ادبیات مرزها را میزداید/ نسلهای ایرانی با مشاهیر ادبی روسیه آشنا هستند
رئیس خانه داستان ایران با اشاره به آشنایی نسلهای مختلف اجتماعی در کشور با آثار مشاهیر ادبی روسیه گفت: به راستی ادبیات غنی فاصلهها را میزداید و مرزها را از میان برمیدارد.
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، عصر امروز (۸ مهر ماه) در حاشیه برگزاری رویداد «هفته فرهنگی ایران در روسیه» با همت رایزنی فرهنگی کشورمان نشست علمی کاربردی روسیه و ایران با محوریت بررسی «ایرانشناسی؛ فرصتها و ظرفیتهای علمی و فرهنگی» با حضور جمعی از مسئولین علمی و فرهنگی دو کشور به میزبانی دانشگاه دولتی زبانشناسی مسکو برگزار شد.
محمدرضا بایرامی، نویسنده و پژوهشگر، در این نشست با تأکید بر نقش ادبیات در ایجاد شناخت و صمیمیت میان ملتها گفت: ادبیات میتواند فاصلهها را از میان بردارد و میان انسانهایی که حتی یکدیگر را از نزدیک ندیدهاند، آشنایی، ارتباط و رفاقت ایجاد کند.
وی با بیان خاطرهای از دیدار اتفاقی خود با محمود دولتآبادی اظهار کرد: زمانی که درباره یکی از آثار دولتآبادی با دوستانم صحبت میکردم، ناگهان فردی را دیدم که شباهت زیادی به تصاویر این نویسنده داشت. پس از نزدیک شدن و پرسوجو متوجه شدم خود دولتآبادی است و حدود نیم ساعت با یکدیگر گفتوگو کردیم.
نویسنده آثار ماندگاری چون «لمیزرع» و «گرگها از برف نمیترسند» افزود: این خاطره برای من از آن جهت اهمیت دارد که نشان میدهد ممکن است انسان پیش از آنکه نویسندهای را در زندگی واقعی ملاقات کند، از طریق آثار او با وی ارتباط برقرار کرده باشد؛ ادبیات فاصلهها را از میان میبرد و شناخت و صمیمیت ایجاد میکند.
این نویسنده با اشاره به نقش ترجمه در گسترش ارتباطات فرهنگی میان ملتها تصریح کرد: این تأثیر در هنرهای تجسمی و تصویری نیز وجود دارد، اما ادبیات، بهویژه رمان و داستان کوتاه، اثری عمیق، دقیق و ماندگار بر ذهن مخاطب میگذارد؛ زیرا بدون بیان خشک و علمی، جهان انسانها را از مسیر تصویر و روایت به مخاطب منتقل میکند.
وی ادامه داد: شاید به همین دلیل است که برخی افراد، جنگ و صلح را برای شناخت یک دوره تاریخی مطالعه میکنند و آثار داستایوفسکی را نیز از منظر روانشناسی میخوانند. ادبیات گاه میتواند چیزی را به مخاطب منتقل کند که دهها کتاب علمی و تاریخی قادر به انتقال آن نیستند.
بایرامی با اشاره به تجربه ترجمه یکی از آثار خود به زبان روسی اظهار کرد: سالها پیش یکی از آثارم به زبان روسی ترجمه شد و این اثر در نمایشگاه کتاب مسکو نیز مورد توجه قرار گرفت. این داستان، بخشی از ارتباطات فرهنگی و سیاسی ایران و شوروی سابق را در یکی از حساسترین دورههای تاریخ، یعنی سالهای پس از پایان جنگ جهانی دوم، روایت میکند.
وی با اشاره به ظرفیتهای مشترک فرهنگی ایران و روسیه گفت: ترجمه آثار ادبی میتواند به افزایش شناخت، آشنایی و اشتراکات فرهنگی میان دو کشور کمک کند؛ بهویژه در جهانی که به تعبیر مکلوهان به «دهکده جهانی» تبدیل شده است.
نسلهای ایرانی با آثار مشاهیر ادبی روسیه آشنا هستند
این نویسنده در ادامه با اشاره به جایگاه ادبیات روسیه در فرهنگ و ادبیات ایران افزود: تأثیر ادبیات روسیه بر ادبیات داستانی ایران بسیار جدی بوده و نسلهای مختلف ایرانی با آثار نویسندگانی همچون تولستوی، داستایوفسکی، شولوخوف، گورکی و دیگر نویسندگان بزرگ روس آشنا هستند.
بایرامی خاطرنشان کرد: بسیاری از آثار نویسندگان روس نهتنها در ایران، بلکه در سراسر جهان تأثیر فرهنگی عمیقی بر جای گذاشتهاند و ادبیات ایران نیز از این میراث ادبی بهرههای فراوانی برده است.
وی با اشاره به آثار نویسندگانی همچون داستایوفسکی اظهار کرد: جهان امروز با وجود پیشرفتهای فراوان و امکانات گسترده، همچنان نیازمند ادبیاتی است که بتواند مانند آثار بزرگان ادبیات روس، تأثیر فرهنگی عمیق و ماندگار ایجاد کند.
بایرامی در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده ادبیات گفت: نسل جدید نیز نویسندگان خود را خواهد ساخت و نباید نسبت به آینده ادبیات ناامید بود؛ گاهی آثار ارزشمندی پدید میآیند که میتوانند همچون آثار بزرگان گذشته، بر فرهنگ و جامعه تأثیرگذار باشند.
