چگونه در بازار کار جدید بی‌کار نشویم؟
چرا با وجود ارسال رزومه‌های بیشتر، پیدا کردن شغل مناسب سخت‌تر شده و مهارت‌های عمومی بازار کار به سرعت بی‌ارزش‌تر می‌شوند؟
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس - تقاضا برای مهارت‌های پایه هوش مصنوعی، مانند پرامپت‌نویسی ساده، پس از رسیدن به اوج در ژانویه ۲۰۲۶، در ماه‌های بعد ۲۵ درصد کاهش یافته است.
در همان بازه، تقاضا برای مهارت‌های عملی‌تر؛ از ساخت ابزارهای هوش مصنوعی و خودکارسازی گردش‌کار تا مهندسی هوش مصنوعی، ۵۱ درصد رشد کرده است.
این آمار تازه در گزارش جهانی نیروی کار ورک‌دی که امروز، ۵ اکتبر ۲۰۲۶، منتشر شد، از بررسی داده‌های درخواست نیروی انسانی در بیش از ۵۵۰ کارفرمای سازمانی به دست آمده است.
این تغییر در آگهی‌های استخدامی، یک جابه‌جایی مهم در تعریف «بلد بودن هوش مصنوعی» را نشان می‌دهد. کارفرمایی که چند ماه قبل ممکن بود تسلط عمومی به ابزارهای هوش مصنوعی را یک مزیت بداند، حالا بیشتر سراغ نیرویی می‌رود که بتواند همان فناوری را وارد فرایند واقعی کار کند.
داده‌های ورک‌دی می‌گوید هم‌زمان با افت ۲۵ درصدی مهارت‌های پایه، اشاره به مهارت‌های مدیریت و رهبری در درخواست‌های استخدامی ۷ درصد و مهارت‌های آموزش و توسعه ۱۳ درصد کاهش یافته است.
این بخش از داده اهمیت ویژه‌ای دارد، چون دقیقاً همان مهارت‌هایی که می‌توانند به کارکنان در عبور از تغییرات کمک کنند، در آگهی‌ها کمتر دیده می‌شوند.
در نظرسنجی سپتامبر از حدود ۶ هزار کارمند تمام‌وقت، ۷۹ درصد گفته‌اند می‌دانند برای موفقیت به چه مهارت‌هایی نیاز دارند؛ اما فقط ۶۶ درصد گفته‌اند کارفرمایشان واقعاً به توسعه آن مهارت‌ها کمک می‌کند.
فاصله این دو عدد ۱۳ واحد درصد است. ۶۵ درصد نیز گفته‌اند اگر سازمان از آنها بخواهد، به یادگیری مهارت‌های تازه اعتماد دارند.
در نظرسنجی دیگری که در اوت میان ۵۹۴۴ نفر انجام شده، ۶۲ درصد از کارکنانی که تقریباً تمام کارشان را با هوش مصنوعی انجام می‌دهند، گفته‌اند این فناوری ارزش مهارت‌های فعلی‌شان را کاهش خواهد داد؛ در مقابل ۷۶ درصد همین گروه انتظار دارند هوش مصنوعی فرصت‌های شغلی جدیدی برایشان باز کند.
داده‌های نیروی انسانی شرکت‌های مشتری ورک‌دی نشان می‌دهد جابه‌جایی کارکنان به سمت نقش‌های جدید در ۵۷ درصد شرکت‌ها نسبت به سال قبل کاهش یافته است، هرچند نرخ ارتقای شغلی در سطح جهان تقریباً ثابت مانده است.
نزدیک به چهار نفر از هر ۱۰ کارمند نیز گفته‌اند سازمانشان طی یک سال گذشته بازسازمان‌دهی یا تجدیدساختار کرده است.
حدود نیمی از کارکنان اصلاً برای جابه‌جایی داخلی تلاش نکرده‌اند و در میان کسانی که تلاش نکردند، ۲۷ درصد گفته‌اند فرصت جذابی در داخل شرکت ندیده‌اند. خود کارکنان از توقف استخدام برای نقش موردنظر، حمایت نکردن مدیران و فرایندهای گزینشی ناعادلانه به‌عنوان موانع اصلی نام برده‌اند.
اکنون ۸۴ درصد جویندگان کار می‌گویند در فرایند جست‌وجوی شغل از هوش مصنوعی استفاده کرده‌اند. هم‌زمان، میانه تعداد متقاضیانی که برای هر شغلِ در نهایت پرشده ثبت شده، از ۵۸ نفر در ژوئیه ۲۰۲۵ به ۶۹ نفر در ژوئیه ۲۰۲۶ رسیده است.
در خدمات مالی تعداد متقاضیان هر شغل ۲۷ درصد و در فناوری و رسانه ۴۰ درصد افزایش یافته است. در همین دو حوزه، به‌ترتیب ۵۳ درصد و ۵۷ درصد متقاضیان گفته‌اند هوش مصنوعی باعث شده برای تعداد بیشتری از موقعیت‌ها درخواست بفرستند.
با وجود این حجم بیشتر، زمان میانگین پر کردن یک موقعیت تقریباً روی ۶۰ روز مانده است؛ یعنی تعداد رزومه‌ها بالا رفته، اما یافتن فرد مناسب آسان‌تر نشده است.
در بخش دیگری از این مطالعه، ۴۰ درصد مدیران کسب‌وکار گفته‌اند انتظار دارند هوش مصنوعی به آنها کمک کند از کارکنان فعلی خروجی بیشتری بگیرند، در حالی که فقط ۲۸ درصد انتظار کاهش تعداد کارکنان را دارند.
نرخ خروج داوطلبانه کارکنان نیز حدود ۱۶ درصد در سال بوده و تقریباً ۷۰ درصد کارکنان پس از دو سال هنوز در همان شرکت مانده‌اند.
با این حال، ماندن الزاماً به معنای رضایت نیست: تقریباً یک‌سوم کارکنان گفته‌اند احتمال دارد طی ۱۲ ماه آینده برای شغلی خارج از سازمان اقدام کنند و فقط ۶۳ درصد درباره امکان پیشرفت شغلی خود در سازمان دیدگاه مثبتی داشته‌اند؛ ضعیف‌ترین شاخص رشد در این گزارش.
تصویر امروز بازار کار از دل این اعداد واضح‌تر می‌شود: مهارت استفاده ابتدایی از هوش مصنوعی با سرعت زیادی عادی شده و ارزش تمایزدهنده خود را از دست داده است؛ در واقع یعنی شرکت‌ها به سمت نیرویی حرکت می‌کنند که بتواند ابزار، فرایند و خودکارسازی واقعی بسازد.
در همان زمان، فرصت حرکت داخل سازمان کمتر شده و خود جویندگان کار هم با کمک هوش مصنوعی، تعداد بیشتری درخواست ارسال می‌کنند.
نکته مهم در خواندن این گزارش، منبع داده آن است: بخشی از ارقام از داده‌های ناشناس مشتریان ورک‌دی با دست‌کم ۲۵۰ کارمند و بخشی دیگر از دو نظرسنجی با ۶۰۰۱ نفر و ۵۹۴۴ نفر استخراج شده است؛ در نتیجه، این گزارش، تصویری گسترده از بازار کار ارائه می‌دهد، اما همه ارقام آن سرشماری کل اقتصاد جهان نیستند.
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
#هوش_مصنوعی #بازار_کار #مهارت #استخدام #آینده_شغلی
