تزریق ۴۰ همت اعتبار به پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه‌کباری - فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، با تأکید بر اهمیت توسعه حمل‌ونقل ریلی در تقویت زیرساخت‌های اقتصادی و تجاری کشور گفت: توسعه شبکه ریلی علاوه بر کاهش هزینه‌های اقتصادی و مصرف انرژی، به افزایش بهره‌وری، ارتقای ایمنی و تقویت تاب‌آوری ملی کمک می‌کند و از همین رو یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی وزارت راه و شهرسازی در دولت چهاردهم بوده است.
وی در نوزدهمین همایش بین المللی توسعه حمل‌ونقل ریلی با اشاره به نقش راهبردی این بخش در شرایط بحرانی اظهار کرد: استمرار حمل کالاهای اساسی، نهاده‌های تولید و کالاهای راهبردی و همچنین جابه‌جایی مسافران برای حفظ جریان زندگی و فعالیت اقتصادی کشور ضروری است.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به حملات صورت‌گرفته به زیرساخت‌های کشور در جریان جنگ تحمیلی اخیر افزود: ایران با جنگی ناجوانمردانه مواجه شد که در جریان آن، تمامی پروتکل‌های حقوقی و بین‌المللی نقض و زیرساخت‌های کشور هدف قرار گرفتند. هفت پل ریلی که مورد حمله قرار گرفتند، زیرساخت‌هایی بودند که ارتباط مناطق مختلف کشور را برقرار می‌کردند.
صادق ادامه داد: هدف از این اقدامات صرفاً تخریب زیرساخت‌های داخلی نبود، بلکه برنامه‌ریزی برای قطع ارتباط ایران با کشورهای همسایه نیز وجود داشت. همان‌طور که نتانیاهو نیز در اظهارات خود به این موضوع اشاره کرد که هدف، جدا کردن ایران از کشورهای همسایه و کشورهای همسایه از ایران بوده است؛ این موضوع به معنای قطع ارتباطات کریدوری و مختل کردن جریان جابه‌جایی کالا و مسافر است.
وی با تأکید بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های ریلی کشور بیان کرد: شبکه ریلی باید با اتکا به زیرساخت پایدار، ناوگان آماده و نیروی انسانی توانمند، پشتیبان زنجیره تأمین کشور باشد. تحقق این هدف مستلزم توجه هم‌زمان به نوسازی ناوگان، نگهداری زیرساخت‌ها، رفع گلوگاه‌های شبکه و ارتقای بهره‌وری در بهره‌برداری است
تبدیل موقعیت جغرافیایی ایران به درآمد پایدار با توسعه کریدورهای ریلی
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ظرفیت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی کشور گفت: موقعیت ایران در پیوند مسیرهای منطقه‌ای زمانی به درآمد ارزی پایدار و رونق اقتصادی تبدیل می‌شود که بتوانیم خدماتی رقابت‌پذیر، منظم و قابل اعتماد ارائه کنیم. صاحبان کالا باید بتوانند با اطمینان درباره زمان، هزینه و کیفیت حمل کالا از مسیر ایران تصمیم بگیرند.
صادق افزود: به همین دلیل، تکمیل کریدورهای ریلی در کنار دیپلماسی فعال حمل‌ونقل، تسهیل فرایندهای مرزی، هماهنگی تعرفه‌ها و توسعه خدمات منظم دنبال می‌شود. همچنین اتصال مؤثر بنادر، مراکز تولیدی و پایانه‌های لجستیکی به شبکه ریلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی با تأکید بر نقش بخش خصوصی در تحقق این اهداف اظهار کرد: شرکت‌های حمل‌ونقلی و لجستیکی بخش خصوصی، شرکای اصلی ما در ایجاد و حفظ موقعیت رقابتی کشور هستند و بدون مشارکت فعال این بخش، توسعه صنعت ریلی امکان‌پذیر نخواهد بود.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به روند اجرای پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان گفت: در پاییز ۱۴۰۳، اتصال ریلی زاهدان به خاش به طول حدود ۵۰ تا ۶۰ کیلومتر برقرار شده بود و عملیات اجرایی مسیر خاش به سمت چابهار نیز در دستور کار قرار داشت. با این حال، اتصال ریلی از خاش تا بندر چابهار هنوز تکمیل نشده بود.
صادق با اشاره به اهمیت راهبردی این پروژه تصریح کرد: اتصال ریلی زاهدان به چابهار یکی از طرح‌های بسیار مهم و استراتژیک کشور است و با حمایت‌های ویژه رئیس‌جمهور، آقای دکتر پزشکیان، این پروژه با جدیت در حال پیگیری است.
وی افزود: رئیس‌جمهور به‌صورت مستمر و حتی چندین بار در هفته موضوع راه‌آهن و توسعه زیرساخت‌های ریلی را پیگیری می‌کنند. در همین راستا، طی دو سال گذشته حدود ۴۰ همت اعتبار به پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان تزریق شده است؛ آن هم در شرایطی که بیش از یک سال از این دوره با شرایط جنگی همراه بود.
وزیر راه و شهرسازی ابراز امیدواری کرد که این پروژه طی یکی دو ماه آینده به بهره‌برداری برسد و گفت: توسعه خطوط ریلی و اتصال بنادر به شبکه راه‌آهن از اولویت‌های جدی دولت چهاردهم و رئیس‌جمهور است.
اهمیت اتصال بنادر شمالی و جنوبی به شبکه ریلی
صادق با اشاره به تجربه کشور در شرایط محدودیت‌های حمل‌ونقلی و تجاری اظهار کرد: اتفاقاتی که در بنادر شمالی رخ داد و همچنین محاصره‌ای که در بنادر جنوبی با آن مواجه بودیم، اهمیت برخورداری از شبکه ریلی متصل و کارآمد را بیش از گذشته آشکار کرد؛ چراکه بخشی از بار کشور باید از طریق بنادر شمالی وارد می‌شد.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در مرکز لجستیکی آپرین افزود: آنچه در دو سال گذشته در آپرین اتفاق افتاد، زمینه‌ساز بهره‌برداری عملیاتی و رونق اقتصادی در این مجموعه شد و نشان داد که توسعه مراکز لجستیکی و اتصال آن‌ها به شبکه ریلی تا چه اندازه در افزایش ظرفیت حمل‌ونقل کشور مؤثر است.
وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد: برای تحقق اهداف توسعه ریلی، علاوه بر افزایش بهره‌وری و رفع گلوگاه‌ها، باید سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار و مسافر افزایش یابد. این هدف صرفاً با توسعه خطوط ریلی محقق نمی‌شود، بلکه به تناسب میان ظرفیت زیرساخت، ناوگان و کیفیت خدمات نیاز دارد.
برقی‌سازی خطوط و استفاده از فناوری‌های نوین در راه‌آهن
صادق با اشاره به اهمیت برقی‌سازی خطوط ریلی گفت: برقی‌سازی خطوط به‌عنوان یکی از سیاست‌های مهم این حوزه، با اولویت محورهای پرتردد و راهبردی دنبال می‌شود، اما موفقیت آن به هماهنگی در توسعه خطوط، تأمین ناوگان، زیرساخت انرژی و سامانه‌های بهره‌برداری نیاز دارد و همکاری بخش حمل‌ونقل و انرژی در این زمینه تعیین‌کننده است.
وی همچنین با تأکید بر ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین در صنعت ریلی اظهار کرد: باید فرصت‌های فناوری را با جدیت در خدمت راه‌آهن قرار دهیم و چاره‌ای جز این نداریم که فناوری نقش پررنگ‌تری در این صنعت ایفا کند.
وزیر راه و شهرسازی افزود: دیجیتال‌سازی و هوش مصنوعی می‌توانند در مدیریت ظرفیت شبکه، پیش‌بینی خرابی تجهیزات، برنامه‌ریزی تعمیرات، افزایش ایمنی و بهبود خدمات مؤثر باشند. همچنین فناوری زنجیره بلوکی در کاربردهای مناسب می‌تواند به شفافیت و رهگیری اسناد و مبادلات کمک کند.
صادق تصریح کرد: معیار ما در استفاده از فناوری، حل مسائل واقعی و بهبود قابل سنجش عملکرد است. در حوزه انرژی نیز ذخیره‌سازها، سامانه‌های نوین تأمین توان و انرژی‌های تجدیدپذیر فرصت‌های تازه‌ای فراهم کرده‌اند که باید با ارزیابی دقیق فنی و اقتصادی از آن‌ها بهره بگیریم.
تأمین لوکوموتیو همچنان از اولویت‌های اصلی وزارت راه است
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به مشکلات ناوگان کشش ریلی کشور گفت: موضوع لوکوموتیو برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چراکه کمبود نیروی کشش و پایین بودن قابلیت دسترسی بخشی از ناوگان دیزلی، به‌طور مستقیم بر ظرفیت حمل‌ونقل و کیفیت خدمات تأثیر می‌گذارد.
وی ادامه داد: در دو سال گذشته، این موضوع از محورهای اصلی پیگیری رئیس‌جمهور، وزارت راه و شهرسازی و شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران بوده است. با تلاش مدیرعامل و مجموعه راه‌آهن، تأمین منابع و حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، تعداد لوکوموتیوهای در خدمت و میزان آماده‌به‌کاری آن‌ها تا حدودی بهبود یافته است، اما این اقدامات کافی نیست و همچنان با جدیت دنبال می‌شود.
امضای تفاهم‌نامه‌های متعدد با بخش خصوصی برای توسعه زیرساخت و ناوگان
صادق با اشاره به افزایش همکاری وزارت راه و شهرسازی با بخش خصوصی در دولت چهاردهم گفت: بیشترین توافق‌نامه‌ها و تفاهم‌نامه‌های وزارت راه و شهرسازی با بخش خصوصی در حوزه ریلی منعقد شده است. تعبیر آشتی با بخش خصوصی که از سوی رئیس کمیسیون عمران مجلس مطرح شد، تعبیر بسیار معناداری است، اما پس از این آشتی باید اقدامات اجرایی نیز انجام می‌شد که این اقدامات در قالب توافق‌نامه‌ها و تفاهم‌نامه‌های مختلف دنبال شده است.
وی افزود: این همکاری‌ها هم در زمینه تکمیل و تجهیز ناوگان و هم در حوزه توسعه زیرساخت‌ها شکل گرفته است. توسعه زیرساخت نیز صرفاً به معنای افزایش طول خطوط راه‌آهن نیست، بلکه شناسایی گلوگاه‌ها و نقاط اصلی تولید و جذب بار و برنامه‌ریزی برای سرمایه‌گذاری در این بخش‌ها اهمیت بیشتری دارد.
وزیر راه و شهرسازی تصریح کرد: در همین راستا، دوخطه و چهارخطه کردن مسیرها، رفع گلوگاه‌های شبکه و توسعه مراکز لجستیکی و پایانه‌های مرزی در دستور کار قرار گرفته است. بخشی از تفاهم‌نامه‌ها نیز با دو کشور همسایه منعقد شده و پیگیری توسعه مراکز لجستیکی و پایانه‌های مرزی همچنان ادامه دارد
توسعه لوکوموتیوهای تمام‌باتری و بازسازی ناوگان با فناوری هیبریدی
صادق با اشاره به توافق‌نامه‌هایی که در این همایش مبادله می‌شود، گفت: تفاهم‌نامه‌هایی برای تأمین لوکوموتیوهای تمام‌باتری، بازسازی لوکوموتیوهای موجود با استفاده از سامانه‌های هیبریدی با محوریت باتری و احداث نیروگاه‌های خورشیدی در پهنه‌های ریلی مبادله خواهد شد که گام مهمی در مسیر سرمایه‌گذاری و استفاده از فناوری‌های نوین برای پاسخ به نیازهای صنعت ریلی است.
وی با قدردانی از رویکرد سازنده وزارت نیرو و همکاری‌های معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های صاحب فناوری اظهار کرد: از حمایت‌ها و همراهی این مجموعه‌ها و همچنین پیگیری‌های مدیرعامل و همکاران شرکت راه‌آهن صمیمانه قدردانی می‌کنم.
وزیر راه و شهرسازی افزود: شکل‌گیری این همکاری‌ها نشان می‌دهد که با هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی می‌توان برای مسائل دشوار صنعت ریلی راه‌حل‌های اجرایی پیدا کرد.
صادق تأکید کرد: در وزارت راه و شهرسازی از حضور مؤثر سرمایه‌گذاران به‌طور جدی حمایت می‌کنیم و تقویت اعتماد آنان را مسئولیت خود می‌دانیم. توسعه صنعت ریلی بدون مشارکت فعال بخش خصوصی و استفاده از ظرفیت‌های مالی و تخصصی آن امکان‌پذیر نیست.
دانشگاه‌ها بازوی علمی توسعه صنعت ریلی هستند
وی با اشاره به نقش دانشگاه‌ها و مراکز علمی در توسعه حمل‌ونقل ریلی گفت: دانشگاه‌ها و مراکز علمی داخلی و خارجی جایگاه اساسی در این مسیر دارند و از انتخاب دانشگاه علم و صنعت برای برگزاری چنین همایش مهمی از سوی آقای دکتر ذاکری و همکارانشان قدردانی می‌کنم.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: انتظار داریم همکاری دانشگاه و صنعت از مرحله تعریف مسئله تا طراحی، آزمون و ارزیابی راه‌حل‌ها استمرار داشته باشد تا ظرفیت علمی دانشگاه‌ها در خدمت حل مسائل واقعی صنعت ریلی قرار گیرد.
صادق با ابراز امیدواری نسبت به آینده صنعت ریلی کشور خاطرنشان کرد: من شخصاً به آینده راه‌آهن امیدوارم؛ به‌ویژه با حمایت‌های ویژه رئیس‌جمهور و پشتوانه‌ای که از توان متخصصان، تجربه کارکنان، ظرفیت علمی دانشگاهیان، توان تولیدکنندگان داخلی و اعتماد سرمایه‌گذاران برخوردار هستیم.
وی در پایان گفت: وظیفه ما این است که این ظرفیت‌ها را به خدمات ایمن‌تر، قطارهای منظم‌تر، ظرفیت حمل بیشتر، بهره‌وری بالاتر و فرصت‌های اقتصادی گسترده‌تر تبدیل کنیم. امیدوارم این همایش زمینه‌ساز همکاری‌های ماندگار و اقدامات ثمربخش برای توسعه صنعت ریلی، خدمات‌رسانی بهتر به مردم و تقویت اقتصاد کشور باشد.
