تمجید رهبر انقلاب از حضور دلیرانه بانوان در میدان

رهبر انقلاب در پیام اخیر خود به مناسبت هفته دفاع مقدس، با اشاره به حضور گسترده مردم در میدان‌های اجتماعی، بر نقش ویژه بانوان تأکید کرده و از سبقت آنان از مردان در برخی عرصه‌های حضور دلیرانه سخن گفته است؛ حضوری که در این روایت، تنها یک کنش فردی نیست و می‌تواند خانواده و بخشی از عقبه اجتماعی جامعه را نیز با خود همراه کند.

حمزه الیاس زاده

در روایت‌های تاریخی از تحولات سیاسی و اجتماعی ایران، حضور زنان هیچ‌گاه صرفاً به معنای همراهی با مردان نبوده است؛ بلکه در بسیاری از مقاطع، خانواده و جامعه از مسیر تصمیم و حضور آنان تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. به همین دلیل، هنگامی که از «عقبه اجتماعی» یک نظام سیاسی سخن گفته می‌شود، نمی‌توان نقش زنان را در شکل‌گیری و استمرار این پشتوانه اجتماعی نادیده گرفت.

در پیام اخیر آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب به مناسبت هفته دفاع مقدس، همین موضوع با تعبیری قابل توجه برجسته شده است: «روزهایی بود که عنصر دلیری مردمان این مرز و بوم، با مردانش شناخته می‌شد؛ امّا اینک در روزهایی هستیم که بانوان در بعضی از عرصه‌های حضور دلیرانه، از مردان سبقت می‌گیرند.» این عبارت، در واقع زنان را نه صرفاً مخاطب یک پیام، بلکه یکی از بازیگران اصلی صحنه اجتماعی و سیاسی توصیف می‌کند.

این نگاه البته ریشه در تجربه سال‌های دفاع مقدس نیز دارد. در آن دوره، نقش زنان تنها به حضور مستقیم در پشت جبهه محدود نبود؛ مادران، همسران و خانواده‌ها با پشتیبانی از رزمندگان، فضای اجتماعی لازم برای استمرار مقاومت را شکل می‌دادند.

اهمیت این موضوع در شرایط امروز، در نسبت میان «زن» و «خانواده» قابل مشاهده است. حضور یک زن در یک تجمع یا میدان اجتماعی، لزوماً یک حضور فردی نیست؛ در بسیاری از موارد، این حضور با همراهی همسر، فرزندان و دیگر اعضای خانواده همراه می‌شود. به همین دلیل، مشاهده خانواده‌هایی که در کنار یکدیگر در خیابان‌ها و میادین حاضر می‌شوند، از منظر جامعه‌شناختی تنها به افزایش تعداد افراد حاضر در یک رویداد محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند نشانه‌ای از انتقال یک موضع یا برداشت سیاسی و اجتماعی از فرد به واحد خانواده باشد.

پیام اخیر نیز دقیقاً بر گستردگی این حضور تأکید دارد و از حضور مسئولانه مردم در میادین و خیابان‌های سراسر کشور سخن می‌گوید. در همان پیام، علاوه بر اشاره به اعلام آمادگی میلیون‌ها نفر، بر حضور اقشار مختلف با تفاوت‌های اجتماعی و فرهنگی و تأکید آنان بر مواضعی از جمله موضوع تنگه هرمز تصریح شده است.

از این منظر، برجسته‌شدن نقش زنان معنای دیگری نیز دارد: تصویری که از «عقبه اجتماعی» ارائه می‌شود، صرفاً تصویری نظامی یا سیاسی نیست؛ بلکه خانواده، مادران، همسران و دخترانی را نیز دربرمی‌گیرد که با حضور خود بخشی از فضای اجتماعی کشور را شکل می‌دهند.

در ادبیات انقلاب اسلامی نیز زن از ابتدا تنها به عنوان مخاطب تحولات سیاسی تعریف نشده، بلکه به عنوان یکی از عوامل مؤثر در انتقال ارزش‌ها به نسل بعد مطرح بوده است. خانواده در این میان مهم‌ترین حلقه انتقال است و زنان، به‌ویژه در جایگاه مادر و همسر، می‌توانند بر نگرش و رفتار اعضای خانواده اثرگذار باشند.

از همین رو، سخن گفتن از حضور دلیرانه بانوان در شرایط امروز را می‌توان فراتر از یک توصیف احساسی، بخشی از یک روایت اجتماعی دانست؛ روایتی که بر اساس آن، پاسداری از آرمان‌ها و مواضع مورد تأکید نظام سیاسی، تنها در میدان‌های نظامی اتفاق نمی‌افتد و در خیابان، اجتماع و خانواده نیز بازتولید می‌شود.

در این روایت، زن ایرانی فقط تماشاگر تحولات نیست؛ او بخشی از صحنه است و گاه حضورش، خانواده را نیز با خود به میدان اجتماعی می‌آورد. از همین منظر است که تمجید رهبر انقلاب از سبقت‌گرفتن بانوان در برخی عرصه‌های حضور دلیرانه، اهمیت ویژه پیدا می‌کند؛ زیرا این تعبیر، نقش زنان را از حاشیه روایت به متن آن منتقل می‌کند. رهبر معظم انقلاب زنان را درواقع عمق عقبه اجتماعی توصیف می‌کنند که حضور دلیرانه آنان در میادین به این عقبه روح و عمق دیگری بخشیده است.

#رهبر_انقلاب #بانوان #حضور_دلیرانه #زنان_ایرانی #زنان_و_خانواده #عقبه_اجتماعی #دفاع_مقدس #نقش_زنان #حضور_اجتماعی #خانواده #زنان_و_جامعه #هفته_دفاع_مقدس