رازِ نادر بودن سرطان قلب چیست؟!
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دانشمندان راز جدیدی را کشف کرده‌اند که ممکن است توضیح دهد چرا سرطان قلب تا این حد نادر است: چرخه مداوم انقباض و استراحت قلب، محیطی ایجاد می‌کند که برای رشد سلول‌های سرطانی نامناسب است.
این یافته نه تنها دلیل نادر بودن این بیماری را روشن می‌کند، بلکه می‌تواند راه را برای رویکرد‌های درمانی جدیدی هموار سازد که با بهره‌گیری از فشار مکانیکی، مانع رشد تومور‌ها در سایر اندام‌ها می‌شوند.
چرا سرطان قلب تا این حد نادر است؟
سرطان اولیه قلب — که در بافت خودِ قلب آغاز می‌شود و نه اینکه از اندام دیگری به آن سرایت کرده باشد — بسیار نادر است. علاوه بر این، تا ۹۰ درصد تومور‌های قلبی خوش‌خیم هستند؛ هرچند اگر بیش از حد بزرگ شوند و جریان خون را مسدود کنند، می‌توانند خطرآفرین باشند.
بخشی از این نادر بودن به این واقعیت بازمی‌گردد که سلول‌های عضله قلب (کاردیومیوسیت‌ها) مدت کوتاهی پس از تولد، تقسیم سلولی را تقریباً متوقف می‌کنند و در عوض، بر حجم و اندازه آنها افزوده می‌شود. این امر فرصت بروز جهش‌های ژنتیکی منجر به سرطان را محدود می‌کند؛ برخلاف اندام‌هایی مانند روده که در آنها سلول‌ها دائماً در حال بازسازی هستند.
انقباضات قلب با سلول‌های سرطانی مقابله می‌کنند
پژوهشگران دانشگاه تریسته در ایتالیا دریافته‌اند که انقباضات پیوسته قلب — که حدود ۱۰۰ هزار بار در روز رخ می‌دهد — نوعی فشار مکانیکی ایجاد می‌کند که مانع از استقرار و تکثیر سلول‌های سرطانی می‌شود.
دانشمندان برای آزمودن این فرضیه، سلول‌های سرطانی انسانی را به موش‌هایی تزریق کردند که از نظر ژنتیکی اصلاح شده بودند و ضربان قلبشان کمتر از حد طبیعی بود. نتایج نشان داد که با کاهش فشار مکانیکی، سلول‌های سرطانی شروع به تکثیر کردند، اما به محض اینکه قلب فعالیت عادی خود را از سر گرفت، این سلول‌ها از بین رفتند.
این تیم همچنین دریافت که حرکت قلب موجب تحریک تولید پروتئینی به نام «نسپرین-۲» (Nesprin-۲) می‌شود. این پروتئین سیگنال‌هایی به هسته سلول سرطانی ارسال می‌کند و به آن دستور می‌دهد که تکثیر را متوقف کند. یافته‌های این پژوهش در نشریه علمی «ساینس» (Science) منتشر شده است.
آیا فشار می‌تواند به روشی برای درمان سرطان تبدیل شود؟
تیم پژوهشی در حال کار بر روی توسعه ابزار‌های پزشکی پوشیدنی است که با اعمال فشار مکانیکی بر تومور‌ها — برای مثال در سرطان‌های پوست یا پستان — تلاش می‌کنند جلوی رشد سلول‌های بدخیم را بگیرند. در مطالعه‌ای جداگانه که در دانشگاه گالوی ایرلند انجام شد، دانشمندان دریافتند که فشار خارجی ممکن است مانع از جذب آب توسط سلول‌های سرطانی شود؛ آبی که این سلول‌ها برای افزایش حجم و آماده‌سازی جهت تقسیم به آن نیاز دارند. بدین ترتیب، تکثیر آنها محدود می‌شود. این یافته‌ها در نشریه «مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم» (PNAS) منتشر شده است.
با این حال، این رویکرد خالی از خطر نیست؛ دانشمندان هشدار می‌دهند که اعمال فشار بر برخی تومور‌های خاص، به‌جای متوقف کردن رشد آنها، ممکن است در واقع سلول‌های سرطانی را به گسترش در بافت‌های پیرامون ترغیب کند.
از این رو، پژوهشگران در حال بررسی ساخت دارو‌هایی هستند که پروتئین‌هایی نظیر «نسپرین-۲» (Nesprin-۲) را هدف قرار می‌دهند. این کار باعث می‌شود سلول‌های سرطانی نسبت به فشار طبیعی موجود در بدن حساس‌تر شوند؛ امری که می‌تواند به جلوگیری از رشد و تقسیم آنها کمک کند.
دانشمندان بر این باورند که شناخت سازوکاری که قلب از طریق آن در برابر رشد سلول‌های سرطانی مقاومت می‌کند، می‌تواند راه را برای راهکار‌های درمانی جدید هموار سازد؛ چه از طریق ابزار‌هایی که فشار خارجی اعمال می‌کنند و چه از طریق دارو‌هایی که اثر مکانیکی طبیعی قلب را شبیه‌سازی می‌کنند.
منبع: دیلی میل
