واردات از مرز‌های دریایی شمال کشور ۷۶ درصد افزایش یافته است/ تشکیل ستاد گذر برای رفع مشکلات پایانه‌های مرزی
باشگاه خبرنگاران جوان - فرزانه صادق مالواجرد وزیر راه و شهرسازی، در جلسه علنی امروز (سه‌شنبه، ۱۲ آبان) مجلس شورای اسلامی ودر پاسخ به گزارش کمیسیون عمران درباره ارزیابی عملکرد گذرگاه‌های مرزی و ترانزیت زمینی با تمرکز بر روان‌سازی و تسهیل عبور و مرور ناوگان حمل‌ونقل بار گفت: با توجه به اتفاقات رخ‌داده در بنادر جنوبی و محاصره‌ای که موجب ایجاد محدودیت در شریان‌های تجارت خارجی کشور شد، با برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، تغییر پارادایمی در مسیر‌های تجاری کشور شکل گرفت و اجازه داده نشد با وجود تمام مشکلات، کالا‌ها در مرز‌های کشور متوقف شوند.
وی در ادامه با قدردانی از پیگیری‌های رئیس و اعضای کمیسیون عمران مجلس اظهار کرد: با هم‌افزایی میدانی و بازدید‌های مکرر اعضای کمیسیون عمران، کارشناسان و مدیران وزارت راه و شهرسازی، گمرک جمهوری اسلامی ایران، سازمان برنامه و بودجه، نهاد‌های نظارتی و امنیتی و همچنین همراهی بخش خصوصی، پایانه‌های کلیدی از جمله بازرگان، دوغارون، ریندان، باشماق، سرخس، نوردوز، رازی، تمرچین و بنادر شمالی مورد نظارت و بررسی مستمر قرار گرفتند.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه چالش‌های پایانه‌های مرزی موضوعی مربوط به امسال یا سال‌های اخیر نیست، تصریح کرد: به دلیل وجود همین مشکلات، در بند «الف» ماده ۵۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت، موضوع تشکیل ستاد گذر با نگاه آینده‌نگرانه و با هدف حل مسائل مرزی پیش‌بینی شد.
صادق مالواجرد با بیان اینکه یکی از مهمترین مسائل پایانه‌های مرزی، نبود مدیریت یکپارچه است، گفت: این موضوع در قالب تشکیل ستاد گذر مورد توجه قرار گرفته است و در کنار آن، سه محور اصلاح فرآیندها، ارتقای زیرساخت‌ها و دیپلماسی حمل‌ونقل را برای رفع مشکلات دنبال می‌کنیم.
وی با تشریح آمار تجارت خارجی کشور در نیمه نخست سال، اظهار کرد: با وجود محدودیت‌هایی که در بنادر جنوبی ایجاد شد و با توجه به اینکه بیش از ۸۵ درصد ورود و خروج کالا از طریق این بنادر انجام می‌شد، در شش‌ماهه نخست سال شاهد افزایش ۷۶ درصدی واردات از مرز‌های دریایی شمال کشور بودیم.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: همچنین واردات از مرز‌های جاده‌ای ۴۱ درصد افزایش یافت و واردات از مبادی ریلی نیز رشد قابل توجهی داشت. در بخش صادرات نیز شاهد رشد ۱۰ درصدی از بنادر شمالی، ۹ درصدی از مرز‌های جاده‌ای و ۵۳ درصدی از طریق خطوط ریلی بودیم.
وی با تأکید بر اینکه هنوز جایگزینی کامل ظرفیت بنادر جنوبی اتفاق نیفتاده است، افزود: با توجه به سهم بیش از ۸۵ درصدی بنادر جنوبی در ورود و خروج کالا، این جایگزینی به زمان و زیرساخت‌های بیشتری نیاز دارد، اما آمار‌های موجود نشان‌دهنده ظرفیت کشور برای تغییر مسیر‌های تجاری و تداوم جریان کالا است.
صادق مالواجرد با اشاره به مهمترین چالش‌های شناسایی‌شده در پایانه‌های مرزی گفت: بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد یکی از مهمترین مشکلات، به محدودیت‌های آن سوی مرز بازمی‌گردد. گمرک جمهوری اسلامی ایران در بسیاری از پایانه‌ها پس از سال‌ها فعالیت، اکنون به‌صورت شبانه‌روزی مشغول ارائه خدمات است، اما در طرف مقابل با محدودیت‌هایی در پذیرش ناوگان ایرانی مواجه هستیم.
وی افزود: میزان پذیرش کامیون‌ها در مرز‌های شمالی، غربی و جنوبی با محدودیت‌هایی روبه‌روست و با وجود فعالیت حداکثری پایانه‌های ریلی و جاده‌ای کشور، این مسئله موجب شکل‌گیری صف‌های طولانی شده است.
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه وزارت امور خارجه نیز رایزنی‌های مستمری را برای رفع این مشکلات دنبال می‌کند، اظهار کرد: بخش عمده صف‌های تشکیل‌شده ناشی از محدودیت‌های پذیرش و سهمیه‌بندی در کشور‌های مقابل است.
وی با اشاره به مشکلات داخلی پایانه‌ها، تداخل فرآیندها و ناهماهنگی در الگوی حکمرانی مرزی را از چالش‌های اصلی دانست و گفت: برای رفع این مشکلات، جلسات ستاد گذر به‌صورت مستمر برگزار شده است؛ تاکنون پنج جلسه ستاد گذر با حضور آقای دکتر عارف و ۱۰ جلسه کمیته روان‌سازی مرزها تشکیل شده است.
صادق مالواجرد افزود: این کمیته به‌صورت مستمر جلسات خود را برگزار می‌کند و آقای محمدزاده و همچنین مرکز پژوهش‌های مجلس نیز به شکل کارشناسی و تخصصی با دبیرخانه ستاد ارتباط مستقیم دارند.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کاهش معطلی ناوگان در مرزها اظهار کرد: یکی از مهمترین مصوبات مهرماه، تصویب و ابلاغ تسهیل فرآیند‌های گمرکی بود که پیشنهاد آن از سوی گمرک و وزارت امور اقتصادی و دارایی در ستاد گذر مطرح و پس از بررسی به تصویب رسید.
وی افزود: این مصوبه در همین مدت کوتاه آثار خود را در کاهش معطلی‌ها نشان داده و جزئیات آن از سوی مسئولان گمرک تشریح خواهد شد.
صادق مالواجرد با اشاره به مصوبات جلسه هفته گذشته ستاد گذر گفت: یکی دیگر از موضوعات مهم، ایجاد داشبورد مدیریتی برای پایانه‌ها، بازارچه‌ها و مناطق آزاد است تا اطلاعات مربوط به تردد و عبور و مرور در یک بستر واحد ثبت و تجمیع شود و امکان حکمرانی مبتنی بر داده فراهم آید. مجوز لازم برای این موضوع از ستاد گذر اخذ شده است.
وی همچنین از تصویب نوبت‌دهی به کامیون‌داران خبر داد و با قدردانی از تلاش رانندگان ناوگان داخلی و ترانزیتی اظهار کرد: برای جلوگیری از معطلی کامیون‌ها در داخل و پشت مرزها، مقرر شده است با استفاده از پیامک و سازوکار نوبت‌دهی، زمان حرکت و مراجعه ناوگان به پایانه‌های مرزی تنظیم شود تا کامیون‌داران به جای انتظار طولانی در مرز، در زمان تعیین‌شده برای عبور مراجعه کنند.
وزیر راه و شهرسازی در پایان با اشاره به محدودیت زمان ارائه گزارش در جلسه مجلس گفت: در فرصت دیگری جزئیات سایر اقدامات و مصوبات انجام‌شده برای رفع مشکلات پایانه‌های مرزی را ارائه خواهم کرد.
