آیا هوش مصنوعی به آینده ریاضیدانان پایان خواهد داد؟

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - مطالعه‌ای تازه که توسط پژوهشگران «مؤسسه فناوری ماساچوست» (MIT) انجام شده، نشان‌دهنده نگرانی‌های فزاینده در میان ریاضیدانان جوان نسبت به آینده شغلی و علمی‌شان است. با پیشرفت سریع هوش مصنوعی در حل مسائل پیچیده ریاضی، برخی از پژوهشگران این پرسش را مطرح کرده‌اند که آیا ادامه تحصیل در رشته ریاضی و انجام پژوهش در این حوزه، همچنان ارزشش را دارد یا خیر.

این پژوهش با عنوان «واکنش پژوهشگران در مراحل اولیه شغلی به هوش مصنوعی در ریاضیات»، دیدگاه‌های ۲۶۸ دانشجوی تحصیلات تکمیلی و پژوهشگر پسادکتری را از حدود ۶۰ مؤسسه دانشگاهی در دست‌کم پنج کشور، از جمله هند، مورد بررسی قرار داده است.

کاهش ۷۰ درصدی تمایل به پیگیری پژوهش‌های ریاضی

یافته‌ها حاکی از آن است که حدود ۷۰ درصد از شرکت‌کنندگان، تمایل کمتری به ادامه فعالیت در حوزه ریاضیات دانشگاهی پیدا کرده‌اند؛ در حالی که تنها ۹ درصد از افزایش اشتیاق خود برای ادامه این مسیر خبر داده‌اند.

علاوه بر این، ۷۶.۳ درصد از شرکت‌کنندگان معتقدند که توسعه هوش مصنوعی، دستیابی به موقعیت‌های شغلی دانشگاهیِ ثابت (که شامل تدریس و پژوهش هم‌زمان باشد) را دشوارتر خواهد کرد.

این نگرانی‌ها فراتر از چشم‌انداز شغلی است؛ ۷۶.۵ درصد از پاسخ‌دهندگان اظهار داشته‌اند که وجود هوش مصنوعی، شور و اشتیاق آنها را برای کار روی مسائل ریاضی کاهش داده است. آنها همچنین نسبت به این احتمال که هوش مصنوعی بتواند مسائلی را حل کند که خودشان زمان زیادی را صرف مطالعه و بررسی آنها کرده‌اند، ابراز ناراحتی کردند.

نگرانی‌هایی پیرامون کاهش ارزش پژوهش‌های علمی

این مطالعه نشان می‌دهد که برخی پژوهشگران نگران‌اند که هوش مصنوعی بتواند مسائلی را حل کند که پیش‌تر، ماه‌ها تلاش انسانی را می‌طلبید. این مسئله باعث می‌شود آنها نسبت به ارزش تلاش‌های پژوهشی خود دچار تردید شوند؛ به‌طوری که برخی حتی در به اشتراک‌گذاری کار‌های ناتمام خود نیز مردد شده‌اند.

اگرچه پژوهشگران از ابزار‌های هوش مصنوعی برای اموری نظیر یافتن مقالات علمی، ویرایش متن و شناسایی خطا‌های ریاضی استفاده می‌کنند، اما ۵۴.۸ درصد از افراد مورد مطالعه اعلام کردند که از به‌کارگیری هوش مصنوعی در پژوهش احساس ناخوشایندی دارند.

افزون بر این، ۶۹ درصد از شرکت‌کنندگان ابراز نگرانی کردند که بودجه‌های پژوهشی ممکن است از دانشگاه‌ها به سمت شرکت‌های خصوصیِ فعال در حوزه هوش مصنوعی سوق پیدا کند؛ همچنین ۵۹ درصد این پرسش را مطرح کردند که آیا ریاضیات در دهه آینده همچنان حرفه‌ای جذاب و معنادار باقی خواهد ماند یا خیر.

 جنجال پیرامون مسئله‌ی ناویر-استوکس

این مطالعه در بحبوحه‌ی بحث‌های فزاینده در مورد ظرفیت هوش مصنوعی برای حل مسائل پیچیده‌ی ریاضی مطرح می‌شود. این بحث پس از اعلامیه‌ای از سوی OpenAI در سپتامبر گذشته مطرح شد که در آن این شرکت ادعا کرد که یک مدل فاش نشده با موفقیت مسئله‌ی ناویر-استوکس را حل کرده است - یک چالش مشهور در دینامیک سیالات که تقریباً یک قرن حل نشده باقی مانده است.

OpenAI اظهار داشت که این سیستم تقریباً ۱۰۰۰۰ عامل هوش مصنوعی را به کار گرفته است که به مدت ۸۸ ساعت برای رسیدن به راه‌حل تلاش کردند. این اعلامیه بحث‌هایی را در میان ریاضیدانان در مورد اصالت کار و اینکه چه کسی - یا چه چیزی - شایسته‌ی اعتبار برای این دستاورد است، برانگیخته است. OpenAI استفاده از تحقیقات منتشر نشده‌ی دو ریاضیدان دانشگاه نیویورک را که روی مسائل مربوط به این موضوع کار می‌کردند، تکذیب کرد. در همین حال، موسسه‌ی ریاضیات Clay - که جایزه‌ای ۱ میلیون دلاری برای یافتن راه‌حل ارائه داده است - هنوز راه‌حل اعلام شده را تأیید نکرده است.

منبع: الیوم السابع