راز مدیریت قهر در زندگی مشترک
قهر در زندگی مشترک همیشه نشانه بی‌علاقگی یا پایان رابطه نیست؛ گاهی واکنشی به خشم، فشار روانی یا ناتوانی در گفت‌وگوی مؤثر است.
گروه زندگی: سکوت سنگینی در خانه پیچیده است؛ یکی از طرفین کز کرده و به لاک تنهایی خود فرو رفته و دیگری با کلافگی و اضطراب، مدام دور او می‌چرخد تا هرطور شده قفل این سکوت را بشکند. این تصویر، سکانس آشنای بسیاری از زندگی‌های مشترک در زمان بروز کدورت‌هاست؛ وضعیتی که در آن، یک جرقه کوچک کافی است تا یکی عقب‌نشینی کند و دیگری با نگرانی به دنبالش بدود. اما چرا تلاش‌های ما برای حرف زدن، گاهی نه‌تنها یخِ رابطه را آب نمی‌کند، بلکه دیوار قهر را ضخیم‌تر می‌سازد؟
دکتر معصومه حاتمی، روان‌شناس و زوج‌درمانگر، با اشاره به اینکه مواجهه با قهرِ همسر یکی از پرتکرارترین دغدغه‌های زوج‌هاست، می‌گوید: «یکی از سؤال‌های بسیار پرتکرار، چه در اتاق درمان و چه در پیام‌ها و نظرات فضای مجازی، این است که: همسرم قهر می‌کند؛ من چه کار کنم؟به قول معروف، می‌گویند همسرم تا به او می‌گوییم بالای چشمت ابروست، بلافاصله قهر می‌کند! واقعاً وقتی همسرم قهر می‌کند، باید چه کار کنم؟»
بسیاری از زوج‌ها تصور می‌کنند ریشه اصلی بحران، موضوعی است که بر سر آن بحث کرده‌اند؛ اما به گفته این زوج‌درمانگر، ماجرا از جای دیگری شروع می‌شود. حاتمی توضیح می‌دهد: «در میان بسیاری از زن‌وشوهرها، اختلاف از خودِ موضوع شروع نمی‌شود، بلکه از نحوه برخورد با اختلاف شکل می‌گیرد. به این معنا که یک نفر ناراحت می‌شود، به غار تنهایی خود می‌رود و سکوت می‌کند و نفر دیگر ناراحت می‌شود و مدام توضیح می‌دهد. یکی بیشتر فاصله می‌گیرد و دیگری مجبور می‌شود به دنبال او برود. گاهی قهر یک چرخه تکرارشونده ایجاد می‌کند که هر دو نفر، یعنی هم زن و هم شوهر، ناخواسته در حال تقویت کردن آن هستند.»
او درباره سناریوی پنهانی که در ذهن زن و مرد در لحظه قهر شکل می‌گیرد، ادامه می‌دهد: «یکی ناراحت می‌شود و برای مدتی سکوت یا فاصله اختیار می‌کند. فرد مقابل این سکوت را در ذهن خود به این شکل تفسیر می‌کند که: او دیگر مرا دوست ندارد! آیا رابطه‌مان در حال سقوط است؟ آیا باید همین الان مشکل را حل کنم؟ بنابراین مدام سؤال می‌پرسد، پی‌درپی پیام می‌دهد، می‌گوید: به من توضیح بده! و اصرار می‌کند که: بیا با هم حرف بزنیم! در این شرایط، اگر آقا ناراحت باشد، ممکن است این پیگیری را نوعی فشار احساس کند و در نتیجه بیشتر عقب‌نشینی یا سکوت کند. با این واکنش، زن مضطرب‌تر می‌شود و باز هم بیشتر پیگیری می‌کند. دقت کنید که این چرخه معیوب، مدام تکرار و تکرار می‌شود.»
اما چطور می‌توان این دور باطل را متوقف کرد؟ دکتر حاتمی با اشاره به نیت پنهان زوجین در این کشمکش‌ها خاطرنشان می‌کند: «مشکل این چرخه چیست؟ مشکل اینجاست که هدف هر دو نفر، یعنی زن و شوهر، ممکن است محافظت از خودشان باشد؛ اما رفتارشان ناخواسته باعث می‌شود که واکنش طرف مقابل تشدید شود. حالا راه خروج از این چرخه معیوب چیست؟ به خاطر داشته باشید که راه خروج از این چرخه، نه تعقیب بیشتر است و نه ناپدید شدن؛ بلکه ایجاد یک فاصله امن و سپس بازگشت آگاهانه به گفت‌وگوست. گاهی مشکل، خودِ اختلاف نیست، بلکه چرخه‌ای است که بعد از بروز اختلاف میان ما شکل می‌گیرد.»
این روان‌شناس با تأکید بر اینکه نباید سکوت همسر را در ذهن خود فاجعه‌سازی کنیم، می‌افزاید: «خواهش می‌کنم به این جملات با دقت توجه کنید؛ قهر همیشه به معنای بی‌علاقگی نیست؛ به معنای تمام شدن رابطه نیست؛ به این معنا نیست که دیگر برای همسرم جذابیت ندارم. گاهی فرد هنگام خشم یا فشار هیجانی نمی‌تواند گفت‌وگوی مؤثری داشته باشد و اصلاً توان گفت‌وگوی مؤثر را از دست می‌دهد. در چنین مواقعی چه کار می‌کند؟ مغز به او فرمان می‌دهد که: برای آرام شدن، کمی فاصله بگیر! بنابراین هدف این نیست که هر اختلافی را فوراً حل کنیم. ما باید این موضوع را یاد بگیریم؛ چه کسی گفته است که هر اختلافی باید در همان لحظه حل شود؟ هدف اصلی این است که یاد بگیریم چطور بدون آسیب زدن به رابطه و همسرمان ، اختلاف را مدیریت کنیم.»
اما در زمان ایجاد این فاصله، از چه رفتارهایی باید به شدت پرهیز کنیم؟ در بخش بعدی این گزارش، فهرست اشتباهات خطرناکی را مرور می‌کنیم که زوج‌ها از سر اضطراب در زمان قهر مرتکب می‌شوند.
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
#زندگی_مشترک #روابط_زوجین #مدیریت_قهر #مهارت_های_زندگی #روانشناسی #زوج_درمانی #روابط_عاطفی #اختلافات_زناشویی #سلامت_روان #مشاوره_خانواده
