یادداشت؛ آیت‌الله مجتبی حاج آخوند؛ فقیهی که از مکتب امام (ره) برخاست
کرمانشاه در روزگار ستم‌شاهی، شاهد مبارزات روحانی بزرگی بود که از محضر امام خمینی (ره) درس مبارزه آموخت و در بازگشت به زادگاهش، حوزه علمیه مسجد حاج شهبازخان را به پایگاه مبارزه علیه طاغوت بدل ساخت. آیت‌الله مجتبی حاج آخوند، که در ۱۵ مهر ۱۳۸۰ شمسی چشم از جهان فروبست، با تقریر درس اصول امام (ره) و پرورش طلاب کرمانشاهی، نقش بی‌بدیلی در پیوند حوزه کرمانشاه با مرکزیت قم ایفا کرد و پیکرش به امر مقام معظم رهبری در حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س) به خاک سپرده شد.
پایگاه خبری آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها| تجلیل از آیت‌الله مجتبی حاج آخوند، بزرگداشت یک حلقه از زنجیره فقیهان مجاهد و شاگردان مکتب امام خمینی (ره) است که در مسیر تحکیم تشیع اصولی و پاسداری از آرمان‌های انقلاب اسلامی گام برداشتند. این عالم مجاهد در سال ۱۳۰۸ شمسی در خانواده‌ای اهل علم در کرمانشاه دیده به جهان گشود. پدرش شیخ حسن حاج آخوند از شاگردان میرزای نائینی و سید ابوالحسن اصفهانی بود که در کرمانشاه به تبلیغ دین و ارشاد مردم می‌پرداخت. مجتبی از ۱۴ سالگی وارد حوزه علمیه کرمانشاه شد و دروس مقدمات و سطح را نزد پدرش و اساتید آن دیار فرا گرفت.
هجرت به قم؛ شاگردی در محضر امام (ره)
آیت‌الله حاج آخوند در سال ۱۳۳۲ شمسی رهسپار حوزه علمیه قم شد و در درس سطح آیت‌الله سید محمدباقر سلطانی طباطبایی شرکت کرد، سپس در درس خارج فقه آیت‌الله العظمی بروجردی حاضر شد. پس از وفات آیت‌الله بروجردی، در درس خارج فقه آیات سید کاظم شریعتمداری و سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی و خارج اصول امام خمینی (ره) شرکت کرد و درس امام را تقریر نمود. او در ۱۰ خرداد ۱۳۴۰ از امام خمینی (ره) اجازه دخالت در امور حسبیه و شرعیه دریافت کرد و از نخستین افرادی بود که چنین اجازه‌ای را دریافت نمود. خطبه عقد ازدواج او نیز به وسیله امام راحل خوانده شد.
بازگشت به کرمانشاه؛ احیای حوزه و آغاز مبارزه
آیت‌الله حاج آخوند در مهر ۱۳۴۳ شمسی و با دستور امام خمینی (ره) به زادگاهش بازگشت. او پیام امام را به روحانیان کرمانشاه مبنی بر تشکیل جلسات هفتگی و افشاگری علیه اقدامات خلاف دین حکومت پهلوی ابلاغ کرد. پیرو این ابلاغ، اولین جلسه روحانیان کرمانشاه در سوم مهر ۱۳۴۳ در مسجد شهبازخان برگزار شد.
حاج آخوند با تعمیرات گسترده و دعوت از اساتیدی چون مرحوم آیت‌الله زرندی از قم، حوزه علمیه مسجد حاج شهبازخان را که رونق خود را از دست داده بود، احیا کرد. این مسجد به نخستین و بزرگ‌ترین پایگاه مبارزات مردم کرمانشاه بدل شد و پرونده ساواک او از تابستان ۱۳۴۳ گشوده شد.
مبارزه تا زندان و تثبیت مرجعیت امام (ره)
گزارش‌های مبارزاتی حاج آخوند به دست ساواک به اندازه‌ای زیاد شد که در سال ۱۳۵۲ دستگیر شد. پس از درگذشت آیت‌الله سید محسن حکیم در سال ۱۳۴۹، حاج آخوند در معرفی امام خمینی (ره) به‌عنوان مرجع تقلید اعلم کوشید و این تلاش‌ها باعث تثبیت مرجعیت امام در کرمانشاه شد.
خدمت پس از انقلاب؛ نمایندگی خبرگان و سرپرستی حوزه‌ها
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، آیت‌الله حاج آخوند به نمایندگی از سوی مردم کرمانشاه در دو دوره مجلس خبرگان رهبری انتخاب شد و از طرف امام (ره) به سرپرستی مدارس علمیه استان کرمانشاه برگزیده شد. او همچنین فرماندهی کمیته انقلاب اسلامی کرمانشاه، نمایندگی امام در جهاد سازندگی و بنیاد مسکن، و مسئولیت اداره عقیدتی-سیاسی ارتش در غرب کشور را عهده‌دار بود. او برای خدمت به اسلام و مسلمین از هیچ کوششی فروگذار نمی‌کرد و درِ خانه‌اش از بام تا شام به روی مردم باز بود.
میراثی که در حرم فاطمی آرام گرفت
سرانجام آیت‌الله مجتبی حاج آخوند در شامگاه روز یکشنبه ۱۵ مهر ۱۳۸۰ شمسی (۱۹ رجب ۱۴۲۲ قمری)، در سن ۷۲ سالگی چشم از جهان فروبست و استان کرمانشاه در سوگ فراق او فرو رفت. با درگذشت او، در کرمانشاه دو روز عزای عمومی اعلام شد. پیکر وی سه‌شنبه ۱۷ مهرماه بر روی دوش مردم عالم‌دوست کرمانشاه به صورت بی‌سابقه‌ای تشییع و به شهر قم منتقل شد.
پیکر وی در قم نیز با حضور بسیاری از علما و مسئولین از مسجد امام حسن عسکری (ع) به سوی حرم مطهر تشییع شد. حضرت آیت‌الله العظمی بهجت بر وی نماز خواند و سپس به امر مقام معظم رهبری، در حرم مطهر حضرت معصومه (س) به خاک سپرده شد.
جمع‌بندی: ما امروز به مناسبت ارتحال آیت‌الله مجتبی حاج آخوند، از او تجلیل می‌کنیم؛ که بزرگداشت یک حلقه‌ی پیوند است که به زنجیره‌ی فقاهت و جهاد شیعی متصل شده است. تاریخ روحانیت مبارز، تداوم حیاتِ معنوی خود را از آثار و برکات و دستاوردهای تلاش‌های عالمانی چون حاج آخوند سرچشمه گرفته و بالیده است. این همان زنجیره‌ی طلاییِ اتصال است که از مکتب امام خمینی (ره) در قم آغاز شد، در کرمانشاه به پایگاه مبارزه بدل گشت و با پرورش طلاب و احیای حوزه‌ها، امتداد اجتماعی و انقلابی یافت؛ امتدادی که، در قامت دفن او در جوار بارگاه فاطمی به فرمان رهبری تجلی یافت و نشان داد روحانیت شیعه، مأموریتی جهانی دارد تا الگوی زیست مؤمنانه و مبارزه با طاغوت را تا افق ظهور ولی‌عصر (عج) پیش ببرد.
✍️ خلیل بشکاری
