دسترس‌پذیری خدمات دولتی برای نابینایان؛ از ضعف سامانه‌ها تا ضرورت توسعه خدمات تخصصی
باشگاه خبرنگاران جوان؛الهام قبادی- همدانلو، دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات کشور، در نشست خبری روز جهانی نابینایان با اشاره به نتایج بررسی پورتال‌های دستگاه‌های اجرایی گفت: عملکرد دستگاه‌ها بر اساس ۱۳ شاخص ارزیابی می‌شود و کسب امتیاز کامل مستلزم احراز ۱۰ شاخص است.
وی با اشاره به فاصله موجود میان وضعیت فعلی سامانه‌ها و نیاز‌های افراد دارای معلولیت افزود: از مجموع ۱۶۹ دستگاه ارائه‌دهنده خدمت، ۵۱ دستگاه امتیاز یک کسب کرده‌اند و امکانات و اطلاعات ارائه‌شده از سوی آنها وضعیت مطلوبی ندارد. همچنین ۶۹ دستگاه فاقد هرگونه امکان دسترس‌پذیری هستند.
همدانلو با تأکید بر لزوم مشارکت افراد دارای معلولیت در فرایند ارزیابی سامانه‌ها گفت: تشکل‌های نابینایان می‌توانند در شناسایی مشکلات و ارتقای شاخص‌های دسترس‌پذیری مشارکت داشته باشند و زمینه برای بهره‌گیری از نظرات تخصصی آنها و حتی واگذاری ارزیابی‌ها به این تشکل‌ها فراهم است.
در این نشست همچنین بر لزوم تدوین و ابلاغ ضوابط مشخص برای دسترس‌پذیری سامانه‌ها و اتوماسیون‌های اداری تأکید شد؛ اقدامی که می‌تواند شرایط فعالیت کارکنان نابینا و کم‌بینا را در محیط‌های کاری بهبود بخشد.
سیدجواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور، نیز با اشاره به نقش فناوری در تسهیل زندگی افراد دارای معلولیت، توسعه خدمات الکترونیکی را یکی از راهکار‌های کاهش موانع دسترسی به خدمات عمومی دانست.
وی اظهار کرد: فراهم شدن امکان استفاده آسان نابینایان از خدمات بانکی، مالی و دولتی با کمک ابزار‌های هوشمند، ضمن کاهش مراجعات حضوری، به صرفه‌جویی در زمان و هزینه این افراد کمک می‌کند.
حسینی با اشاره به پیگیری این موضوع در جلسات مشترک با مسئولان دستگاه‌های مرتبط، از جمله وزارت ارتباطات و وزارت آموزش‌وپرورش، گفت: مناسب‌سازی فضای دیجیتال و بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی از جمله موضوعاتی است که برای بهبود دسترسی افراد دارای معلولیت باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین بر ضرورت گسترش خدمات روان‌شناختی متناسب با شرایط گروه‌های مختلف جامعه تأکید کرد و گفت: ارائه خدمات تخصصی به افراد دارای معلولیت مستلزم تربیت مشاوران و روان‌شناسانی است که با نیازها، ویژگی‌ها و شیوه‌های ارتباطی این افراد آشنایی داشته باشند.
وی با اشاره به افزایش جمعیت سالمندان افزود: تربیت متخصصان حوزه سالمندی و فراهم کردن امکان دسترسی افراد ناشنوا به مشاوران آشنا با شرایط آنان، از جمله نیاز‌های مهم در این حوزه است. همچنین گروه‌هایی مانند جوانان، نوجوانان، کارگران، معلمان و افراد دارای معلولیت به خدمات مشاوره‌ای متناسب با شرایط فردی و اجتماعی خود نیاز دارند.
حسینی ادامه داد: بررسی این موضوع در شورای عالی انقلاب فرهنگی با حضور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پیش‌بینی شده است و توسعه خدمات روان‌شناختی و فراهم کردن بستر‌های قانونی لازم برای ارائه این خدمات نیز پیگیری می‌شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه به حمایت‌های آموزشی این سازمان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر ۲۴۳ هزار دانش‌آموز و ۲۰ هزار دانشجو از خدمات بهزیستی بهره‌مند هستند. همچنین با همکاری وزارت علوم، ارائه خدمات مشاوره تحصیلی و روان‌شناختی به دانشجویان دنبال می‌شود. سال گذشته برای حدود ۶ هزار دانشجوی تحت پوشش، از جمله دانشجویان نابینا، کمک‌هزینه تحصیلی و پرداخت شهریه در نظر گرفته شد که میانگین پرداختی به هر دانشجو حدود ۲۵ میلیون تومان بود.
