بیش از ۹۰ درصد جمعیت پایتخت باسواد هستند

باشگاه خبرنگاران جوان؛ نرگس امام‌جمعه - سوادآموزی در دنیای امروز فراتر از مهارت‌های پایه خواندن و نوشتن است و به مثابه کلیدی برای شکوفایی پایدار در جوامع تلقی می‌شود. با این حال، مسئولان حوزه آموزش تهران بر این باورند که برای تحقق این شعار جهانی، باید موانع ساختاریِ موجود بر سر راه گروه‌های آسیب‌پذیر را به درستی شناسایی کرد

نگاهی نو به آموزش؛ جامعه آگاه از انسان توانمند شکل می‌گیرد

اکبر گرایلی، معاون سوادآموزی اداره‌کل آموزش و پرورش شهر تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان گفت: شعار امسال با عنوان «ترویج سواد برای مردم در دنیایی چندگانه؛ برای ایجاد جامعه‌ای سالم و شکوفایی پایدار»، نگاهی معطوف به آینده دارد که بر تربیت انسان تمام‌عیار و ایجاد جامعه‌ای آگاه تأکید می‌ورزد.

وی افزود: این شعار به ما یادآوری می‌کند که برای رسیدن به توسعه پایدار، زیربنای اصلی، پرورش انسان‌های توانمندی است که بتوانند در دنیای پرشتاب و چندگانه امروز، نقش فعالی ایفا کنند.

سدِ راهِ آموزش در کلان‌شهر؛ چالش مهاجرت و کار روزمزد

معاون سوادآموزی آموزش و پرورش شهر تهران در ادامه با اشاره به چالش‌های خاصِ پایتخت در شناسایی و استمرار آموزش جامعه هدف، تصریح کرد: بخش عمده افرادی که در چرخه شناسایی و آموزش باقی مانده‌اند، بومی تهران نیستند.

گرایلی با تشریح وضعیت این گروه گفت: این افراد به‌دلیل مهاجرت و شرایط خاص معیشتی و اقتصادی، اغلب به کارهای روزمزد مشغولند و یا در زمره کودکان کار قرار می‌گیرند. همین وضعیت، موجب ناپایداری در مسیر آموزش آنان می‌شود؛ به‌طوری که چرخه آموزش این افراد ناتمام می‌ماند، چرا که بسیاری از آن‌ها در میانه دوره آموزشی به استان‌های زادگاه خود بازمی‌گردند.

معاون نهضت سوادآموزی آموزش و پرورش شهر تهران گفت: بر اساس آمارهای موجود، ۹۹.۲ درصد از جمعیت گروه سنی ۱۰ تا ۴۹ سال در شهر تهران باسواد هستند.

براساس گزارش‌های سال گذشته، آموزش سوادآموزی با مدیریت مدیران مدارس ابتدایی و با بهره‌گیری از معلمان شاغل، بازنشسته و آموزش‌دهندگان نهضت انجام می‌شود که نتیجه آن، فعالیت حدود ۲ هزار پایگاه آموزشی و شکل‌گیری بیش از ۶ هزار کلاس در سراسر کشور است.

پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، سطح سواد در کشور مناسب نبوده و بخش قابل توجهی از جمعیت از حداقل مهارت‌های خواندن و نوشتن برخوردار نبودند. براساس گزارش‌ها، در سال ۱۳۳۵ تنها ۱۵ درصد از جمعیت بالای شش سال دارای سواد بودند و این رقم تا سال ۱۳۵۵ به ۴۱.۷ درصد افزایش یافت. همچنین، شکاف آموزشی میان شهر و روستا و همچنین بین زنان و مردان به وضوح مشاهده می‌شد؛ به‌طوری‌که نرخ باسوادی مردان ۶۱.۸ درصد و زنان ۳۵.۵ درصد گزارش شده است.

با وجود اجرای برنامه‌هایی مانند سپاه دانش، محدودیت منابع و کمبود زیرساخت‌های آموزشی مانع از تأثیرگذاری گسترده این طرح‌ها شد. در چنین شرایطی، فرمان حضرت امام خمینی (ره) برای تأسیس نهضت سوادآموزی، نقطه عطفی در آموزش بزرگسالان کشور محسوب می‌شود. این فرمان آموزش را از انحصار مدارس خارج و تمامی اقشار جامعه را هدف قرار داد و فعالیت‌های آموزشی را به مساجد، تکایا و منازل گسترش داد.

کاهش شکاف آموزشی میان شهر و روستا

براساس آمارهای اعلام شده، پس از آغاز فعالیت‌ نهضت سوادآموزی، شاخص‌های سواد کشور به تدریج روند صعودی پیدا کرد. نرخ باسوادی که در سال ۱۳۵۵ کمتر از ۵۰ درصد بود، تا سال ۱۳۹۵ به ۸۷.۶ درصد رسید. همچنین، سواد زنان به ۸۴.۲ درصد و مردان به ۹۱.۲ درصد افزایش یافت و نرخ سواد در مناطق روستایی به حدود ۸۰ درصد رسید که کاهش شکاف تاریخی میان شهر و روستا را نشان می‌دهد.

مسئولان سازمان نهضت سوادآموزی اعلام کرده‌اند که امروز نرخ باسوادی کشور به حدود ۹۷ درصد رسیده است. این موفقیت در حالی به دست آمده که جمعیت ایران از مرز ۸۵ میلیون نفر عبور کرده است.

نهضت سوادآموزی در ایران از ۷ دی‌ ۱۳۵۸ تاکنون با ارتقای شاخص‌های سواد و کاهش شکاف آموزشی، نشان داده که سواد تنها مهارت نیست؛ بلکه ابزاری برای توسعه، مشارکت اجتماعی و توانمندسازی فردی است و ادامه این مسیر نوید جامعه‌ای آگاه‌تر و توانمندتر را می‌دهد.