استانی 20:22 - 30 دی 1400
یک پژوهشگر مطالعات فرهنگی و اجتماعی تشریح کرد
ایسنا/خراسان رضوی یک پژوهشگر مطالعات فرهنگی و اجتماعی  ویژگی‌های مردم‌شناسی در خراسان و مشهد را تشریح کرد.

ویژگی‌های مردم‌شناسی خراسان و مشهد

دکتر ادریس راموز در نشستی از سلسله نشست‌های راهبردی با عنوان «رهیافت مردم‌شناختی به فرصت‌های مشهد در عرصه دیپلماسی شهری» که در پژوهشکده ثامن مشهد برگزار شد، اظهار کرد: بعد از شکست شوروی در جنگ سرد با آمریکا و ایجاد نظم تک قطبی در جهان، مفهوم جهانی‌سازی شکل گرفت.

این پژوهشگر مطالعات فرهنگی و اجتماعی افزود: نظم تک‌قطبی یک نوع نوسازی مبتنی بر یک روایت از آینده است که ارتباطی با تاریخ و جغرافیای کشورهای دیگر ندارد. به دلیل گسست معنایی در نظم تک‌قطبی در دهه‌های گذشته، افول و زوال نظم تک‌قطبی و شکل‌گیری نظم‌های چندقطبی را شاهد هستیم. تئوری آقای سوروکین در کتاب «پویایی اجتماعی و فرهنگی» این است که ما در صیرورت انتقال تاریخی از نظام آمریکایی به نظم چندقطبی هستیم اما به شرط مواسات با یک عامل بزرگ به اسم جنگ و در فرآیند این انتقال به کشورهای شرقی، کشورهایی صاحب تمدن خواهند بود که بتوانند مبتنی بر تاریخ و جغرافیای خودشان روایتی از آینده ایجاد کنند. 

راموز در جواب این سوال که چرا امروزه رویکرد مردم‌شناسی در امر سیاست‌گذاری و دیپلماسی شهری اهمیت دارد بیان کرد: وجه اصلی ارتباط ما با این موضوع، پایین به بالا بودن الگوها در نظم جدید است یعنی هرچقدر الگوها و مکان‌های خردتر مورد توجه قرار گیرند، چون انباشت تاریخی در آنجا بیشتر است، می‌توانیم مبتنی بر آنها فرآیند توسعه را رقم بزنیم. رویکردهای مردم‌شناسی به دلیل پیوند با الگوهای تاریخی و میراثی می‌تواند در تعامل با وضعیت حال، مدل‌ها و الگوهای خوبی را برای آینده در حوزه‌های مختلف ایجاد کند. دانش مردم‌شناسی می‌تواند ابزاری باشد برای فهم جوامع از خودشان، فهمی که جامعه ایران تا الان از خود دارد یک فهم شرق‌شناسانه است؛ یعنی بیشتر فهمی که ما از الگوها و تاریخ جامعه ایران داریم روایتی است که غربی‌ها از شرق داشته اند؛ به همین دلیل احیای دانش مردم‌شناسی می‌تواند باعث بازاندیشی طرح‌واره‌هایی که از ایران و مشهد شکل گرفته، شود. 

وی اضافه کرد: مهم‌ترین رکن دانش مردم‌شناسی مبتنی بودن شناخت آن بر مقایسه است و عنصر تفاوت مهم‌ترین رکن مسئله‌شناسی آن است. با اهمیت پیدا کردن محیط‌های کوچک در نظم جدید، دانش مردم‌شناسی هم اهمیت پیدا می‌کند. یکی دیگر از رکن‌های مردم‌شناسی این است که مزیت‌های رقابتی شهرها و جوامع را نسبت به شهرها و جوامع دیگر خلق می‌کند. مردم‌شناسی بهترین ابزار برای پیوند تاریخ با حال و ترسیم روایت آینده است.

این پژوهشگر مطالعات فرهنگی و اجتماعی عنوان کرد: یکی از ویژگی‌های مردم‌شناسی خراسان و شهر مشهد آغازکنندگی آنهاست؛ یعنی خراسانی‌ها آغازکننده‌های خوبی هستند اما تمام کننده‌های خوبی نیستند؛ به عنوان مثال فردوسی به عنوان حافظ و نگهبان زبان و ادبیات فارسی شروع کننده خوبی است اما در قرون بعدی حافظ و سعدی می‌توانند استعلادهنده زبان و ادبیات فارسی باشند. در دوره معاصر نیز شریعتی‌ها و مطهری‌ها همه شروع‌کننده یک جریان فکری هستند که از شرق شروع می‌شود و می‌تواند در مرکز به تکامل برسد. خراسان همواره شروع کننده بوده و رابطه مکملی با شهرهایی مثل تهران، ری، فارس و حتی شهرهای جنوبی داشته است.

همواره حرکت‌های خلاقانه را از شرق می‌بینیم

وی ابراز عقیده کرد: همواره حرکت‌های خلاقانه را از شرق می‌بینیم. در خراسان بر اساس بحران‌هایی که داشته افراد خلاق شکل می‌گرفته‌اند. یکی از ویژگی‌های دیگر مردم‌شناسی خراسان، تنوع قومی و مذهبی است. در شهری مثل مشهد که افراد زیادی با تنوع قومی و مذهبی در آن وجود دارند، گروه‌های هم‌فرهنگ خیلی کم خودشان را به عنوان یک گروه هم‌فرهنگ تعریف می‌کنند و بیشتر خود را مشهدی می‌دانند.

راموز اضافه کرد: ویژگی دیگر در خراسان عقلانیت انتقادی و ارتباطی آن است که به عنوان یک مولفه مردم شناسی مطرح می‌شود؛ به عنوان مثال در حکومت عباسیان کسانی که می‌خواستند حکومت را نقد کنند به خراسان پناه می‌آوردند. یکی دیگر از ویژگی‌های مردم شناسی خراسان که در تعامل با ویژگی‌های جغرافیایی آن شکل می‌گیرد، عقلانیت تجاری است که وجود جاده ابریشم در شکل‌گیری آن تاثیر زیادی داشته است. نظام‌های اقتصادی‌ای که در پیوند با امر دینی ما شکل می‌گیرد، نظام‌های اقتصادی مبتنی بر وقف والگوهای توزیع در دوره‌ای در مشهد شکل گرفته که خود یکی از ویژگی‌های مردم شناختی است.

این پژوهشگر مطالعات فرهنگی و اجتماعی یادآور شد: بر اساس بحران‌های اجتماعی و امنیتی که همواره در خراسان داشته‌ایم، شکل‌گیری چهره‌های چندشخصیتی و محافظه‌کار در خراسان به عنوان یک مولفه مردم‌شناسی است که می‌توانیم به آن به چشم یک فرصت یا به چشم یک تهدید نگاه کنیم. وقتی این الگوهای مردم‌شناسی را در حوزه مدیریت شهری می‌آوریم می‌توانیم از این فرصت‌ها استفاده کنیم؛ مثلا ریسک‌پذیری بالا یا به عبارتی نظام دلالی می‌تواند فرصت یا تهدید باشد. در سیستمی که تحریم است نظام دلالی فرصت است اما با وجود ثبات اقتصادی به تهدید تبدیل می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه الگوی تفرق‌گرا یکی دیگر از ویژگی‌های مردم‌شناسی خراسان است گفت: الگوی تفرق‌گرا یعنی ارتباط خاص شهرها با مراکز؛ به عنوان مثال نیشابور را به عنوان یک مرکز علمی فرهنگی می‌دیدیم و بخارا را یک مرکز سیاسی.

وی در رابطه با تعامل مشهد و جهان تشیع گفت: می‌توانیم پارلمان جهان شیعه را در شهر مشهد ایجاد کنیم. در این زمینه حضور نخبگان و گردش نخبگانی نیز یکی از فرصت‌ها است. می‌توانیم با شهرهای صاحب برند منطقه تعامل داشته باشیم و مراکز دیپلماسی فرهنگی، نخبگانی و آکادمیک را ایجاد کنیم. 

انتهای پیام

 
پربازدید ها
پر بحث ترین ها

مهمترین اخبار استانی

استانی
«خبرگزاری مهر» بهزاد بامری در گفت و گو با خبرنگار مهر، اظهار داشت: بر اثر آتش سوزی روز گذشته در بخشی از نخلستان‌های روستای «چاهکیچی» از توابع شهرستان دلگان بیش از ۱۰۵ نفر نخل خرما در آتش سوخت. وی افزود: این آتش سوزی با تلاش چند ساعته آتش نشانان و مردم روست...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، علی بستامی صبح دوشنبه در جمع خبرنگاران با اشاره به ورود دادگستری شهرستان اشتهارد برای حل مشکل اسناد مالکیت صاحبان صنایع در فاز توسعه یک شهرک صنعتی در اشتهارد اظهار کرد: با توجه به اولویت‌های پانزده گانه ابلاغی ریاست قوه قض...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، حسین فرشیدی با بیان اینکه میانگین سنی جمعیت استان هرمزگان در سال ۱۳۶۵ میزان ۲۰.۸۳ بود اما در سال ۱۳۹۵ به ۲۷.۱ رسیده است، افزود: جوانی جمعیت از اهمیت ویژه‌ای برای کشور برخوردار است. برای دشمن بهترین چیز این است که ایران یک...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام سید میثم نبوی صبح دوشنبه در حاشیه بازدید از غرفه شهدای روحانی ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، با اشاره به نشر و ترویج آثار روحانیون شهید، گفت: برای لبیک به فرمانده رهبر معظم انقلاب که دفاع مقدس یک گنجینه تمام ن...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، موزه نفت سوزه‌ای کرمان که در یکی از بناهای ارزشمند تاریخی شهر کرمان بنا شده است پس از ماه‌ها تعطیلی سرانجام عصر یکشنبه به روی مردم بازگشایی شد. خبرگزاری مهر در گزارش «تعطیلی سوال برانگیز موزه نفت سوزها در کرمان / لزوم ب...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، با حکم معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای، «مرتضی شیروانی» به عنوان سرپرست اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای لرستان منصوب شد. داریوش امانی معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان راهداری و حمل ...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، عطاء اله اکبری، مدیرکل راه و شهرسازی سیستان و بلوچستان در حاشیه این بازدید اظهار داشت: عملیات ساخت قطعه یک کمربندی غربی زاهدان به طول ۱۴ کیلومتر از میدان راه و ترابری تا تقاطع غیر همسطح خلیج فارس به منظور کاهش بار ترافیکی...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرگزاری مهر، مهدی اله‌پور اظهار کرد: میانگین شاخص کیفیت هوای مشهد در روز دوشنبه دوم خرداد ۵۵ ای.کیو.آی و نشانگر هوای سالم است. سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست خراسان رضوی افزود: هم اکنون کیفیت هوا در مناطق سمزقند، خیام شمالی، الهیه...
استانی
«خبرگزاری مهر» به گزارش خبرنگار مهر، حسین ذاکریان صبح دوشنبه در حاشیه این اردوی جهادی به مناطق محروم استان، اظهار داشت: با مشارکت داوطلبانه ۲۰ نفر از اعضا و جهادگران کانون طلاب حوزه امام حسن مجتبی (ع) هلال احمر شهرستان بیرجند اردوی جهادی در مناطق کمتر برخوردا...
استانی
«خبرگزاری مهر» عبدالله محمدی در گفتگو با خبرنگار مهر بابیان اینکه اهدای خون ماه اردیبهشت نسبت به فروردین ماه با رشد ۹ درصدی مواجه بوده است، حضور مردم استان را برای اهدای خون چشمگیر و مطلوب دانست. وی افزود: میزان ذخیره خون استان هفت تا هشت درصد است و از مرد...

مشاهده مهمترین خبرها در صدر رسانه‌ها

تبلیغات متنی (ویژه)

تبلیغات متنی




















































صفحه اصلی | درباره‌ما | تماس‌با‌ما | تبلیغات | حفظ حریم شخصی

تمامی اخبار بطور خودکار از منابع مختلف جمع‌آوری می‌شود و این سایت مسئولیتی در قبال محتوای اخبار ندارد

کلیه خدمات ارائه شده در این سایت دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه و تابع قوانین جمهوری اسلامی ایران می باشد.

کلیه حقوق محفوظ است