چگونه توافق تجاری آمریکا و کانادا در لحظه آخر فروپاشید؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهرا نجفی - نشریه پولیتیکو در گزارشی با اشاره به فروپاشی توافق تجاری آمریکا و کانادا که برای هر دو کشور عواقب جدی خواهد داشت، نوشت: مذاکرات تجاری آمریکا و کانادا که پس از یک سال روابط سرد دیپلماتیک و اقتصادی به توافقی نزدیک شده بود، در لحظات پایانی شکست خورد و دو کشور را به سمت یک جنگ تجاری گسترده سوق داد.

 جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، بیش از یک هفته با مقام‌های ارشد کانادایی مذاکره کرده بود و دو طرف حتی بر سر چارچوب کلی توافق به تفاهم رسیده بودند. با این حال، اختلافات بر سر برخی خواسته‌های نهایی و محدودیت‌های سیاسی در هر دو کشور مانع نهایی شدن توافق شد.

دونالد ترامپ چند روز پیش از فروپاشی مذاکرات اعلام کرده بود که دو کشور به توافق رسیده‌اند و اجرای تعرفه‌های جدید ۵۰ درصدی را برای سه روز به تعویق انداخته بود. با این حال، مذاکرات بر سر موضوعاتی از جمله کاهش تعرفه‌های آمریکا بر خودرو، فولاد و آلومینیوم و همچنین وضعیت تعرفه کامیون‌های سنگین به بن‌بست رسید.

 مقام‌های آمریکایی مدعی شدند کانادا در مراحل پایانی مذاکرات خواسته‌های جدیدی، از جمله کاهش تعرفه کامیون‌های سنگین، مطرح کرده و همین مسئله مذاکرات را از مسیر خارج کرده است. اما مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا این ادعا را رد کرد و گفت اتاوا تنها درباره پیشنهاد‌های موجود توضیح بیشتری خواسته است.

کارنی در مقابل، آمریکا را متهم کرد که پس از توافق بر سر کاهش تعرفه خودرو‌ها به ۱۵ درصد، تلاش کرده است کامیون‌های متوسط و سنگین را از این کاهش تعرفه مستثنی کند. او گفت واشنگتن برای این استثنا‌ها توضیح قانع‌کننده‌ای ارائه نکرده و در نتیجه کانادا حاضر نشده در مسائل اصلی تسلیم شود.

اختلافات در دولت ترامپ بر سر توافق

یکی دیگر از عوامل مؤثر در شکست مذاکرات، اختلافات احتمالی در داخل دولت ترامپ بود. کارنی می‌گوید تیم کانادایی در طول مذاکرات موضعی یکپارچه داشت، اما نمی‌توان همین را درباره دولت آمریکا گفت. در مرکز این اختلافات، جیمیسون گریر و هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا قرار داشتند. گریر مسئول اصلی مذاکرات بود، اما بخشی از موضوعات مورد مذاکره، از جمله تعرفه فولاد، آلومینیوم و خودرو، در حوزه وزارت بازرگانی قرار داشت. منابع مطلع گفتند لاتنیک احساس می‌کرد چارچوب توافقی که دفتر گریر تهیه کرده بود بدون هماهنگی کافی با وزارت بازرگانی به این نهاد ارائه شده است. 

خواسته‌های سیاسی آمریکا، مانع دیگر توافق

کانادا همچنین با برخی خواسته‌های سیاسی آمریکا مخالفت داشت. مقام‌های کانادایی معتقد بودند بعضی از این درخواست‌ها می‌تواند به زبان و فرهنگ کانادا آسیب بزند و توانایی این کشور برای انعقاد توافق‌های تجاری با کشور‌های دیگر را محدود کند. 

پس از شکست مذاکرات، تعرفه ۵۰ درصدی آمریکا بر حدود ۲۰ میلیارد دلار از کالا‌های کانادایی، از جمله محصولات چوبی از روز شنبه اجرایی شد. کانادا نیز اعلام کرده است از ۸ سپتامبر (۱۷ شهریور) تعرفه‌های تلافی‌جویانه‌ای بر کالا‌های آمریکایی از جمله فولاد، محصولات لبنی، لوازم خانگی، تجهیزات کشاورزی، کاغذ و خمیر کاغذ و محصولات الکترونیکی اعمال خواهد کرد.

پیامد‌های اقتصادی جنگ تجاری

این بحران می‌تواند پیامد‌های گسترده‌ای برای اقتصاد آمریکای شمالی داشته باشد؛ زیرا زنجیره‌های تأمین دو کشور به‌شدت به یکدیگر وابسته‌اند و ارزش تجارت میان آنها بیش از یک تریلیون دلار است. مکزیک هم که با هر دو کشور تجارت گسترده‌ای دارد، ممکن است از تشدید این اختلاف آسیب ببیند.

در داخل کانادا، کارنی به دلیل ایستادگی در برابر خواسته‌های ترامپ حمایت گسترده‌ای دریافت کرده است. حتی پیر پولیور، رقیب محافظه‌کار او، و داگ فورد، نخست‌وزیر انتاریو، از تصمیم دولت برای ترک مذاکرات حمایت کردند. در آمریکا نیز اتاق بازرگانی خواستار بازگشت فوری دو طرف به میز مذاکره شده و هشدار داده است که ادامه چرخه تعرفه‌ها باعث افزایش هزینه‌ها و کاهش رشد اقتصادی خواهد شد.

در حال حاضر، گریر گفته است هیچ مذاکرات جدیدی با کانادا برنامه‌ریزی نشده و دولت آمریکا در حال آماده شدن برای واکنش به اقدامات تلافی‌جویانه اتاواست. در نتیجه، توافقی که چند روز پیش قریب‌الوقوع به نظر می‌رسید، به یکی از جدی‌ترین بحران‌های تجاری میان دو کشور در سال‌های اخیر تبدیل شده است.

منبع: پولیتیکو