دهانشویه؛ عادتی رایج با فواید محدود و نگرانی‌های بهداشتی

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دندانپزشکان هشدار می‌دهند که استفاده منظم از دهانشویه برای اکثر افراد ضروری نیست و در برخی موارد ممکن است اثرات نامطلوبی داشته باشد.

کارشناسان اظهار می‌کنند که اساس سلامت دهان و دندان، مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان فلوراید، تمیز کردن بین دندان‌ها و مراجعه به دندانپزشک در صورت لزوم است.

دکتر دیوید کانوی از دانشکده دندانپزشکی دانشگاه گلاسکو گفت: من استفاده معمول از دهانشویه را به هیچ وجه توصیه نمی‌کنم. به عنوان بخشی از بهداشت عمومی دهان و دندان ضروری نیست.

دهانشویه‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: درمانی، حاوی مواد فعال که مشکلات خاص دهان و لثه را هدف قرار می‌دهند؛ و آرایشی، که در درجه اول برای پوشاندن بوی بد دهان برای مدت کوتاهی عمل می‌کنند.

نگرانی‌های علمی در مورد تأثیر دهانشویه بر میکروبیوم دهان - جامعه‌ای از میلیارد‌ها باکتری، از جمله انواع مفید برای بدن - مطرح شده است. برخی از این باکتری‌ها به تبدیل نیترات‌های موجود در غذا‌هایی مانند سبزیجات برگ‌دار به ترکیباتی که در تولید اکسید نیتریک نقش دارند، کمک می‌کنند که به گشاد شدن رگ‌های خونی و تنظیم فشار خون کمک می‌کند.

مطالعات چه می‌گویند؟

مطالعات در مقیاس کوچک، تأثیر انواع خاصی از دهانشویه‌ها را بر این فرآیند بررسی کرده‌اند. در مطالعه‌ای که شامل ۳۶ بزرگسال سالم بود، استفاده از دهانشویه درمانی به مدت یک هفته منجر به تغییراتی در میکروبیوم دهان و کاهش باکتری‌های خاص مرتبط با تولید ترکیباتی شد که به تنظیم فشار خون کمک می‌کنند. مطالعه دیگری که شامل ۱۹ داوطلب بود، افزایش جزئی فشار خون و کاهش سطح نیتریت را پس از هفت روز استفاده از دهانشویه نشان داد. آزمایش سوم، شامل ۱۵ فرد مبتلا به فشار خون بالا، نیز افزایش فشار خون را پس از سه روز استفاده ثبت کرد.

با این حال، این یافته‌ها برای اثبات اینکه دهانشویه فشار خون را در جمعیت عمومی افزایش می‌دهد، کافی نیست، به ویژه با توجه به تعداد محدود مطالعات و این واقعیت که محصولات مورد استفاده حاوی کلرهگزیدین هستند - یک ضدعفونی‌کننده قوی که معمولاً برای استفاده کوتاه مدت برای درمان بیماری‌های خاص لثه و دندان تجویز می‌شود.

برخی مطالعات همچنین نگرانی‌هایی را در مورد محصولات حاوی الکل ایجاد کرده‌اند، زیرا میزان الکل در برخی از دهانشویه‌ها می‌تواند تا ۲۷٪ برسد. تحقیقات انجام شده توسط آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان، ارتباطی بین استفاده از دهانشویه و سرطان دهان در افرادی که بیش از سه بار در روز از آن استفاده می‌کردند، نشان داد. با این حال، این ارتباط، رابطه علت و معلولی مستقیمی بین دهانشویه و سرطان را اثبات نمی‌کند.

بوی بد دهان همیشه مشکل نیست

استفاده از دهانشویه برای از بین بردن بوی بد دهان ممکن است به جای درمان، مشکل را پنهان کند، به خصوص اگر بو ادامه یابد.

دکتر پراوین شارما، دندانپزشک ساکن بریتانیا، خاطرنشان کرد که بوی بد دهان می‌تواند ناشی از بیماری لثه باشد. در چنین مواردی، «استفاده از دهانشویه شبیه به استفاده از خوشبوکننده هوا است - بدون پرداختن به علت اصلی، علامت را پنهان می‌کند.»

این بدان معنا نیست که همه دهانشویه‌ها مضر یا ممنوع هستند. مواردی وجود دارد که یک دندانپزشک ممکن است نوع خاصی را برای درمان یک مشکل خاص توصیه کند. با این حال، استفاده طولانی مدت روزانه بدون نیاز واضح برای اکثر افراد ضروری به نظر نمی‌رسد.

دکتر پورنیما کومار، متخصص بیماری‌های دهان و دندان در دانشگاه میشیگان، اظهار می‌کند که استفاده‌ی متناوب از دهان‌شویه - مثلاً یک بار در هفته یا یک بار در ماه - بعید است که برای اکثر افراد به سلامت دهان و دندان آسیبی برساند؛ با این حال، او در مورد استفاده‌ی روزانه از آن برای ماه‌ها یا سال‌ها هشدار می‌دهد.

منبع: دیلی میل