تاب‌آوری اجتماعی در سایه تهدید جنگ
در روزهایی که سایه تهدید جنگ، نگرانی از آینده و فشارهای اقتصادی بر آرامش خانواده‌ها سنگینی می‌کند، تاب‌آوری اجتماعی به سرمایه‌ای حیاتی برای عبور از بحران تبدیل می‌شود؛ سرمایه‌ای که با آگاهی، همدلی، اعتماد عمومی، اطلاع‌رسانی مسئولانه و حفظ پیوندهای اجتماعی شکل می‌گیرد و به جامعه کمک می‌کند بدون انکار واقعیت‌ها یا تسلیم‌شدن در برابر ترس، امید و قدرت تصمیم‌گیری خود را حفظ کند.
به گزارش خبرگزاری زنان ایران از خراسان رضوی - تاب‌آوری اجتماعی یعنی دیدن واقعیت،پذیرفتن احساسات انسانی و حفظ توان تصمیم‌گیری و همکاری نه تسلیم‌شدن در برابر ترس و نه انکار دشواری‌ها.
تهدید جنگ، نگرانی از آینده، احتمال آوارگی، بیم ازدست‌دادن عزیزان و هراس از آشفتگی اجتماعی، فقط موضوعاتی در خبرها نیستند این نگرانی‌ها می‌توانند به زندگی روزمره مردم راه پیدا کنند و احساس امنیت و امید آنان را تحت تأثیر قرار دهند. در فضای تهدیدهای آمریکا و اسرائیل و نگرانی از احتمال دور تازه‌ای از درگیری، جامعه با پرسش‌هایی دشوار روبه‌روست پرسش‌هایی که همه آن‌ها پاسخ فوری و قطعی ندارند.
پاسخ را باید در مفهوم «تاب‌آوری اجتماعی» جست‌وجو کرد ظرفیتی که به افراد و جامعه کمک می‌کند با وجود فشار و نگرانی، قدرت تشخیص، همکاری و بازسازی خود را از دست ندهند. تاب‌آوری به معنای نترسیدن از چیزی نیست یعنی نگذاریم ترس، قدرت تصمیم‌گیری و توان زندگی‌کردن را از ما بگیرد.
ترس را باید دید نه اینکه به آن میدان داد
ترس از جنگ،واکنش‌هایی انسانی به احساس تهدیدند. نمی‌توان با انکار این نگرانی‌ها یا تکرار شعارهای کلی، جامعه را به آرامش رساند. تاب‌آوری از جایی آغاز می‌شود که دل‌نگرانی‌های مردم به رسمیت شناخته شوند و در کنار آن، راه‌هایی روشن برای مواجهه مسئولانه با شرایط پیش رو ارائه شود.
در روزهای پرآشوبی که جامعه در سیل خبرهای فیک و غیر رسمی قرار گرفته ، پیگیری خبر از منابع معتبر، محدودکردن مواجهه مداوم با اخبار هراس‌آور، حفظ نظم روزمره و گفت‌وگو با اعضای خانواده می‌تواند از تشدید اضطراب جلوگیری کند.
برای بسیاری از خانواده‌ها، تهدید جنگ با پرسش‌هایی ملموس همراه است: آینده چگونه خواهد شد؟ آیا آرامش بازمی‌گردد؟ هزینه‌های زندگی چه می‌شود؟ چگونه باید برای آینده فرزندان برنامه‌ریزی کرد؟ ازاین‌رو، سخن‌گفتن از تاب‌آوری بدون توجه به فشار اقتصادی، تصویری ناقص از مسئله است. خانواده‌ها به امید نیاز دارند، اما امید پایدار با بی‌توجهی به دشواری‌های معیشتی شکل نمی‌گیرد به اطلاعات روشن، تدبیر اقتصادی و حمایت‌های مؤثر نیز نیاز دارد.
تاب‌آوری مسئولیتی یک‌طرفه نیست که فقط از مردم انتظار داشته باشیم. شفافیت و پاسخ‌گویی نهادها، اطلاع‌رسانی دقیق و توجه به نیازهای گروه‌های آسیب‌پذیر، در تقویت اعتماد عمومی نقش دارند.
وقتی مردم احساس کنند نگرانی‌هایشان شنیده می‌شود و اطلاعات قابل اتکا در دسترس است، امکان تصمیم‌گیری سنجیده و حفظ امید بیشتر خواهد شد.
همبستگی،سرمایه جامعه در روزهای دشوار
در شرایط تهدید، شایعه، اخبار تأییدنشده و روایت‌های متناقض می‌توانند نگرانی را تشدید و اعتماد اجتماعی را فرسوده کنند و اطلاع‌رسانی مسئولانه نه پنهان‌کردن خطر است و نه بزرگ‌نمایی آن ،کمک به فهم درست وضعیت است.
در کنار نقش رسانه‌ها و نهادها، رفتارهای ساده شهروندان نیز اهمیت دارد، احوال‌پرسی از همسایه، حمایت از خانواده‌های نیازمند، توجه به سالمندان و کودکان، پرهیز از انتشار شایعه و حفظ گفت‌وگو با وجود اختلاف‌نظرها. انسجام اجتماعی به معنای یکسان‌اندیشی همه مردم نیست به معنای توان همکاری برای حفاظت از جان انسان‌ها، کاهش آسیب‌ها و حفظ پیوندهایی است که جامعه را کنار هم نگه می‌دارد. جامعه تاب‌آور، رنج و نگرانی را انکار نمی‌کند؛ بلکه می‌کوشد کسی در مواجهه با آن تنها نماند.
تهدیدهای بیرونی زمانی آسیب بیشتری به جامعه وارد می‌کنند که به فرسودگی روانی، بی‌اعتمادی و گسست پیوندهای اجتماعی بینجامند. در مقابل، آگاهی، همدلی، اطلاع‌رسانی مسئولانه و حمایت عملی می‌توانند ظرفیت جامعه برای عبور از شرایط دشوار را تقویت کنند. جامعه‌ای که در روزهای سخت، دست یکدیگر را رها نمی‌کند، حقیقت را بر شایعه ترجیح می‌دهد و امید را با تلاش و همدلی زنده نگه می‌دارد، سرمایه‌ای ارزشمند برای عبور از بحران در اختیار دارد سرمایه‌ای به نام تاب‌آوری اجتماعی.
فریبا کیانی | کارشناس و پژوهشگر رسانه و ارتباطات
#تاب_آوری_اجتماعی #تهدید_جنگ #همبستگی_اجتماعی #آرامش_خانواده #سواد_رسانه‌ای #امید_اجتماعی #سبک_زندگی #خراسان_رضوی #سازمان_بسیج_جامعه_زنان_خراسان_رضوی #زنان_نیوز
