چین تنها امید ترامپ برای پایان دادن به جنگ با ایران؟

نشریه آمریکایی در تحلیلی با اشاره به بن‌بست دولت ترامپ در جنگ با ایران، هشدار داد تشدید درگیری می‌تواند بحران را به یک بحران اقتصادی و امنیتی جهانی تبدیل کند و نوشت چین ممکن است تنها قدرتی باشد که بتواند مسیر پایان جنگ را هموار کند.

گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس؛ نشریه آمریکایی در تحلیلی به قلم «تریتا پارسی» و «تام پیکرینگ» نوشت که با تشدید بحران میان ایران و آمریکا و افزایش خطرات اقتصادی و امنیتی جنگ، چین ممکن است به تنها قدرتی تبدیل شود که بتواند همزمان بر تهران و واشنگتن برای پایان دادن به درگیری‌ها اعمال نفوذ کند.

این تحلیل با اشاره به ادامه جنگ آمریکا و ایران هشدار می‌دهد که بحران کنونی می‌تواند پیامدهایی فراتر از غرب آسیا داشته باشد و حتی اقتصاد جهانی را با آسیب‌های جدی مواجه کند.

نویسندگان در وبگاه Responsiblestatecraft نوشته‌اند که وخامت شرایط به حدی رسیده که حتی چین، کشوری که معمولاً از ورود به درگیری‌های خارجی اجتناب می‌کند، آمادگی خود را برای مشارکت در تلاش‌های میانجی‌گرانه برای پایان دادن به جنگ نشان داده است.

آن‌ها تأکید می‌کنند که چین و آمریکا هر دو در پایان دادن به این بحران منافع مشترک دارند چراکه ادامه اختلال در جریان نفت از خلیج فارس و دریای سرخ می‌تواند خسارت‌های گسترده‌ای به اقتصاد جهانی وارد کند. از این رو، همکاری واشنگتن و پکن برای کنترل پیامدهای جنگ یک ضرورت است

ترامپ کنترل جنگ را از دست داده است

طبق این تحلیل، «دونالد ترامپ»‌ رئیس‌جمهور آمریکا تصور می‌کرد جنگ در کمتر از ۱۰۰ ساعت پایان خواهد یافت و ترور رهبر ایران می‌تواند به فروپاشی نظام سیاسی این کشور یا تسلیم تهران منجر شود، اما تحولات مطابق پیش‌بینی واشنگتن پیش نرفت. بیش از هفت ماه پس از آغاز جنگ، ترامپ احساس می‌کند تقریباً همه گزینه‌ها به جز «جنگ تمام‌عیار» را امتحان کرده است.

نویسندگان می‌گویند ترامپ در روزهای نخست جنگ تهدیدهایی درباره استفاده از «نیروی بی‌سابقه»، حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران، اشغال جزایر یا سرزمین‌های ایران و حتی «نابودی تمدن ایران» مطرح کرد، اما در نهایت هیچ‌یک از این تهدیدها را عملی نکرد.

به نوشته آن‌ها، فشار کشورهای منطقه، نگرانی از تلفات گسترده، پیامدهای اقتصادی جهانی و تبعات سیاسی داخلی از جمله عواملی بوده‌اند که ترامپ را از تشدید جنگ بازداشته‌اند.

با این حال، نویسندگان معتقدند ممکن است محاسبات ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا تغییر کند. ترامپ ممکن است پس از انتخابات، با این تصور که دیپلماسی، تحریم‌ها و جنگ محدود راهی برای خروج از بحران فراهم نمی‌کنند، به سمت یک تشدید سریع و گسترده جنگ حرکت کند..

اما آن‌ها هشدار می‌دهند که تشدید گسترده جنگ احتمالاً مشکلات ترامپ را بیشتر خواهد کرد، زیرا تهران نیز واکنش متقابل شدیدی نشان خواهد داد و ایران و متحدان آن همچنان گزینه‌های قابل توجهی برای تشدید در اختیار دارند.

تجربه ایران و عربستان

پارسی و پیکرینگ نوشته‌اند چین تاکنون با کاهش شدید تقاضای نفت خود، یکی از عوامل اصلی جلوگیری از جهش قیمت نفت به ۱۵۰ دلار در هر بشکه بوده است اما اگر جنگ از ایجاد اختلال در تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز به حمله مستقیم به تأسیسات تولید انرژی منطقه تبدیل شود، چین دیگر نخواهد توانست از افزایش شدید قیمت نفت و ورود اقتصاد جهانی به بحرانی عمیق‌تر جلوگیری کند.

نویسندگان معتقدند همین مسئله ممکن است دلیل اشاره «شی جین‌پینگ» رئیس‌جمهور چین به احتمال مداخله دیپلماتیک پکن در جریان نشست اخیر بریکس باشد.

آن‌ها همچنین مدعی‌اند که دیپلمات‌های چینی در گفت‌وگوهای خصوصی اعلام کرده‌اند پکن در صورت درخواست طرف‌های درگیر آماده ورود به روند میانجی‌گری است.

پارسی و پیکرینگ برای توضیح ظرفیت چین به توافق ایران و عربستان در سال ۲۰۲۳ اشاره می‌کنند.

به نوشته آن‌ها، بخش قابل توجهی از تلاش‌های مقدماتی برای نزدیک کردن تهران و ریاض توسط عراق و عمان انجام شده بود، اما بی‌اعتمادی میان دو طرف همچنان عمیق بود.

پس از سفر شی به ریاض در دسامبر ۲۰۲۲، «محمد بن سلمان» ولی‌عهد عربستان، از چین خواست برای رفع موانع ازسرگیری روابط با ایران کمک کند.

چین در نهایت صرفاً نقش میانجی را نپذیرفت، بلکه به امضاکننده و ضامن توافق تبدیل شد.

نویسندگان می‌گویند اهمیت این نقش در آن بود که چین به اندازه‌ای برای هر دو طرف مهم است که آنها حاضر نیستند روابط خود با پکن را به خطر بیندازند. همین اهرم نفوذ باعث شد توافق ایران و عربستان با وجود تنش‌ها و بحران‌های سه سال گذشته همچنان پابرجا بماند.

همین عاملی که چین در توافق تهران و ریاض وارد کرد، ممکن است اکنون عنصر مورد نیاز دیپلماسی ایران و آمریکا باشد.

چین ضامن تفاهم باشد

نویسندگان پیشنهاد می‌کنند چین یک طرح سازش ارائه کند که نگرانی‌های اصلی همه طرف‌ها را دربر بگیرد و همزمان به ترامپ تضمین دهد که مذاکرات با سرعت پیش خواهد رفت و به ایران درباره اجرای تعهدات آمریکا اطمینان بدهد.

آن‌ها می‌گویند این طرح می‌تواند بر اساس تفاهم‌نامه اسلام‌آبا و توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ طراحی شود و چین باید نقش ضامن اجرای توافق را بر عهده بگیرد.

انتخاب میان همکاری ناخواسته و بحرانی غیرقابل کنترل

پارسی و پیکرینگ در پایان می‌نویسند که پیشنهاد ورود چین به این روند برخلاف برخی تمایلات کنونی در واشنگتن و پکن است.

چین معمولاً ترجیح می‌دهد در مناقشاتی که مستقیماً به آن مربوط نیستند وارد نشود و آمریکا نیز تمایلی ندارد نقش دیپلماتیک مهمی به پکن بدهد، چه رسد به اینکه برای خروج از بحران به چین متوسل شود.

با این حال، آن‌ها هشدار می‌دهند که بدون مداخله دیپلماتیک چین، احتمال تشدید جنگ بسیار زیاد است و دور سوم جنگ ممکن است از کنترل طرف‌های درگیر خارج شود.

نویسندگان معتقدند آمریکا و چین هر دو در جلوگیری از چنین سناریویی منافع مشترک دارند و اگر واشنگتن به دلیل سود بردن چین از این همکاری، از آن خودداری کند و پکن نیز به دلیل اینکه آغازگر جنگ نبوده از ورود به بحران اجتناب کند، هر دو کشور ممکن است اجازه دهند یک جنگ منطقه‌ای به بحرانی جهانی و خارج از کنترل تبدیل شود.

به نوشته آن‌ها، انتخاب پیش روی واشنگتن و پکن در واقع میان «همکاری‌ای که هیچ‌کدام نمی‌خواهند» و «پیامدهایی است که هیچ‌کدام قادر به کنترل یا پرداخت هزینه آن نخواهند بود».

#ایران

#آمریکا

#چین

#جنگ

به‌منظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.