مدرسه باز است، اما حیاط تعطیل
شاخص کیفیت هوای تهران به ۱۵۳ رسیده و مدارس برای دو روز از برگزاری برنامه‌های صبحگاهی و فعالیت‌های ورزشی در فضای باز منع شده‌اند؛ محدودیتی که بار دیگر چالش همیشگی روزهای آلوده را پیش روی آموزش‌وپرورش قرار می‌دهد.
گروه آموزش‌وپرورش: شاخص کیفیت هوای تهران به ۱۵۳ رسیده است؛ عددی که وضعیت ناسالم هوا را نشان می‌دهد و بار دیگر سلامت دانش‌آموزان را در روزهای آلوده به یکی از دغدغه‌های خانواده‌ها و مدیران مدارس تبدیل کرده است.
در پی افزایش غلظت آلاینده‌ها، برگزاری برنامه‌های صبحگاهی و فعالیت‌های ورزشی مدارس شهر تهران در فضای باز طی روزهای شنبه ۲۳ و یکشنبه ۲۴ آبان‌ماه ممنوع شده است.
آلودگی هوا دیگر یک اتفاق مقطعی و محدود به چند روز از سال نیست؛ مسئله‌ای تکرارشونده است که برنامه روزانه مدارس، فعالیت‌های ورزشی و حتی رفت‌وآمد دانش‌آموزان را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری درباره مدارس نمی‌تواند فقط به دو گزینه تعطیلی یا دایر بودن محدود شود. گاهی لازم است فعالیت‌های فضای باز متوقف شود، برنامه‌های مدرسه تغییر کند و مراقبت از دانش‌آموزان در اولویت قرار گیرد، بی‌آنکه ضرورتاً جریان آموزش به‌طور کامل متوقف شود.
شاخص ۱۵۳؛ وقتی حیاط مدرسه باید تعطیل شود
شاخص کیفیت هوای تهران اکنون ۱۵۳ گزارش شده و در محدوده ۱۵۱ تا ۲۰۰، یعنی وضعیت «ناسالم» قرار دارد. در این شرایط، کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و ریوی باید از فعالیت‌های طولانی یا سنگین در فضای باز خودداری کنند و سایر افراد نیز باید این فعالیت‌ها را کاهش دهند.
این هشدار برای مدارس اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا دانش‌آموزان در طول روز ممکن است در برنامه‌های صبحگاهی، صف‌های مدرسه، زنگ ورزش و فعالیت‌های فوق‌برنامه در معرض هوای آلوده قرار بگیرند. فعالیت سنگین ورزشی در فضای باز، به‌ویژه در روزهایی که کیفیت هوا در محدوده ناسالم است، می‌تواند میزان مواجهه دانش‌آموزان با آلاینده‌ها را افزایش دهد.
بر اساس تصمیم کارگروه اضطرار آلودگی هوای استان تهران و در پی کاهش کیفیت هوا و افزایش غلظت آلاینده‌های جوی، برگزاری برنامه‌های صبحگاهی و فعالیت‌های ورزشی مدارس در تمام مقاطع تحصیلی در فضای باز طی روزهای شنبه ۲۳ و یکشنبه ۲۴ آبان‌ماه ممنوع است. این تصمیم با هدف صیانت از سلامت دانش‌آموزان و پیشگیری از پیامدهای مواجهه با آلاینده‌ها اتخاذ شده و رعایت آن در تمامی مدارس شهر تهران الزامی است.
این محدودیت نشان می‌دهد حتی در شرایطی که مدرسه تعطیل نشده، بخشی از برنامه‌های معمول آن باید متناسب با وضعیت هوا تغییر کند. به بیان دیگر، دایر بودن مدرسه نباید به معنای ادامه بی‌تغییر همه فعالیت‌ها باشد. سلامت دانش‌آموزان اقتضا می‌کند که برنامه‌های فضای باز در روزهای ناسالم متوقف یا به محیط مناسب منتقل شوند و حضور غیرضروری کودکان در معرض آلودگی کاهش یابد.
تعطیلی مدارس؛ تصمیمی که فقط یک پیامد ندارد
در روزهای آلوده، خانواده‌ها معمولاً میان دو نگرانی قرار می‌گیرند؛ از یک سو، نگران سلامت فرزندانشان در مسیر مدرسه و محیط آموزشی هستند و از سوی دیگر، تعطیلی‌های مکرر می‌تواند نظم تحصیلی دانش‌آموزان را بر هم بزند و بخشی از فرصت یادگیری را از آنان بگیرد.
علیرضا کاظمی، وزیر آموزش‌وپرورش درباره برآوردهای اقتصادی تعطیلی مدارس، می‌گوید: به ازای هر سال محرومیت از تحصیل یا تعطیلی آموزش، فرد در طول زندگی بخشی از درآمدهای اقتصادی خود را از دست می‌دهد؛ میزانی که معادل سه سال درآمد اقتصادی عنوان شده است.
توصیه‌هایی برای کاهش مواجهه دانش‌آموزان با آلودگی
در کنار تصمیم‌های مدیریتی مدارس، خانواده‌ها نیز باید در روزهای آلوده مراقبت بیشتری از فرزندان خود داشته باشند. استفاده از ماسک استاندارد فیلتردار مانند N95 و FFP2 هنگام حضور ضروری در فضای باز، یکی از توصیه‌های مطرح‌شده برای کاهش مواجهه با آلاینده‌هاست؛ البته ماسک باید اندازه مناسب داشته باشد و به‌درستی روی صورت قرار بگیرد.
مصرف میوه‌ها و سبزیجات، به‌ویژه منابع ویتامین C، و نوشیدن آب و مایعات سالم نیز در توصیه‌های مراقبتی قرار دارد. با این حال، تغذیه مناسب و نوشیدن آب جایگزین کاهش مواجهه با هوای آلوده نیست و نباید این تصور ایجاد شود که با مصرف برخی مواد غذایی می‌توان اثر آلودگی هوا را خنثی کرد.
محدود کردن حضور در فضای باز و پرهیز از فعالیت‌های ورزشی سنگین و ترددهای غیرضروری در محیط‌های آلوده نیز اهمیت دارد. خانواده‌ها باید به علائم جسمانی فرزندان خود مانند سرفه، تنگی نفس، سوزش چشم و سردرد توجه کنند و در صورت بروز این علائم، موضوع را به مسئولان مدرسه اطلاع دهند و از ادامه حضور در محیط آلوده جلوگیری کنند. در صورت شدت یا تداوم علائم نیز مراجعه به مراکز درمانی ضروری است.
آلودگی هوا و مدارس
مسئله فقط این نیست که مدارس در روزهای آلوده تعطیل باشند یا باز بمانند؛ مسئله این است که نظام آموزشی تا چه اندازه برای مواجهه با روزهای تکرارشونده آلودگی هوا برنامه دارد. اگر آلودگی به بخشی از واقعیت زندگی شهرهای بزرگ تبدیل شده است، مدیریت آن نیز باید از تصمیم‌های مقطعی فراتر برود و به برنامه‌ای مشخص برای حفظ سلامت دانش‌آموزان و استمرار آموزش تبدیل شود.
#آلودگی_هوا #مدارس #سلامت_دانش‌آموزان #آموزش_وپرورش #تعطیلی_مدارس #هوای_ناسالم #تهران #حق_آموزش #کیفیت_آموزش #دانش‌آموزان
