معادله بازدارندگی در منطقه به نفع ایران تغییر کرده است/ ایران به برخی میانجی‌گران منطقه‌ای بی‌اعتماد است
باشگاه خبرنگاران جوان؛ آرزو رئوفی‌راد - فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان با اشاره به تحولات اخیر در منطقه اظهار داشت: شرایط منطقه در طول جنگی که آمریکایی‌ها و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران داشتند، نشان داد جغرافیای منطقه و حضور بازیگران کوچک و بزرگ، بسیار پیچیده و شکننده است.
وی افزود: در این فضا، نمره‌ای که دنیا پس از جنگ و حمله آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران و دفاع نیرو‌های مسلح و ملت ایران به این کشور داد، نشان‌دهنده برجستگی عملکرد جمهوری اسلامی ایران بود، این موضوع را می‌توان در مواضع مجامع و سازمان‌های بین‌المللی و همچنین انزوای سیاسی آمریکا در برابر قدرت‌هایی مانند چین، روسیه و حتی کشور‌های اروپایی مشاهده کرد.
مالکی خاطرنشان کرد: شکست‌های پی‌درپی آمریکا در برابر جمهوری اسلامی ایران، یکی از عوامل شکل‌گیری این وضعیت است، اما در این میان، تاب‌آوری ملت ایران نقش اساسی داشته است؛ بسیاری از رهبران کشور‌ها نیز در دیدار‌های خود با رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه ایران بر این موضوع تأکید کرده‌اند. چندی قبل نیز ولادیمیر پوتین در جمع خبرنگاران اعلام کرد که ملت ایران با حضور خود دنیا را متحیر کرده است.
تاب‌آوری ملت و رشادت نیرو‌های مسلح
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بیان کرد: عامل دوم، تاب‌آوری، مقاومت، انگیزه و رشادت نیرو‌های نظامی ایران است؛ نیرو‌هایی که عمدتاً شامل ارتش، سپاه پاسداران، نیرو‌های انتظامی و سایر دستگاه‌های امنیتی بودند و بر اساس وظایف ذاتی خود عمل کردند.
مالکی ادامه داد: انگیزه و رشادت نیرو‌های ایرانی در جنگ، به‌ویژه در حوزه خلیج فارس و تنگه هرمز و همچنین در اتفاقی که در جنوب اصفهان رخ داد و می‌توان از آن به عنوان «طبس دو» یاد کرد، نشان داد که ملت ایران و نیرو‌های مسلح کشور، با وجود نابرابری در تجهیزات نظامی، توانستند ایستادگی خود را به نمایش بگذارند. این تحولات در واقع تاریخ جدیدی از معرفی جمهوری اسلامی ایران به جهانیان را رقم زد.
مذاکرات و شروط جدید ایران
سفیر اسبق ایران در افغانستان درباره مذاکرات ایران و آمریکا نیز گفت: در مذاکرات اسلام‌آباد، موضوعات مختلفی مطرح شد و در نهایت این توافق شکل گرفت که تفاهم حاصل‌شده باید به امضای روسای جمهور دو کشور برسد و سازمان ملل نیز همین نگاه را داشت. پس از جلسات متعدد و نفس‌گیر میان تیم مذاکره‌کننده ایران و طرف مقابل، یک تفاهم‌نامه آماده و در نهایت به امضای روسای جمهور دو کشور رسید؛ به این معنا که هم ترامپ و هم آقای پزشکیان آن را امضا کردند.
وی افزود: با وجود این، ترامپ با اقدامی که حتی بسیاری در جهان را متحیر کرد، تفاهم‌نامه را بر هم زد و به توافق اسلام‌آباد پشت کرد. آمریکا اکنون از طرق مختلف، از جمله فشار و تحریم، به دنبال آن است که ایران مجدداً پای میز مذاکره بیاید؛ جمهوری اسلامی ایران نیز شروط جدیدی را مطرح کرده که بخش مهمی از آن بر اجرای توافق اسلام‌آباد مبتنی است.
وی خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها نیز شروط دیگری مطرح کرده‌اند که با مواضع ایران فاصله دارد. به همین دلیل، بعید می‌دانم مذاکرات در این خصوص ادامه پیدا کند و اگر به هر دلیلی ایران وارد مذاکره شود، باید از ابتدا توجه داشت که این مذاکرات ممکن است بدون نتیجه بماند و به سرنوشت مذاکرات اسلام‌آباد و مسقط دچار شود.
تنگه هرمز و اهرم انرژی ایران
مالکی درباره اهمیت تنگه هرمز نیز اظهار داشت: تنگه هرمز چهارراه بخش عمده‌ای از انرژی جهان است و نمی‌توان تأثیر آن بر بازار نفت و اقتصاد جهانی را نادیده گرفت. اینکه ترامپ ادعا می‌کند تنگه هرمز تأثیری بر نفت جهان ندارد، حتی در داخل آمریکا نیز ادعایی قابل اتکا نیست، زیرا همه می‌دانند که از زمان تأثیرگذاری ایران بر معادلات تنگه هرمز، وضعیت انرژی و نفت جهان و به تبع آن اقتصاد جهانی تحت تأثیر قرار گرفته است.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تأکید کرد: ایران هیچ‌گاه تضمین نمی‌کند که اقتصاد کشور‌های همسایه در شرایط تقابل آسیب نبیند، به‌خصوص کشور‌هایی که به تعبیر من آب به آسیاب آمریکا می‌ریزند و هر روز در گوشه و کنار منطقه با رژیم صهیونیستی و فرماندهان آمریکایی دیدار دارند.
مالکی بیان کرد: این کشور‌ها باید بدانند که چنین رویکردی می‌تواند بر اقتصادشان تأثیر بگذارد. ما حتی درباره اقتصاد جهان نیز تضمینی نمی‌دهیم و زمانی می‌توان درباره تضمین ثبات صحبت کرد که آمریکایی‌ها از تنگه هرمز عقب‌نشینی کنند و شروط ایران بر اساس توافق اسلام‌آباد را بپذیرند.
بی‌اعتمادی به برخی میانجی‌گری‌های منطقه‌ای
وی درباره تلاش برخی کشور‌های منطقه برای میانجی‌گری میان ایران و آمریکا گفت: درباره برخی کشور‌های منطقه اطمینان زیادی نداریم؛ کشوری مانند پاکستان به‌طور جدی به دنبال انجام توافق بود و در این زمینه نیز موفق شد، اما آمریکایی‌ها توافق را زیر پا گذاشتند.کشور‌هایی مانند قطر و برخی دیگر از کشور‌های منطقه نیز تلاش‌هایی انجام داده‌اند، اما باید توجه داشت که بسیاری از آنها به دنبال کاهش خطرات ناشی از جنگ احتمالی هستند و تلاش می‌کنند ایران را به پای میز مذاکره بازگردانند.
وی ادامه داد: برخی از این کشور‌ها در عمل صداقت خود را نشان نداده‌اند و باید مشخص کنند که در صورت وقوع جنگ، اجازه نخواهند داد از داخل کشورهایشان تعرضی علیه جمهوری اسلامی ایران صورت گیرد. در آخرین جمع‌بندی‌هایی که با آقای عراقچی داشتیم، مشخص شد بسیاری از کشور‌های منطقه و حتی کشور‌های اروپایی به دنبال ترمیم روابط خود با جمهوری اسلامی ایران هستند، به‌ویژه کشور‌های کوچک منطقه.
افزایش رایزنی‌های دیپلماتیک با ایران
سفیر اسبق ایران در افغانستان گفت: آقای عراقچی پاسخ‌های لازم را به طرف‌های مختلف ارائه کرده است. در این مدت، بیش از ۴۵ کشور جهان با وزیر امور خارجه ایران دیدار و رایزنی داشته‌اند که چنین موضوعی در این بازه زمانی بی‌سابقه بوده است. اغلب این کشور‌ها به دنبال آن هستند که روابط خود را با جمهوری اسلامی ایران تنظیم کنند، زیرا اقتصاد و انرژی جهان از تحولات اخیر آسیب جدی دیده است و کشور‌های منطقه نیز بیش از دیگران این آثار را احساس کرده‌اند.
مالکی افزود: اگر توافقی صورت بگیرد، درباره تنگه هرمز نیز با عمان که محور اصلی این موضوع است، توافق‌هایی انجام شده است. درباره سایر کشور‌های منطقه نیز اگر آنها در کنار جمهوری اسلامی ایران صداقت خود را نشان دهند و اجازه ندهند از داخل کشورهایشان تعرضی علیه ایران صورت گیرد، طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نیز برای ترمیم روابط با آنها اقدام خواهد کرد.
پیام ایران به آمریکا و متحدانش
مالکی در پاسخ به این پرسش که مهمترین مؤلفه قدرت ایران که آمریکا و متحدانش هنوز در محاسبات خود به‌درستی ارزیابی نکرده‌اند چیست، گفت: آنها اکنون به نقطه‌ای رسیده‌اند که تاب‌آوری ملت ایران و نیرو‌های مسلح را تحسین می‌کنند. موضع جمهوری اسلامی ایران روشن است؛ ما به دنبال جنگ با آمریکا یا هیچ کشور اروپایی نیستیم. اگر ترامپ کشور‌های اروپایی و منطقه را از قدرت ایران و افزایش قدرت و برجستگی ایران در جهان می‌ترساند، این مشکل خود کشور‌های اروپایی و منطقه است که درک درستی از ملت ایران و نیرو‌های مسلح کشور ندارند.
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی ایران به دنبال جنگ نیست، اما دفاع جانانه‌ای که ملت ایران با وجود تحریم‌های اقتصادی و مشکلات اقتصادی از خود نشان داد و همچنین عملکرد نیرو‌های مسلح، نشان‌دهنده ظرفیت‌های ایران است.
مالکی در پایان اظهار داشت: اگر جنگی صورت بگیرد، طرف مقابل قطعاً با یک رویکرد جدید، سناریوی جدید و تجهیزات جدید از سوی جمهوری اسلامی ایران مواجه خواهد شد.
