غافلگیری در برابر بارندگی پذیرفتنی نیست
باشگاه خبرنگاران جوان؛ حسین قربانی- حسین ساجدی‌نیا، رئیس سازمان مدیریت بحران کشور، در نشست خبری خود با اصحاب رسانه، با اشاره به ضرورت آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای مقابله با حوادث طبیعی اظهار کرد: مدیریت بحران مسئولیتی همگانی است و همه دستگاه‌ها باید برای خدمت‌رسانی به مردم در زمان وقوع حوادث آمادگی داشته باشند.
وی با بیان اینکه رویکرد سازمان مدیریت بحران از مدیریت بحران به مدیریت ریسک تغییر کرده است، افزود: تمرکز اصلی ما بر پیشگیری است و در همین راستا، اطلس‌های مورد نیاز تهیه، تجهیزات ضروری شناسایی و وظایف دستگاه‌های مختلف مشخص شده است.
ساجدی‌نیا با تأکید بر لزوم آمادگی دائمی دستگاه‌ها تصریح کرد: باید ستادهای مدیریت بحران همواره آماده باشند تا در زمان وقوع حوادث بتوانند وظایف خود را با سرعت انجام دهند. پیشگیری، آمادگی و بازسازی از محورهای مهم فعالیت در این حوزه است و دستگاه‌های متولی باید در تمام مراحل پای کار باشند.
آمادگی برای بارندگی در ۲۷ استان
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به پیش‌بینی بارندگی در روزهای آینده گفت: براساس اعلام سازمان هواشناسی، احتمال بارندگی در ۲۵ تا ۲۷ استان کشور وجود دارد و برای مواجهه با بدترین سناریوی احتمالی برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا آمادگی دستگاه‌ها به ۱۰۰ درصد برسد.
وی افزود: در همین راستا، جلساتی با دستگاه‌های مسئول در حوزه امدادرسانی، از جمله جمعیت هلال‌احمر و سازمان‌های آتش‌نشانی برگزار شده است. دستگاه‌ها نیز آمادگی خود را برای به‌کارگیری ظرفیت‌ها و امکاناتشان اعلام کرده‌اند و آمار تجهیزات و نیروی انسانی خود را ارائه داده‌اند.
ساجدی‌نیا ادامه داد: دستگاه‌های مسئول تأمین برق و آب نیز برای مقابله با آب‌گرفتگی و سیلاب، تجهیزات و پمپ‌های مورد نیاز را در اختیار دارند؛ با این حال، میزان آمادگی واقعی دستگاه‌ها در میدان مشخص می‌شود و باید بررسی کنیم که اقدامات انجام‌شده با گزارش‌ها و تعهدات اعلامی مطابقت دارد یا خیر.
وی با تأکید بر ضرورت جدی گرفتن هشدارهای هواشناسی خاطرنشان کرد: مردم باید هشدارهایی را که از طریق صداوسیما و سایر رسانه‌ها منتشر می‌شود، جدی بگیرند تا از بروز حوادث و وارد آمدن خسارت به جان و اموال آنان جلوگیری شود.
شناسایی ۱۴۰۰ کیلومتر نقطه پرخطر
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خسارات ناشی از بارندگی و سیلاب اظهار کرد: حدود ۱۴۰۰ کیلومتر از نقاط نیازمند اجرای اقدامات پیشگیرانه در محدوده‌های شهری و روستایی کشور شناسایی شده است.
وی افزود: در نشست‌های برگزارشده با استانداران، شهرداران و مدیران بحران استان‌ها بر ضرورت پیگیری این نقاط تأکید شده و استان‌ها موظف شده‌اند اقدامات لازم را انجام دهند.
ساجدی‌نیا با اشاره به محدودیت‌های مالی و اجرایی تصریح کرد: اقدامات پیشگیرانه هزینه‌های قابل توجهی دارد و بخشی از مشکلات نیز به طرح‌های باقی‌مانده از سال‌های گذشته و شرایط تحریمی کشور بازمی‌گردد؛ با این وجود، این مسائل نباید مانع انجام وظایف دستگاه‌ها شود.
وی با بیان اینکه گزارش‌های مکتوب برای ارزیابی آمادگی دستگاه‌ها کافی نیست، گفت: تیم‌هایی در استان‌ها تشکیل داده‌ایم تا اقدامات انجام‌شده را به‌صورت میدانی بررسی کنند. ملاک ما عملکرد واقعی و نتیجه اقدامات است، نه صرفاً گزارش‌ها و مکاتبات اداری.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور تأکید کرد: اولویت اقدامات پیشگیرانه باید مناطق پرتراکم و محل سکونت جمعیت باشد و دستگاه‌ها باید پیش از وقوع حوادث، اقدامات لازم را انجام دهند.
کوتاهی دستگاه‌ها به مراجع نظارتی معرفی می‌شود
ساجدی‌نیا با تأکید بر مسئولیت قانونی دستگاه‌ها در مدیریت بحران گفت: اگر دستگاهی در انجام وظایف قانونی خود کوتاهی کند، موضوع را از طریق مراجع قضایی و سازمان بازرسی کل کشور پیگیری و دستگاه مربوطه را معرفی خواهیم کرد.
وی افزود: به دستگاه‌ها اعلام کرده‌ایم که غافلگیری در برابر بارندگی و حوادث ناشی از آن پذیرفتنی نیست و باید با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی، همه ظرفیت‌ها برای مواجهه با شرایط دشوار بسیج شود.
پایش آتش‌سوزی جنگل‌ها با پهپاد و دوربین‌های بردبلند
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از برنامه‌ریزی برای تقویت امکانات پایش و مقابله با آتش‌سوزی جنگل‌ها و مراتع خبر داد و گفت: در این زمینه، دو محور نیروی انسانی و تجهیزات و فناوری را دنبال می‌کنیم و دستورالعمل‌های پیشگیرانه نیز تهیه شده است.
وی افزود: استفاده از پهپادها، نیروهای مستقر در مناطق جنگلی و ظرفیت جوامع محلی، از جمله عشایر، در دستور کار قرار گرفته است. همچنین دوربین‌هایی با برد حدود ۶۰ کیلومتر خریداری شده و اقدامات لازم برای تأمین برق و نصب آن‌ها در حال انجام است تا کانون‌های آتش‌سوزی سریع‌تر شناسایی شوند.
ساجدی‌نیا با اشاره به مشارکت حدود ۴۰ هزار دهیاری در برنامه‌های پیشگیری و مقابله با آتش‌سوزی اظهار کرد: تشکیل یگان پهپادی نیز می‌تواند در شناسایی کانون‌های حریق و کمک به عملیات اطفای آتش مؤثر باشد.
وی همچنین از سفارش دو فروند هواپیمای اطفای حریق خبر داد و گفت: پیگیری قراردادهای مربوط به تأمین ۲۰ فروند وسیله پرنده امدادی نیز در دستور کار قرار دارد.
اسکان اضطراری آسیب‌دیدگان به چادر محدود نمی‌شود
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به تدوین دستورالعمل مدیریت هوشمند اسکان اضطراری اظهار کرد: اسکان آسیب‌دیدگان نباید صرفاً به برپایی چادر محدود شود و باید از ظرفیت‌های موجود برای فراهم کردن محل اسکان مناسب استفاده کرد.
وی افزود: در جریان جنگ اخیر تلاش شد ابتدا از ظرفیت هتل‌ها و مهمان‌پذیرها و سپس مهمانسراهای دولتی برای اسکان مردم استفاده شود تا در صورت امکان، نیازی به اسکان در مدارس و چادرها نباشد.
ساجدی‌نیا ادامه داد: برای اسکان آسیب‌دیدگان از سطح روستاها تا شهرها و مراکز استان‌ها برنامه‌ریزی شده است و در رزمایش‌ها تمرین می‌کنیم که چگونه بتوان در مدت یک تا دو ساعت برای چند هزار نفر محل اسکان مناسب فراهم کرد.
بیمه ۱۷ محصول کشاورزی در دستور کار قرار گرفت
وی با اشاره به ضرورت توسعه پوشش بیمه‌ای برای کاهش خسارات ناشی از حوادث گفت: با پیگیری سازمان مدیریت بحران و همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی، موضوع گسترش بیمه محصولات کشاورزی دنبال شده و قرار است حدود ۱۷ محصول کشاورزی تحت پوشش بیمه قرار گیرند.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور همچنین از پیگیری تسهیلات بانکی برای کشاورزان آسیب‌دیده خبر داد و افزود: در پی اقدامات انجام‌شده، ابلاغیه‌ای به برخی بانک‌ها صادر شده است تا تسهیلات مورد نیاز، به‌ویژه در مناطق آسیب‌دیده از سیل، پرداخت شود.
ساجدی‌نیا درباره بیمه ساختمان‌های مسکونی نیز گفت: برنامه‌ریزی‌هایی برای افزایش پوشش بیمه‌ای انجام شده و امیدواریم با همکاری بیمه مرکزی به توافق برسیم تا بخشی از هزینه بیمه را مردم و بخشی را دولت پرداخت کند.
ساخت مرکز ملی پاسخ و فرماندهی مدیریت بحران
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از آغاز عملیات ساخت مرکز ملی پاسخ و فرماندهی و کنترل مدیریت بحران خبر داد و اظهار کرد: ۱۹ سامانه در این حوزه تولید شده و با سایر دستگاه‌ها نیز برای تجمیع سامانه‌های موجود تفاهم‌نامه‌هایی منعقد کرده‌ایم تا اطلاعات و ظرفیت‌های فناورانه کشور در یک مرکز ملی گردآوری شود.
وی افزود: زمین مورد نیاز برای احداث این مرکز تأمین شده و عملیات ساخت آن آغاز شده است. همچنین استفاده از هوش مصنوعی برای تقویت پیش‌بینی‌ها و بهبود تصمیم‌گیری در حوزه مدیریت بحران در دستور کار قرار دارد.
ساجدی‌نیا با اشاره به تغییر رویکرد مدیریت بحران به سمت استفاده از ظرفیت‌های فناورانه گفت: اقدامات اعلام‌شده صرفاً در حد برنامه‌ریزی نیست و بخشی از آن‌ها آغاز شده و در حال تکمیل است.
تشکیل قرارگاه «ایران من» برای استفاده از ظرفیت مردم
وی از تشکیل قرارگاه «ایران من» در سازمان مدیریت بحران کشور و استان‌ها با هدف استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد، گروه‌های داوطلب و بخش خصوصی خبر داد.
ساجدی‌نیا اظهار کرد: در حوزه‌هایی مانند تأمین و توزیع غذا در زمان وقوع حوادث، داوطلبان و مجموعه‌های مختلف اعلام آمادگی کرده‌اند و تفاهم‌نامه‌ها و قراردادهایی نیز برای استفاده از این ظرفیت‌ها منعقد شده است.
وی افزود: با موکب‌های فعال کشور نیز تفاهم شده است تا در زمان وقوع بحران، با برنامه‌ریزی مشخص برای پخت غذا و تأمین نیازهای مردم وارد عمل شوند.
هماهنگی نیروهای مسلح در عملیات امدادی
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به نقش نیروهای مسلح در عملیات امداد و نجات گفت: برای هماهنگی و راهبری عملیات امدادی نیروهای مسلح در زمان بحران، دستورالعملی به ستاد کل نیروهای مسلح ابلاغ شده و قرارگاهی نیز در این ستاد تشکیل شده است.
وی ادامه داد: هدف این است که در صورت وقوع بحران، از امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی ارتش، سپاه، بسیج و فراجا به‌صورت منسجم استفاده شود.
ساجدی‌نیا همچنین با اشاره به برگزاری رزمایش‌های مدیریت بحران در حدود ۱۳ تا ۱۴ استان کشور اظهار کرد: در این رزمایش‌ها، دستگاه‌های مختلف تمرین‌های دورمیزی و عملیات میدانی را اجرا می‌کنند تا هماهنگی میان آن‌ها افزایش یابد و ظرفیت‌های موجود شناسایی شود.
وی با اشاره به تجربه امدادرسانی در جنگ اخیر گفت: رزمایش‌هایی که پیش از جنگ برگزار شده بود، در افزایش سرعت امدادرسانی مؤثر بود و نیروهای آتش‌نشانی، هلال‌احمر و اورژانس با اتکا به برنامه‌ریزی‌های قبلی توانستند با سرعت وارد عمل شوند.
جبران خسارات جنگ و سیل در چهار استان
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با اشاره به وقوع هم‌زمان جنگ و سیل در چهار استان جنوبی اظهار کرد: با وجود شرایط دشوار، دستگاه‌ها اقدامات امدادی و اجرایی را دنبال کردند و همچنان لازم است روند بازسازی و رسیدگی به مشکلات مناطق آسیب‌دیده با سرعت بیشتری ادامه یابد.
وی افزود: تأکید ما این است که خسارات تحت پوشش بیمه در کوتاه‌ترین زمان ممکن پرداخت شود و مهلت کمتر از یک هفته برای پرداخت خسارات بیمه‌شده مورد تأکید قرار گرفته است.
ساجدی‌نیا درباره حمایت از واحدهای مسکونی آسیب‌دیده نیز گفت: در آن مقطع، تسهیلاتی شامل ۱۷۰ میلیون تومان برای واحدهای روستایی و مبالغی برای واحدهای شهری در نظر گرفته شد؛ البته این مبالغ به‌تنهایی کافی نیست و روند کارشناسی خسارات و پرداخت تسهیلات و کمک‌های تکمیلی باید ادامه یابد.
وی با اشاره به برآورد خسارات جنگ افزود: از روز دوم جنگ، برآورد خسارات در دستور کار سازمان مدیریت بحران قرار گرفت و پس از جمع‌بندی، نتایج به هیئت دولت ارائه شد.
ضرورت جابه‌جایی مخازن سوخت شهران
ساجدی‌نیا در پاسخ به پرسشی درباره حادثه مخازن سوخت شهران در جریان جنگ گفت: شرکت نفت، سازمان آتش‌نشانی تهران، جمعیت هلال‌احمر و سایر دستگاه‌های مسئول برای مهار آتش‌سوزی وارد عمل شدند و عملیات اطفای حریق انجام شد.
وی با اشاره به ضرورت انتقال این مخازن اظهار کرد: در پاسخ به استعلام مکتوب انجام‌شده، اعلام کردیم که نظر ما نیز انتقال این دو مجموعه به مکان‌های دیگر است تا مردم در این زمینه آسیب نبینند.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور با پذیرش انتقادها درباره اطلاع‌رسانی حادثه افزود: قبول داریم که اطلاع‌رسانی می‌توانست گسترده‌تر باشد. در جریان حادثه، شرکت نفت، صداوسیما، آتش‌نشانی، اورژانس و سایر مجموعه‌ها اطلاع‌رسانی‌هایی انجام دادند.
تدوین نقشه راه مدیریت بحران کشور
وی از تدوین نقشه راه سازمان مدیریت بحران و نقشه راه مدیریت بحران کشور خبر داد و گفت: این نقشه با انجام مطالعات و دریافت نظرات دستگاه‌های مختلف تهیه و برای تصویب به شورای عالی مدیریت بحران ارائه شده است.
ساجدی‌نیا افزود: پس از تصویب، این نقشه مبنای اقدامات و هماهنگی دستگاه‌ها قرار خواهد گرفت. همچنین مطابق قانون، مجموعه‌های خصوصی نیز در زمان وقوع بحران، در صورت درخواست مسئولان ذی‌صلاح برای استفاده از تجهیزات و امکاناتشان در امدادرسانی، مکلف به همکاری هستند و هزینه‌های مربوط باید پرداخت شود.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور در پایان با تأکید بر مشارکت مردم در کاهش خسارات ناشی از حوادث خاطرنشان کرد: مردم باید هشدارهای مدیریت بحران را جدی بگیرند. هدف ما این است که با آمادگی دستگاه‌ها، اجرای اقدامات پیشگیرانه و همکاری مردم، خسارات ناشی از بارندگی‌ها و سیلاب‌های احتمالی به حداقل برسد.
