گسترش پنهانی توان موشکی عربستان با کمک احتمالی چین

باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - دو پژوهشگر آمریکایی با استناد به تصاویر ماهواره‌ای تجاری اعلام کردند که عربستان سعودی در حال گسترش مجتمع تولید موشک‌های بالستیک الدوادمی است؛ اقدامی که به ارزیابی آنها می‌تواند با هدف تولید موشک‌های بزرگ‌تر با سوخت جامد، برد بیشتر و قابلیت حمل کلاهک‌های سنگین‌تر انجام شود.

تصاویر ماهواره‌ای شرکت «پلنت لبز» از آوریل ۲۰۲۵ تا سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد ساخت‌وساز‌های جدیدی در این مجتمع، واقع در حدود ۲۰۰ کیلومتری غرب ریاض، انجام شده است. سام لیر و مایکل دویتسمن، پژوهشگران مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی آمریکا، معتقدند یکی از ساختمان‌های جدید احتمالاً برای قالب‌گیری سوخت جامد موشک طراحی شده است. دیوار‌های مستحکم اطراف این سازه نیز ممکن است برای محافظت از تأسیسات مجاور در برابر انفجار‌های احتمالی ساخته شده باشند.

این دو پژوهشگر و کارشناسان مؤسسات دفاعی دیگر، با اشاره به شباهت‌های زیرساخت‌های جدید با برخی مراکز موشکی چین، احتمال استفاده از فناوری چینی در این مجتمع را مطرح کرده‌اند. با این حال، تصاویر ماهواره‌ای به‌تنهایی نوع موشک‌های در حال تولید یا آغاز فعالیت عملیاتی این تأسیسات را تأیید نمی‌کنند.

عربستان پیش‌تر نیز از چین موشک‌های بالستیک دریافت کرده بود. این کشور در سال ۱۹۸۷ به‌صورت محرمانه حدود ۴۰ موشک دانگ‌فنگ ۳ با سوخت مایع خریداری کرد و در سال ۲۰۱۴ برای نخستین بار شماری از این موشک‌ها را در یک رژه نظامی به نمایش گذاشت.

به گفته کارشناسان، محدودیت‌های آمریکا در صادرات موشک‌های دوربرد ممکن است یکی از دلایل گرایش ریاض به همکاری با پکن باشد. توسعه توان موشکی عربستان همچنین می‌تواند در واکنش به حملات موشکی ایران و جنبش انصارالله یمن و با هدف تقویت بازدارندگی این کشور صورت گیرد.

ساشا بروخمن، پژوهشگر مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، معتقد است دستیابی عربستان به موشک‌های دوربردتر می‌تواند امکان هدف قرار دادن اهدافی در عمق خاک ایران را بدون به‌کارگیری مستقیم جنگنده‌ها افزایش دهد. در مقابل، چنین روندی ممکن است رقابت تسلیحاتی منطقه را تشدید کند؛ رقابتی که به عربستان محدود نیست و کشور‌های دیگری مانند امارات و ترکیه نیز در آن به توسعه توان دفاعی و تهاجمی خود توجه دارند.

گسترش مجتمع الدوادمی همچنین می‌تواند بر بحث‌های سیاسی در آمریکا درباره توافق هسته‌ای غیرنظامی با عربستان تأثیر بگذارد. مخالفان این توافق نگران‌اند تضمین‌های موجود برای جلوگیری از دستیابی احتمالی ریاض به سلاح هسته‌ای کافی نباشد؛ هرچند عربستان چنین هدفی را رد کرده است.

پژوهشگران احتمال داده‌اند تأسیسات جدید تا پایان سال ۲۰۲۶ برای آغاز تولید آماده شوند، اما این برآورد قطعی نیست و شواهد منتشرشده، آغاز تولید موشک‌های جدید را تأیید نمی‌کند.

منبع: رویترز عربی