جنگ علیه ایران؛ شکاف آمریکا و اروپا عمیق‌تر شد
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، اختلافات راهبردی میان واشنگتن و پایتخت‌های اروپایی را تشدید کرده و بار دیگر شکاف میان رویکرد نظامی آمریکا و ترجیح اروپا برای دیپلماسی و حفظ ثبات را آشکار ساخته است. تحولات این جنگ نشان می‌دهد که برخلاف محاسبات اولیه واشنگتن، متحدان اروپایی حاضر نیستند بدون در نظر گرفتن هزینه‌های اقتصادی و امنیتی، از عملیات نظامی آمریکا حمایت کنند.
بر اساس تحلیلی منتشرشده از سوی اندیشکده هوور، عملیات نظامی آمریکا علیه ایران که از ۲۸ فوریه آغاز شد، به نقطه عطفی در روابط دو سوی اقیانوس اطلس تبدیل شده است. در حالی که دولت دونالد ترامپ این عملیات را اقدامی ضروری برای مقابله با آنچه تهدید‌های ایران ادعا می کند، معرفی می‌کند، بسیاری از دولت‌های اروپایی آن را زمینه‌ساز جنگی طولانی، بی‌ثباتی منطقه‌ای و افزایش هزینه‌های اقتصادی می‌دانند.
اسپانیا اجازه استفاده از پایگاه‌های مورون و روتا را برای عملیات علیه ایران نداد، فرانسه با عبور هواپیما‌های آمریکایی از حریم هوایی خود مخالفت کرد و ایتالیا نیز مجوز استفاده عملیاتی از پایگاه سیگونلا را صادر نکرد. انگلیس هم در ابتدا دسترسی به پایگاه‌های خود را محدود کرد، هرچند بعداً در موضع خود تجدیدنظر کرد. صدراعظم آلمان نیز که در آغاز از اقدام آمریکا حمایت کرده بود، با طولانی شدن درگیری نسبت به پیامد‌های آن هشدار داد و مشارکت نظامی برلین را رد کرد.
با این حال، برخی کشور‌های اروپایی در کنار مخالفت‌های علنی، همکاری‌های محدود و غیرعلنی لجستیکی با واشنگتن داشته‌اند. رهبران اروپایی همچنین بر ضرورت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تأکید کرده‌اند، اما درباره شیوه اقدام نظامی آمریکا و پیامد‌های آن اختلاف‌نظر دارند.
یکی از مهمترین نگرانی‌های اروپا، تبعات اقتصادی جنگ و اختلال در مسیر‌های انتقال انرژی، به‌ویژه تنگه هرمز، است. بر اساس این تحلیل، هزینه‌های اضافی انرژی برای اقتصاد اروپا از ۱۰۰ میلیارد یورو فراتر رفته و افزایش قیمت‌ها، فشار سیاسی بر دولت‌های اروپایی را تشدید کرده است. نگرانی از گسترش جنگ به کشور‌های منطقه و آسیب دیدن زیرساخت‌های انرژی و تجارت نیز بر مخالفت‌ها افزوده است.
در مقابل، واشنگتن رفتار متحدان اروپایی را نشانه‌ای از غیرقابل اتکا بودن حمایت ناتو در بحران‌های مهم می‌داند. مقام‌های آمریکایی از اینکه کشور‌های اروپایی در عملیاتی که دولت ترامپ آن را برای امنیت غرب حیاتی توصیف می‌کند، پشتیبانی کامل نکرده‌اند، ابراز نارضایتی کرده‌اند. این اختلاف‌ها حتی بحث درباره آینده ناتو و ضرورت بازنگری در روابط امنیتی آمریکا با اروپا را تقویت کرده است.
تحلیل مذکور همچنین به تفاوت نگاه دو طرف به مسائل خاورمیانه اشاره می‌کند. اروپا همچنان بر دیپلماسی، راه‌حل دودولتی و مدیریت بحران‌ها تأکید دارد، در حالی که دولت ترامپ مقابله با برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران و تضعیف توانمندی‌های منطقه‌ای آن را در اولویت قرار داده است.
با وجود ادعای واشنگتن درباره وارد کردن خسارات سنگین به توانمندی‌های ایران، طولانی شدن جنگ و ناتوانی آمریکا در جلب حمایت کامل متحدان، تردید‌هایی درباره تحقق اهداف این عملیات ایجاد کرده است. در روایت مطرح‌شده از سوی برخی تحلیلگران اروپایی، آمریکا با وجود برتری نظامی نتوانسته پیروزی سیاسی قاطعی به دست آورد و ایران نیز با وجود تحمل خسارات، از تسلیم شدن یا پذیرش خواسته‌های واشنگتن خودداری کرده است.
در مجموع، جنگ علیه ایران نه‌تنها هزینه‌های اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای برای آمریکا و متحدانش ایجاد کرده، بلکه محدودیت‌های قدرت واشنگتن در شکل‌دهی به ائتلاف‌های بین‌المللی را نیز آشکار ساخته است. در این میان، موضع ایران و تداوم مقاومت در برابر فشار نظامی، به عاملی تعیین‌کننده در معادلات منطقه‌ای و محاسبات آینده آمریکا و اروپا تبدیل شده است.
منبع: میرو
