر تولید می‌کند. نبود جریان هوا و در مقابل وجود بخار آب در محیط‌های در بسته مانند حمام و استنشاق گاز‌های ناشی از واکنش مواد اسیدی و قلیایی می‌تواند باعث سوزش شدید مجاری تنفسی، خس‌خس سینه، حملات آسمی، آسیب حاد ریوی و در موارد مسمومیت شدید، منجر به مرگ شود.
اخگری برای جلوگیری از مسمومیت کودکان به دلیل مصرف سهوی این مواد که متأسفانه در مواردی نیز اتفاق افتاده؛ از خانواده‌ها خواست که به هیچ عنوان شوینده‌ها را از ظرف اصلی خود خارج نکرده و در مکانی دور از دسترس کودکان نگهداری کنند؛ ضمن آنکه اجبار فرد مسموم به استفراغ و یا مصرف شیر نیز در این گونه موارد خطرناک است و تنها باید به سرعت فرد را به مرکز درمانی منتقل کرد.
قرص برنج از فهرست سموم مجاز کشور خارج شده‌است
عضو هیئت علمی سازمان در ادامه با اشاره به مسمومیت با سموم دفع آفات گفت: فسفید آلومینیوم (قرص برنج) و فسفید روی (جونده کش) از مواد سمی بسیار خطرناک هستند که مصرف آنها منجر به مرگ افراد می‌شود.
وی تصریح کرد: قرص برنج از جمله مواد ممنوعه است که از فهرست سموم مجاز کشور خارج شده، اما متاسفانه از مبادی غیررسمی به کشور وارد شده و به فروش می‌رسد.
وی با اشاره به عوارض و خطرات ناشی از استفاده از این آفت‌کش و توصیه به هموطنان برای جایگزین کردن ترکیبات کم خطر مانند قرص‌های سیر و نمک، اظهار داشت: در استفاده از قرص‌های فسفید آلومینیوم برای از بین بردن حشرات داخل برنج و حبوبات باید احتیاط زیادی به خرج داد. در پرونده‌ای که در یکی از استان‌های شمالی کشور به پزشکی قانونی ارجاع شده بود، شاهد مرگ افرادی بودیم که در انبار برنج استراحت می‌کردند.
در این پرونده، میزبان به دلیل نداشتن جای کافی در منزل، برای میهمانان خود وسایل خواب را در انبار نگهداری برنج فراهم می‌کند در حالیکه برای دفع آفات، در گونی برنج‌ها قرص برنج قرار داده بودند. متأسفانه استنشاق گاز ناشی از قرص‌های فسفید آلومینیوم مرگ میهمانان را رقم زد.
اخگری در پایان با اشاره به هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها (یکم تا هفتم آبان) و تأکید بر اهمیت توجه هموطنان به هشدار‌های ارائه شده، تصریح کرد: قطعا با افزایش آگاهی‌های عمومی، و توجه به هشدار‌های و توصیه‌های مطرح شده از سوی کارشناسان می‌توان موارد مسمومیت را کاهش داد.
منبع: سازمان پزشکی قانونی
