شکست ترامپ و آغاز نبرد جانشینی؛ جمهوری‌خواهان در آستانه دوران پساترامپ
باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - روزنامه گاردین در گزارشی تحلیلی نوشت، در روز‌های پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، فضای حاکم بر کاخ سفید آکنده از نگرانی و هراس بوده است.
دونالد ترامپ در موضع‌گیری‌های علنی، نامزد‌های ضعیف حزب جمهوری‌خواه، غیبت خود از فهرست نامزد‌های انتخابات و حتی شبکه فاکس‌نیوز را مسئول شکست انتخاباتی معرفی کرده است؛ شکستی که به تسلط دموکرات‌ها بر کنگره و پیروزی‌های تاریخی آنان در ایالت‌های سنتی جمهوری‌خواه منجر شد.
با این حال، به نوشته گاردین، ترامپ در محافل خصوصی با خشم به دنبال یافتن مقصر اصلی بوده و در حالی که انتقاد‌ها از شکست تحقیرآمیز روز سه‌شنبه در حزب جمهوری‌خواه ادامه دارد، بسیاری از اعضای این حزب خود رئیس‌جمهور را مسئول وضعیت پیش‌آمده می‌دانند.
هم‌زمان، نامزد‌های احتمالی جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها برای انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ نخستین تحرکات خود را آغاز کرده‌اند و در شرایطی که آمریکا به دوران پس از ترامپ می‌اندیشد، رئیس‌جمهور کنونی مصمم است همچنان در مرکز توجه باقی بماند.
یکی از فعالان حزب جمهوری‌خواه در این‌باره گفت: «قرار بود یک نفر تاوان این وضعیت را بدهد. همه تلاش می‌کردند از تیررس انتقاد‌ها دور بمانند و تقصیر را به گردن دیگری بیندازند.»
پاسخ به این پرسش که چه کسی قربانی خواهد شد، روز جمعه مشخص شد؛ زمانی که ترامپ سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید و یکی از راهبردپردازان اصلی بازگشت انتخاباتی او در سال ۲۰۲۴ را برکنار کرد.
ترامپ اندکی پس از اعلام این تغییر به خبرنگاران گفت: «گاهی در زندگی باید دست به تغییراتی زد.»
انتصاب استیون میلر، معمار سیاست‌های سخت‌گیرانه مهاجرتی ترامپ، به جای وایلز، هرگونه تصور درباره پذیرش نقش یک رئیس‌جمهور رو به پایان دوره و کنار رفتن تدریجی او از صحنه سیاسی را از بین می‌برد.
میلر مأموریت دارد ائتلاف متزلزل جریان «ماگا» را بازسازی کند، سیاست اخراج گسترده مهاجران را با جدیت بیشتری دنبال کند و با موج احتمالی احضاریه‌ها و تحقیقات دموکرات‌های کنگره در سال آینده مقابله کند.
یک مقام کاخ سفید در این‌باره گفت: «اگر دموکرات‌های افراطی بخواهند از قدرت خود سوءاستفاده کنند و روند تحقیقات، احضاریه‌ها و نابود کردن زندگی افراد را سیاسی کنند، باید به آنها یادآوری شود که ما همچنان دولت فدرال و تمام اختیارات آن را در دست داریم.»
ترامپ همچنین نشانه‌هایی از احتمال ادامه تغییرات در تیم خود بروز داده و با این اقدام، احتمال بازگشت آشفتگی ناشی از جابه‌جایی‌های مکرر مقام‌ها در دوره نخست ریاست‌جمهوری‌اش را تقویت کرده است. پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، نیز در پی ادامه جنگ با ایران با فشار‌های فزاینده‌ای روبه‌روست.
ترامپ روز جمعه در پاسخ به پرسش شبکه سی‌بی‌اس درباره احتمال برکناری مقام‌های ارشد دیگر در روز‌های آینده گفت: «بله.»
وی افزود: «من کابینه‌ام را دوست دارم و فکر می‌کنم اعضای خوبی دارد، اما شاید چند تغییر در آن ایجاد کنم. نمی‌خواهم بگویم چه کسانی.»
پیروزی قاطع دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای همچنین فشار‌ها بر دو عضو مسن دیوان عالی آمریکا را افزایش داده است؛ زیرا جمهوری‌خواهان در تلاش‌اند اکثریت محافظه‌کار ۶ به ۳ این نهاد را که در دوره نخست ترامپ تثبیت شده بود، حفظ کنند. برخی خواستار کناره‌گیری ساموئل آلیتو، ۷۶ ساله، و کلارنس توماس، ۷۸ ساله، شده‌اند تا پیش از بازپس‌گیری کنترل سنا از سوی دموکرات‌ها، قضات محافظه‌کار جوان‌تری جایگزین آنان شوند.
گاردین می‌نویسد در محافل سیاسی واشنگتن، فضای حاکم بر حزب جمهوری‌خواه تلخ و آکنده از ناامیدی است و فعالان این حزب در حال ارزیابی پیامد‌های شکست سه‌شنبه و مسیر دشوار بازگشت به قدرت هستند.
ابعاد شکست انتخاباتی حتی برای کسانی که پیش‌تر نیز نگران وقوع فاجعه‌ای برای جمهوری‌خواهان بودند، غافلگیرکننده بود. پیروزی دموکرات‌ها در پایگاه‌های سنتی جمهوری‌خواهان در ایالت‌های تگزاس، کانزاس و کارولینای جنوبی، ضربه‌ای سنگین به ترامپ بود؛ رئیس‌جمهوری که در مهار افزایش هزینه‌های زندگی ناکام مانده و سیاست‌های تعرفه‌ای او و جنگ با ایران نیز با برهم زدن اقتصاد جهانی، شرایط را برای جمهوری‌خواهان دشوارتر کرده است.
نظرسنجی‌ها نشان می‌داد ترامپ در موضوعاتی که برای زندگی روزمره آمریکایی‌ها اهمیت دارد، از جمله اقتصاد، جنگ، برخورد خشونت‌آمیز با مهاجران، اتهام‌های فساد دولتی و گسترش مراکز داده هوش مصنوعی، با دیدگاه رأی‌دهندگان فاصله دارد.
ترامپ که پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای به‌عنوان نامحبوب‌ترین رئیس‌جمهور آمریکا در ۸۰ سال گذشته شناخته می‌شد، با ورود مستقیم به کارزار انتخاباتی، از نامزد‌هایی حمایت کرد که در رقابت‌های مهم شکست خوردند. ائتلاف انتخاباتی پیروز او در سال ۲۰۲۴ نیز متلاشی شد و گروه‌های مختلف جمعیتی به سمت دموکرات‌ها گرایش پیدا کردند.
یک راهبردپرداز جمهوری‌خواه گفت: «مسئولیت این شکست بر عهده افراد زیادی است، اما نقطه آغاز آن رأس هرم قدرت است.»
یکی دیگر از فعالان جمهوری‌خواه نیز گفت: «او از هر دو طرف به ما ضربه زد.»
رقابت جانشینی ترامپ آغاز شد؛ ونس در برابر آزمون دشوار رهبری جمهوری‌خواهان
به نوشته گاردین، در واشنگتن همواره کارزار انتخاباتی دیگری برای پیگیری و فرصت‌های مالی تازه‌ای وجود دارد. در حالی که ترامپ خود را برای رویارویی با کنگره تحت کنترل دموکرات‌ها آماده می‌کند، محافل سیاسی پایتخت آمریکا از هم‌اکنون به رقابت ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ و دوران پس از خروج ترامپ از صحنه قدرت چشم دوخته‌اند.
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، نخستین چهره‌ای بود که بلافاصله پس از انتخابات روز چهارشنبه وارد این عرصه شد. او در بیانیه‌ای بیش از ۶۰۰ کلمه‌ای در شبکه اجتماعی ایکس، عملاً رقابت مقدماتی جمهوری‌خواهان برای سال ۲۰۲۸ را آغاز کرد و کوشید خود را از جنگ ترامپ در خاورمیانه متمایز کند و به‌عنوان رهبر جدید راست سیاسی آمریکا مطرح شود.
ونس صریحاً گفت: «دلیل شکست ما جنگ بود. اگر می‌خواهید استدلال کنید که این جنگ ارزشش را داشت و از دست دادن کنترل سنا برای شش سال آینده ارزش آن را داشت، بفرمایید؛ اما همه می‌دانند چرا شکست خوردیم. هر گفت‌وگوی صادقانه‌ای درباره مسیر پیش رو باید از همین نقطه آغاز شود.»
پیش از روز انتخابات، گمانه‌زنی‌هایی مطرح شده بود مبنی بر اینکه اگر نتایج به بدی پیش‌بینی‌ها باشد، ونس ممکن است در سال ۲۰۲۸ از رقابت کنار بکشد. اما نتیجه انتخابات حتی بدتر از آن چیزی بود که تصور می‌شد. با این حال، موضع‌گیری قاطع معاون رئیس‌جمهور نشان داد که جاه‌طلبی‌های او برای ورود به کاخ سفید همچنان پابرجاست.
ترامپ تاکنون از حمایت رسمی از معاون خود خودداری کرده و هفته گذشته حتی احتمال داد که ونس اساساً نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری نشود. او به خبرنگاران گفت: «شاید او نامزد نشود. نمی‌دانم چه کسی نامزد خواهد شد.»
به نوشته گاردین، بی‌میلی ترامپ برای واگذاری میدان به جانشین احتمالی خود، ونس و حامیانش را به تحرک واداشته است. یکی از فعالان جمهوری‌خواه گفت: «او نمی‌تواند منتظر بماند. رقابت سال ۲۰۲۸ از روز چهارشنبه آغاز شده و ممکن است ترامپ هرگز از او حمایت نکند.»
ونس از زمان انتخاب به‌عنوان معاون ترامپ، با هدف جلب حمایت پایگاه جریان ماگا، برای انتخابات ۲۰۲۸ تلاش کرده است. او که فاقد کاریزما و شهرت رئیس‌جمهور است، با تکیه بر مواضع تند و ملی‌گرایی مسیحی در مرکز ایدئولوژی ماگا، در پی جلب حمایت هواداران ترامپ بوده است.
در روز‌های پایانی کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای، ونس وارد مناقشه جنجالی درباره یک آگهی تبلیغاتی بحث‌برانگیز جمهوری‌خواهان علیه نامزد دموکرات فرمانداری در ایالت زادگاهش، اوهایو، شد. اظهارات او درباره انتقال فرزندش به اورژانس بیمارستان و ناراحتی از تعداد مترجمان ارائه‌دهنده خدمات به بیماران مهاجر نیز انتقاد‌های بیشتری را برانگیخت.
ونس ماه گذشته در یک نشست پرسش‌وپاسخ شبکه فاکس‌نیوز گفته بود: «با خودم فکر می‌کنم، چرا همه انگلیسی صحبت نکنند تا بتوانیم به‌جای استخدام مترجمان بیشتر، پزشکان بیشتری استخدام کنیم؟»
ونس از ابتدای جنگ با ایران مخالفت خود را با این درگیری اعلام کرده است. با این حال، تلاش او برای بازسازی حزب جمهوری‌خواه و جنبش ماگا بر اساس اصول «اول آمریکا» که به اعتقاد او ترامپ به آنها خیانت کرده، با شکست انتخاباتی اخیر و شکاف‌های آشکارشده درون حزب پیچیده‌تر شده است.
پایگاه ماگا همچنان برای پیروزی در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان ضروری است، اما نامزد نهایی این حزب در سال ۲۰۲۸ باید محافظه‌کاران سنتی را نیز دوباره با خود همراه کند؛ همان گروهی که ترامپ آنها را «جمهوری‌خواهان اسمی» می‌نامد. او همچنین باید رأی‌دهندگان مستقل و جوانانی را که در انتخابات اخیر به‌طور گسترده به سمت دموکرات‌ها متمایل شدند، دوباره جذب کند.
یک راهبردپرداز جمهوری‌خواه گفت: «از نگاه محافظه‌کاران سنتی، جریان ماگا صرفاً ناکارآمد است. آنها می‌گویند آزمون‌های وفاداری شما نامزد‌های وحشتناکی به ما تحمیل کرد که باعث از دست رفتن تگزاس، کارولینای جنوبی، کانزاس و می‌سی‌سی‌پی شدند. شما ما را به دلیل مخالفت با جنگ‌های خارجی، جمهوری‌خواهان اسمی می‌خواندید و سپس خودتان جنگی را آغاز کردید.»
با این حال، ونس با مأموریتی دشوار روبه‌روست: فاصله گرفتن از رئیس‌جمهوری که مسیر حرفه‌ای او را هموار کرده، بدون آنکه خشم ترامپ را برانگیزد؛ فردی که همچنان نفوذ زیادی بر بدنه حزب جمهوری‌خواه دارد.
برت لوید، نظرسنج سابق ترامپ، گفت: «اگر ونس تصور می‌کند راهی برای رسیدن به نامزدی جمهوری‌خواهان دارد، باید با مهارت بسیار زیادی روی طناب باریک حرکت کند.»
لوید معتقد است عملکرد ونس در کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای احتمالاً ترامپ و حامیان مالی حزب را متقاعد نخواهد کرد که او توانایی لازم برای اداره کاخ سفید را دارد.
وی گفت: «معاون رئیس‌جمهور را به ایالت زادگاهش، اوهایو، می‌فرستید و در نهایت هم رقابت فرمانداری و هم رقابت سنا را می‌بازید. او حتی نمی‌تواند جمهوری‌خواهان ایالت خودش را به پای صندوق‌های رأی بیاورد. این نشانه قدرت و درخشش سیاسی نیست.»
دی‌سانتیس و روبیو نیز در کمین نامزدی جمهوری‌خواهان
به نوشته گاردین، دیگر نامزد‌های احتمالی انتخابات ۲۰۲۸ نیز در حال آماده‌سازی هستند و کسانی که خارج از دولت فعالیت می‌کنند، آزادی عمل بیشتری برای انتقاد از ترامپ دارند.
ران دی‌سانتیس، فرماندار فلوریدا، یکی از معدود فرمانداران جمهوری‌خواهی که حزبش در انتخابات اخیر توانست جایگاه خود را حفظ کند، هفته گذشته به‌طور آشکار از دولت ترامپ انتقاد کرد و کاخ سفید را متهم کرد که برای منحرف کردن افکار عمومی از مسئولیت خود در قبال افزایش شدید قیمت بنزین، رأی‌دهندگان را فریب می‌دهد.
دی‌سانتیس پس از انتخابات، نتیجه را «چیزی نزدیک به یک رویداد انقراض برای جمهوری‌خواهان» و «سرزنشی آشکار علیه رئیس‌جمهور» توصیف کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و دیگر گزینه مطرح برای نامزدی جمهوری‌خواهان، گفته است که در برابر ونس نامزد نخواهد شد؛ با این حال، بسیاری از اعضای حزب امیدوارند او از این تعهد عقب‌نشینی کند. وزارت خارجه آمریکا نیز هفته گذشته گزارش‌ها درباره احتمال استعفای روبیو برای آغاز کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۸ را رد کرد.
یک راهبردپرداز جمهوری‌خواه گفت: «این اقدام جسورانه‌ای خواهد بود، اما معادلات را تغییر می‌دهد و افراد زیادی خواهان چنین اتفاقی هستند. مارکو در همه طیف‌های حزب حامیانی دارد و محاسبات مربوط به هزینه سیاسی مخالفت با ترامپ از روز سه‌شنبه تغییر کرده است.»
افزایش خشم جمهوری‌خواهان از اولویت‌های ترامپ
با روشن شدن ابعاد شکست جمهوری‌خواهان و کسب اکثریت مجلس نمایندگان و سنا از سوی دموکرات‌ها، خشم اعضای حزب علیه ترامپ افزایش یافت.
بسیاری از جمهوری‌خواهان از این موضوع عصبانی شدند که ترامپ تنها یک روز پس از بدترین شکست انتخاباتی حزب در چند دهه اخیر، خبرنگاران را برای بازدید از پروژه تالار رقص کاخ سفید همراهی کرد.
یکی از افراد نزدیک به جریان ماگا گفت: «روشن است که اولویت‌های او جای دیگری است. حس سیاسی او در گذشته بسیار دقیق بود، اما اکنون از کار افتاده است.»
فرد دیگری گفت ادامه دو سال دیگر از آنچه «رفتار رهبر مقدس» توصیف کرد، مانع بازسازی حزب خواهد شد؛ حزبی که طی یک دهه گذشته از سلطه مطلق ترامپ هراس داشته است.
نامزد‌های شکست‌خورده جمهوری‌خواه نیز انتقاد از ترامپ را آغاز کرده‌اند و ناکامی او در پایان دادن به جنگ ایران و اتهام‌های فساد را از مهمترین عوامل شکست حزب دانسته‌اند.
جان سونونو، نامزد شکست‌خورده جمهوری‌خواهان در ایالت نیوهمپشایر، هفته گذشته به یک شبکه رادیویی محافظه‌کار گفت: «به نظر می‌رسد او یا اعضای خانواده‌اش در هر معامله و توافقی که در واشنگتن انجام می‌شود، حضور دارند. فکر می‌کنم همین دو مسئله باعث شد مردم به این نتیجه برسند که تا زمانی که او در قدرت است، نمی‌توانند به یک نامزد جمهوری‌خواه رأی بدهند.»
دموکرات‌ها نیز بر سر نحوه برخورد با ترامپ اختلاف دارند
گاردین در ادامه می‌نویسد دموکرات‌ها نیز با وجود پیروزی چشمگیر خود، با تنش‌های داخلی روبه‌رو هستند.
ابعاد این پیروزی که نقشه سیاسی آمریکا را تغییر داده، فرصتی کم‌نظیر برای تثبیت قدرت دموکرات‌ها در ایالت‌هایی فراهم کرده است که پیش‌تر دست‌نیافتنی به نظر می‌رسیدند. این حزب همچنین توانست بخشی از رأی‌دهندگان طبقه کارگر را که در سال ۲۰۲۴ به ترامپ رأی داده بودند، دوباره جذب کند.
برخی رهبران دموکرات معتقدند حفظ این رأی‌دهندگان باید اولویت اصلی حزب باشد؛ موضوعی که با خواست فعالانی که خواهان تحقیق درباره ترامپ و حلقه نزدیک به او هستند، تنش ایجاد کرده است.
رابرت گارسیا که ریاست کمیته قدرتمند نظارت مجلس نمایندگان را بر عهده خواهد گرفت، وعده داده است خانواده ترامپ، اتهام‌های فساد، سوءاستفاده مأموران مهاجرت از اختیارات خود و آنچه «پنهان‌کاری درباره پرونده‌های جفری اپستین» خوانده است، را پیگیری کند.
گارسیا در شب انتخابات در پیامی نوشت: «وکیل بگیرید.».
اما حکیم جفریز که قرار است نخستین رئیس سیاه‌پوست مجلس نمایندگان آمریکا شود، صبح روز بعد از تهدید‌های گارسیا عقب‌نشینی کرد.
جفریز در گفت‌و‌گو با شبکه‌ام‌اس‌ناو گفت: «مردم آمریکا از ما نمی‌خواهند که انتقام بگیریم. آنها می‌خواهند به نفعشان کار کنیم، زیرا هزینه‌های زندگی بیش از حد بالاست.»
این موضع با نارضایتی فعالان جناح چپ حزب دموکرات روبه‌رو شد.
ناظران باتجربه هشدار می‌دهند که پیگیری سومین استیضاح بی‌نتیجه ترامپ می‌تواند فرصت دموکرات‌ها برای تثبیت پیروزی و بازپس‌گیری کاخ سفید را از بین ببرد. به گفته آنان، اگر دموکرات‌ها نتوانند به وعده‌های خود عمل کنند، رأی‌دهندگان ناراضی ممکن است در سال ۲۰۲۸ همان‌گونه که جمهوری‌خواهان را کنار گذاشتند، از آنها نیز روی‌گردان شوند.
هنک شینکوف، راهبردپرداز باسابقه، گفت: «اگر آنها صرفاً به دنبال ترامپ بروند، دیگر نمی‌توانند خود را حزبی جدی نشان دهند. باید سیاست‌های مشخص و نتایج واقعی ارائه کنند. واکنش مردم به‌شدت قاطع بود و دموکرات‌ها باید عملکرد قابل قبولی داشته باشند.»
با این حال، جیمز کارویل، راهبردپردازی که پیروزی بیل کلینتون در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۹۹۲ را مدیریت کرده بود، معتقد است رأی‌دهندگان خواهان پاسخ‌گویی درباره آن چیزی هستند که او سوءاستفاده آشکار دولت ترامپ از قدرت و منابع عمومی توصیف کرد؛ آن هم در شرایطی که شهروندان عادی آمریکا برای تأمین هزینه‌های زندگی خود با دشواری روبه‌رو هستند.
چهره‌های جدید و مطرح حزب دموکرات، از جمله جیمز تالاریکو در تگزاس، عبدالسید در میشیگان و جان اوساف که با پیروزی ۱۸ درصدی در جورجیا به گزینه محبوب بنگاه‌های شرط‌بندی برای نامزدی انتخابات ۲۰۲۸ تبدیل شده است، همگی با شعار مقابله با فساد ادعایی دولت ترامپ و خارج کردن سرمایه‌های کلان از عرصه سیاست وارد رقابت شدند.
کارویل گفت: «در جنوب آمریکا می‌گوییم می‌توان هم‌زمان راه رفت و آدامس جوید. ما افراد فوق‌العاده‌ای در موقعیت‌های مناسب داریم؛ پس چرا هر دو کار را با هم انجام ندهیم؟ به مردم آمریکا بگوییم پول‌ها کجا رفته است.»
وی در پایان افزود: «آیا باید تحقیق کنیم یا قانون‌گذاری؟ چرا برای تنوع هم که شده، هر دو را با هم انجام ندهیم؟»
منبع: گاردین
