تشریح ۱۴ هدف حوزه املاک سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در سال ۱۴۰۴
باشگاه خبرنگاران جوان - صفدر کشاورز، معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درباره آخرین وضعیت حوزه املاک، اظهار کرد: در حوزه حدنگاری از مجموع ۱۶۴ میلیون هکتار اراضی و عرصه‌های کشور ۸۸ درصد تاکنون حدنگاری شده که شامل ۴ بخش اصلی است. در بخش اراضی ملی که وسیع‌ترین مساحت کشور را شامل می‌شود ۹۹ درصد حدنگاری انجام شده و یک درصد باقیمانده بیشتر متعلق به املاکی است که دارای پرونده‌های قضایی هستند یا پرونده‌هایی که منابع طبیعی هنوز تشریفات مقررات جاری آن را را تکمیل نکرده است.
تثبیت و حدنگاری ۷۶ درصد اراضی زراعی
وی افزود: در بخش دوم که اراضی زراعی است از ۱۵ میلیون هکتار اراضی زراعی کشور ۱۱ میلیون و ۳۰۰ هزار هکتار معادل ۷۶ درصد تاکنون تثبیت و حدنگاری شده است. با توجه به تبصره ۳ ماده ۱۰ قانون الزام حدنگاری اراضی باقی مانده به امور اراضی محول شده و در بخش روستایی هم به همین کیفیت است. در بخش سوم که اراضی روستایی است سند مالکیت ۷۴ درصد کلیه قطعات واقع در بافت مسکونی روستای دارای طرح هادی را صادر کردیم و ۲۶ درصد باقی مانده که قریب به یک میلیون قطعه می‌شود مطابق تبصره ۳ ماده ۱۰ به بنیاد مسکن محول شده و بنیاد مسکن موظف شده است تا مراجعه و متصرفین را شناسایی کند همچنین نقشه‌ها را تهیه و مدارک را جمع آوری کند و به منظور صدور سند مالکیت به اداره ثبت ارائه دهد.
تبدیل اسناد دفترچه‌ای به اسناد حدنگاری طبق ماده ۱۱ قانون جامع حدنگار
معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشورگفت:، اما در بخش شهری حدنگاری قریب به ۸۰ درصد شهر‌های کشور را انجام داده‌ایم، اما داخل این بخش حدنگاری اسناد عده‌ای هنوز به صورت دفترچه‌ای است که مطابق ماده ۱۱ قانون جامع حدنگار مالکین باید این اسناد دفترچه‌ای را بیاوردند، تعویض کنند و اسناد حدنگاری دریافت کنند؛ که این مورد را باید در دستور کار برنامه سال آینده قرار دهیم؛ بنابراین در نهایت از ۱۶۴ میلیون هکتار ۸۸ درصد حدنگاری صورت گرفته است.
کشاورز درباره اهداف و برنامه‌های سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در حوزه املاک در سال ۱۴۰۴، گفت:کلیه اقداماتی که در حوزه املاک باید انجام گیرد و جزو برنامه‌های سازمان است را در ۱۴ برنامه اصلی تعریف کرده‌ایم که قالب آنها امور روزمره جاری سازمان بودند به طوری که در خصوص استعلام‌هایی که به مراجع مختلف پاسخ می‌دهیم و به صورت الکترونیکی است و از دفاتر اسناد رسمی ارسال می‌شود موظفیم کمتر از ۴۸ ساعت پاسخ دهیم یکی از شاخص‌هایی که سال جدید به صورت پیوسته رصد خواهیم کرد این خواهد بود که استعلاماتی که به صورت الکترونیکی از دفاتر ارائه می‌شود چند درصد کمتر از ۴۸ ساعت پاسخ داده می‌شود و چند درصد بیشتر از ۴۸ درصد است که باید رصد کنیم تمام استعلام‌ها به صورت کمتر از ۴۸ ساعت پاسخ داده شود همین موضوع در خصوص استعلام مراجع قضایی نیز وجود دارد یعنی استعلامات مراجع قضایی نیز باید کمتر از ۴۸ ساعت پاسخ داده شود بنابراین رصد این موضوع نیز در دستور کار قرار دارد.
وی ادامه داد: بخش دیگر مربوط به خلاصه معاملاتی است که در دفتر اسناد رسمی نسبت به اموال غیرمنقول اتفاق می‌افتد و به ثبت اسناد ارسال می‌شود. خلاصه معاملات اسناد حدنگار پس از سال ۹۵ به صورت بر خط ارسال می‌شود یعنی اگر شخصی در دفتر اسناد رسمی مالی را به دیگری منتقل می‌کند و اگر سندی که در اختیارش است بعد از سال ۹۵ صادر شده باشد نتیجه نقل انتقال با تایید نهایی سر دفتر بلافاصله در بانک جامع املاک سازمان قرار می‌گیرد، اما اسناد قبل از سال ۹۵ به صورت برخط ارسال نمی‌شود و در بانک جامع املاک قرار نمی‌گیرد حتماً باید یه متصدی آن را چک و تایید کند که برای چک و تایید نیز ۴۸ ساعت وقت تعیین کرده‌ایم و برنامه داریم تا رصد و پیگیری کنیم و کمتر از ۴۸ ساعت چک و تایید صورت گیرد.
تبدیل اسناد دفترچه‌ای دست مردم به اسناد حدنگار
معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور بیان کرد: برنامه دیگر تبدیل اسناد دفترچه‌ای دست مردم به اسناد حدنگار است برای این منظور فاصله زمانی تعیین کرده‌ایم بنابراین نباید تبدیل اسناد دفترچه‌ای به تک برگ بیشتر از یک هفته طول بکشد. خصوصیت اسناد دفترچه‌ای این است که نقشه ندارند و نباید فرایند تهیه نقشه، تایید و نهایتاً منجر به صدور سند تک برگ شدن بیشتر از یک هفته طول بکشد به همین منظور این موضوع را در دستور کار قرار داده‌ایم. در همین زمینه تعداد اسناد دفترچه‌ای‌های موجود هر واحد ثبتی را به عنوان یک شاخص منفی گرفتیم و باید این دفاتر تلاش کنند که این تعداد اسناد دفترچه‌ای را کاهش دهند.
کشاورز عنوان کرد: برنامه ششم اسناد تک برگ به تک برگ است زمانی که سند مالکیت تک برگ در دفتر اسناد رسمی نقل و انتقال شد اگر آن سند تک برگ بعد از سال ۹۵ صادر شده بود که در حال حاضر نیز معامله بر روی آن صورت می‌گیرد، به صورت برخط نقل و انتقال داده می‌شود و به محض اینکه نقل انتقال شد باید سند جدیدش به نام خریدار صادر شود، اما در خصوص اسنادی که قبل از سال ۹۵ هستند و نیاز تایید یک کاربر دارد باید کمتر از ۴۸ ساعت سند آنها صادر شود.
۷ درصد پرونده‌های قانون تعیین تکلیف در کل کشور باقی مانده است
وی افزود: مورد دیگر مربوط به پرونده‌های قانون تعیین تکلیف است از زمانی که قانون تعیین تکلیف راه‌اندازی شد تاکنون ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار پرونده تشکیل شده که از این تعداد پرونده در حال حاضر در کل کشور ۷ درصد باقی مانده است، اما برخی از استان‌ها بیش از ۷ درصد هستند این موضوع را جزو برنامه‌های سال جدید قرار داده‌ایم.
برقراری توازن نسبت اسناد مالکیت صادره با نسبت نیروی انسانی
معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد و املاک کشور گفت: بحث بعدی تعداد اسناد مالکیت صادره است تعداد اسناد مالکیت صادره استان به استان فرق می‌کند مثلاً تعداد اسناد مالکیت صادره در استان تهران قابل مقایسه با استان‌هایی مثل سیستان و بلوچستان، ایلام و... نیست ولی شاخص تعداد نیروی انسانی آن استان و اسناد مالکیت صادره را تعیین کرده‌ایم تا مشاهده کنیم تعداد سندی که صادر می‌شود با نسبت جمعیت همکاران تناسب دارد یا خیر بنابراین باید بتوانیم توازن نسبت اسناد مالکیت صادره با نسبت نیروی انسانی را برقرار کنیم.
صدور اسناد مالکیت بافت مسکونی
وی افزود: برنامه دیگر صدور اسناد مالکیت بافت مسکونی است در بافت مسکونی روستایی که با بنیاد مسکن همکاری می‌کنیم، تعریف کرده‌ایم که برای یک میلیون سند باقیمانده در طول ۵ سال باید سالی ۲۰۰ هزار سند صادر کنیم تا سند مالکیت تمام روستا‌ها صادر شود و این جزو پایش سازمان ثبت اسناد است که در سال جاری شروع خواهیم کرد. همچنین املاکی که در تصرف اوقاف بوده شناسایی شده و آنها را تبدیل به سند می‌کنیم از مجموع ۳۱ استانی که رصد می‌کنیم برخی از استان‌ها وضعیت بهتری دارند.
ایجاد کارگزاران فنی مهندسی حقوقی برای تبدیل اسناد دفترچه‌ای به تک برگ
کشاورز بیان کرد: ۲ اتفاق دیگر که در حوزه املاک پیگیری می‌کنیم تا اتفاق بیافتد بحث کارگزاران فنی مهندسی حقوقی است در بند پ ماده ۱۱۴ برنامه هفتم توسعه با توجه به نفرات و تجهیزات محدود نیرو‌های ثبت به خصوص نیرو‌های نقشه‌بردار، با کمک مجلس این اجازه را گرفتیم که سازمان ثبت اسناد کارگزاران فنی مهندسی حقوقی را برای تبدیل اسناد دفترچه‌ای به تک برگ، تهیه نقشه، اصلاح سند و... ایجاد کند بنابراین امور غیر حاکمیتی را به بخش خصوصی واگذار می‌کنیم چرا که اکثر استان‌های کشور دارای دو واحد ثبتی هستند مثلا یک شهر با ۵۰۰ هزار جمعیت دو واحد ثبتی دارد و مردم ناگزیرند برای تمام خدمات خود به این ۲ واحد‌ها مراجعه کنند در حالی که همان واحد ثبتی قریب به شاید ۱۵۰ دفتر اسناد رسمی داشته باشد وقتی که بتوانیم تعریف کنیم هر کدام از آنها در کنار کار دفتر اسناد رسمی کارگزار فنی مهندسی هم شوند ۱۵۰ کارگزار فنی مهندسی حقوقی ایجاد کرده‌ایم و در نهایت برای دسترسی و پیگیری مردم نیز سهولت ایجاد می‌شود و کارگزاران فنی مهندسی با آموزش‌هایی که دریافت می‌کنند تبدیل سند دفترچه‌ای به تک برگ را انجام می‌دهند بنابراین اگر این دستورالعملی که بابت همین موضوع تهیه و برای تایید محضر ریاست قوه قضاییه ارسال کرده‌ایم تایید و ابلاغ شود میتوانیم فاز عملیاتی آن را از سال جدید آغاز کنیم.
ارائه ۱۴۱ خدمت حوزه املاک به صورت کاملاً الکترونیکی در سال جاری
معاون امور املاک و کاداستر سازمان ثبت اسناد کشور گفت: در حال حاضر در حوزه املاک هنوز در بسیاری از واحد‌های ثبتی برخی از اقدامات به صورت سنتی و دستی انجام می‌شود به همین منظور در ابتدای سال ۱۴۰۳ تمام خدماتی که در حوزه املاک باید ارائه شود را احصا کردیم که ۱۴۱ خدمت شد و برای هر خدمت شرح خدمات تعریف کردیم برای اینکه ابتدا تا انتهای آن خدمت به صورت الکترونیکی انجام گیرد بنابراین از ابتدای اردیبهشت سال ۱۴۰۳ قراردادی را منعقد کردیم و پیگیری می‌کنیم تا ۱۴۱ فرایند به صورت الکترونیکی ارائه شود. این مهمترین پروژه حوزه املاک است که پیگیری می‌کنیم و از چهار مرحله شناخت، تحلیل، طراحی و پیاده‌سازی و اجرا که دارد مرحله شناخت آن تمام شده است و مرحله تحلیل و طراحی سامانه و نرم‌افزار بیش از ۵۰ درصد پیشرفت کرده و مرتب و مستمر پیگیری می‌کنیم تا نهایی شود و ما شاهد بهره‌برداری از این سامانه جدید باشیم که در نهایت امور حوزه املاک را نیز مانند سایر حوزه‌ها کاملاً به صورت الکترونیکی به مردم ارائه کنیم.
منبع: رسانه قوه قضاییه
