معیشت کارکنان دولت و بازنشستگان در بودجه ۱۴۰۶ مورد توجه قرار می‌گیرد
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، با اشاره به تغییر روش اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن اظهار کرد: سرشماری در ایران از دهه ۱۳۳۰ به‌صورت دوره‌ای و هر ۱۰ سال یک‌بار انجام شده است و آخرین دوره آن در سال ۱۳۹۵ برگزار شد. سرشماری سال ۱۴۰۵، سومین مرحله از تحول در شیوه اجرای سرشماری کشور به شمار می‌رود که در آن، روش ثبتی‌مبنا جایگزین مراجعه گسترده به منازل شده است.
وی افزود: در روش‌های قبلی، مأموران آمارگیری با مراجعه به خانه‌های مردم و تکمیل پرسشنامه‌های کاغذی یا استفاده از تبلت، اطلاعات خانوارها را جمع‌آوری می‌کردند؛ اما در روش جدید، داده‌های موجود در سامانه‌های دستگاه‌های دولتی تجمیع می‌شود و پس از بررسی، تطبیق و رفع نواقص، مبنای سرشماری قرار می‌گیرد.
پورمحمدی با بیان اینکه صرف تجمیع اطلاعات سامانه‌ها برای اجرای سرشماری کافی نیست، تصریح کرد: برخی اطلاعات موجود در سامانه‌ها ناقص، متناقض یا مبهم است؛ بنابراین، داده‌ها باید با یکدیگر تطبیق داده شوند تا نواقص و ناسازگاری‌های احتمالی برطرف شود. در سرشماری امسال، با این سازوکار حدود ۸۰ درصد اطلاعات مورد نیاز از طریق سامانه‌ها به دست آمده است.
کاهش ۹۰ درصدی هزینه‌های سرشماری
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به مزایای روش ثبتی‌مبنا گفت: یکی از نتایج مهم این تغییر، کاهش چشمگیر هزینه‌های سرشماری است. در دوره قبل، حدود ۳۳ هزار نیروی آمارگیر در سراسر کشور به کار گرفته شدند و تأمین تجهیزات، از جمله تبلت، پشتیبانی و امکانات مورد نیاز آنان هزینه‌های قابل‌توجهی به همراه داشت؛ اما در روش جدید، بخش عمده اطلاعات از طریق سامانه‌ها جمع‌آوری می‌شود.
وی با اشاره به افزایش ظرفیت دقت در این روش افزود: در سرشماری ثبتی‌مبنا، اطلاعات با جزئیات بیشتری در دسترس قرار می‌گیرد و امکان تطبیق داده‌های دستگاه‌های مختلف فراهم می‌شود. به گفته پورمحمدی، اطلاعات بیش از ۳۰ دستگاه اجرایی در سازمان برنامه و بودجه تجمیع و با یکدیگر تطبیق داده شده است؛ اقدامی که علاوه بر شناسایی نواقص اطلاعاتی، به دستگاه‌ها کمک می‌کند اطلاعات خود را به‌روز و دقیق‌تر کنند.
پورمحمدی ادامه داد: اطلاعات ثبت احوال، خودرو، مسکن و سایر حوزه‌ها در این فرایند با یکدیگر تطبیق داده می‌شوند و همین همگرایی می‌تواند نواقص موجود در سامانه‌های مختلف را آشکار کند.
ارسال پیامک برای خانوارهای دارای اطلاعات ناقص
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با تشریح روند رفع ابهامات اطلاعاتی خانوارها اظهار کرد: در بررسی اطلاعات، پنج محور اصلی برای رفع ابهام شناسایی شده است؛ از جمله اشکال در کد ملی، دقیق نبودن کد پستی، مغایرت در تعداد اعضای خانوار، نامشخص بودن اطلاعات وسایل سرمایشی و گرمایشی و ابهام در وضعیت فرسودگی مسکن.
وی افزود: برای خانوارهایی که اطلاعات آنها در این بخش‌ها نیازمند اصلاح است، پیامک ارسال شده تا اطلاعات خود را دقیق کنند. پاسخ‌گویی به این موارد از طریق پیامک انجام می‌شود و هدف آن است که اطلاعات مربوط به وضعیت خانوارها و نیازهای جامعه با دقت بیشتری ثبت شود.
پورمحمدی با اشاره به مرحله بعدی اجرای سرشماری گفت: پس از پایان این مرحله، حدود سه هزار آمارگیر برای بررسی میدانی به بخشی از جامعه مراجعه می‌کنند. در این مرحله، حدود پنج درصد جامعه هدف قرار می‌گیرد و اطلاعات خانوارهایی که احتمال وجود ایراد جدی در داده‌های آنها بیشتر است، با مراجعه حضوری و تکمیل پرسشنامه بررسی خواهد شد.
وی همچنین از مراجعه مأموران آمارگیری به حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار خبر داد و گفت: اطلاعات این خانوارها در قالب پرسشنامه و به‌صورت میدانی تکمیل می‌شود تا نواقص باقی‌مانده در فرایند ثبت اطلاعات برطرف شود.
سرشماری؛ مبنای برنامه‌ریزی برای نیازهای جامعه
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با تأکید بر اهمیت سرشماری در برنامه‌ریزی‌های کلان اظهار کرد: شمارش جمعیت و گردآوری اطلاعات، مقدمه‌ای برای دیده‌شدن افراد جامعه در نظام برنامه‌ریزی است. برای نمونه، در یک روستا باید بدانیم چه تعداد کودک، جوان و سالمند زندگی می‌کنند تا بر اساس آن برای ساخت مدرسه، توسعه خدمات درمانی و تأمین سایر نیازهای مردم برنامه‌ریزی شود.
وی افزود: شناخت روند مهاجرت جمعیت نیز اهمیت دارد؛ زیرا باید مشخص شود مردم از کدام مناطق مهاجرت می‌کنند و کدام مناطق با افزایش جمعیت و نیاز بیشتر به خدمات عمومی مواجه می‌شوند. بر همین اساس، اطلاعات دقیق جمعیتی می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری در حوزه‌هایی مانند درمان، مسکن و توسعه زیرساخت‌ها باشد.
پورمحمدی با اشاره به اهمیت ثبت اطلاعات مربوط به وضعیت مسکن گفت: شناسایی خانه‌های فرسوده به دولت کمک می‌کند برای مقاوم‌سازی ساختمان‌ها در برابر زلزله برنامه‌ریزی کند. همچنین اطلاعات مربوط به وسایل سرمایشی و گرمایشی خانوارها می‌تواند در شناسایی الگوهای مصرف انرژی و طراحی برنامه‌های حمایتی و اصلاح مصرف مؤثر باشد.
وی تصریح کرد: در مجموع، اطلاعات سرشماری پس از جمع‌آوری، تطبیق و تحلیل، به دولت کمک می‌کند با کمترین هزینه، بهترین نتیجه را در برنامه‌ریزی و تخصیص منابع به دست آورد.
ایران در جمع کشورهای اجراکننده سرشماری ثبتی‌مبنا
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به جایگاه ایران در اجرای این روش اظهار کرد: به گفته وی، در آسیا پیش از ایران چهار کشور ترکیه، اندونزی، سنگاپور و کره جنوبی به سمت اجرای سرشماری ثبتی‌مبنا حرکت کرده‌اند؛ با این تفاوت که کیفیت اجرای این روش در برخی از آنها پایین‌تر از سطح مورد نظر ایران بوده است.
پورمحمدی افزود: در مجموع، حدود ۱۹ کشور در جهان توانسته‌اند به این شیوه سرشماری روی بیاورند و ایران بیستمین کشور در این زمینه به شمار می‌رود. به گفته وی، اجرای این روش می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌ها، زمینه افزایش دقت اطلاعات و بهبود برنامه‌ریزی‌های کشور را فراهم کند.
ضرورت بازنگری در سازوکار تأمین مالی بخش سلامت
پورمحمدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به هزینه‌های حوزه بهداشت و درمان اظهار کرد: یکی از دغدغه‌های مهم دولت، افزایش هزینه‌های درمان و سهم پرداختی مردم است. در حال حاضر، حدود سه میلیارد دلار ارز ترجیحی در این حوزه اختصاص می‌یابد و دولت منابع دیگری نیز برای بیمه سلامت، خدمات بهداشتی و پرداخت حقوق کادر درمانی هزینه می‌کند؛ با این حال، هزینه‌ای که بیماران پرداخت می‌کنند، همچنان رو به افزایش است.
وی افزود: این وضعیت نشان می‌دهد که با وجود اختصاص منابع قابل‌توجه، سازوکار فعلی نتوانسته است به‌طور کامل اهداف مورد نظر را محقق کند. از این رو، لازم است در جریان تدوین بودجه سال آینده، سازمان برنامه و بودجه و وزارت بهداشت درباره اصلاح روش تأمین مالی و نحوه تخصیص منابع به توافق برسند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با تأکید بر ضرورت اصلاح نظام ارجاع گفت: بخشی از هزینه‌های فعلی نظام سلامت ممکن است اثربخشی لازم را نداشته باشد. باید مشخص شود چه خدماتی به پزشک متخصص نیاز دارد و کدام موارد را می‌توان از طریق پزشکان عمومی پیگیری کرد. همچنین لازم است درباره میزان تجویز دارو و نحوه مصرف منابع در این بخش بازنگری شود.
پورمحمدی تصریح کرد: هدف این است که منابع حمایتی و ارز ترجیحی به‌گونه‌ای تخصیص یابد که به ذی‌نفع اصلی برسد و از افزایش هزینه‌های غیرضروری و نقش واسطه‌های متعدد جلوگیری شود. دولت در تعامل با بخش بیمه سلامت و وزارت بهداشت، اصلاح این سازوکارها را دنبال می‌کند.
توجه به معیشت کارکنان و بازنشستگان در بودجه ۱۴۰۶
وی در ادامه با اشاره به رویکردهای بودجه سال ۱۴۰۶ اظهار کرد: بودجه سال آینده از نظر رویکردها و تعاریف، تفاوت‌هایی با بودجه سال ۱۴۰۵ خواهد داشت. با توجه به شرایط تورمی و فشارهای معیشتی، وضعیت زندگی کارکنان دولت و بازنشستگان باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
پورمحمدی افزود: در کنار این موضوع، لازم است منابع و مصارف دولت متناسب با تحولات اقتصادی بازنگری شود. همچنین بخشی از کارکنان کشور از نظر میزان دریافتی در شرایط ناعادلانه‌ای قرار دارند و باید برای کاهش این نابرابری‌ها و حرکت به سمت عدالت در پرداخت‌ها چاره‌اندیشی شود.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور درباره زمان ارائه لایحه بودجه سال آینده به مجلس نیز گفت: برنامه این است که لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ در آذرماه به مجلس شورای اسلامی تقدیم شود.
درخواست پورمحمدی از مردم برای کاهش ۱۰ درصدی مصرف گاز
پورمحمدی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به نزدیک‌شدن فصل سرد سال، از مردم خواست برای جلوگیری از بروز مشکل در تأمین گاز کشور، مصرف خود را مدیریت کنند.
وی اظهار کرد: کشور در آستانه فصل سرد با ناترازی گاز مواجه است و بخشی از زیرساخت‌های گازی نیز در جریان جنگ آسیب دیده بود. هرچند با تلاش همکاران وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران بخشی از این آسیب‌ها جبران شده است، اما برای عبور از زمستان باید مصرف گاز از همین حالا مدیریت شود.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: اگر بتوانیم حدود ۱۰ درصد از مصرف گاز را کاهش دهیم، امکان عبور از شرایط پیش رو با دشواری کمتری فراهم می‌شود. در مقابل، رعایت نکردن الگوی مصرف می‌تواند فشار زیادی به شبکه وارد کند و در شرایط افت فشار، احتمال بروز مشکل در تأمین گاز مناطق مختلف افزایش می‌یابد.
وی با بیان اینکه قطع گاز در شرایط سرمای شدید می‌تواند زندگی مردم را با دشواری جدی مواجه کند، گفت: از مردم درخواست می‌کنم با صرفه‌جویی و همکاری، به عبور از این شرایط کمک کنند و به فکر هم‌وطنانی باشند که در مناطق سردسیر زندگی می‌کنند. همچنین رسانه‌ها، به‌ویژه صداوسیما، می‌توانند با فرهنگ‌سازی در زمینه مصرف بهینه انرژی نقش مؤثری ایفا کنند.
پورمحمدی با اشاره به نتایج اقدامات انجام‌شده برای مدیریت مصرف انرژی اظهار کرد: با برنامه‌ریزی و همکاری دستگاه‌ها و مردم، رشد مصرف برخی حامل‌های انرژی متوقف شده و در برخی بخش‌ها روند مصرف کاهشی شده است. به گفته وی، رشد مصرف بنزین نیز که پیش از این حدود هفت درصد بود، متوقف شده و مصرف گازوئیل هم روند کاهشی داشته است.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تداوم همکاری مردم و دستگاه‌های اجرایی، روند مدیریت مصرف به گاز نیز تسری پیدا کند تا کشور بتواند فصل سرد سال را با کمترین مشکل پشت سر بگذارد.
