زیان سنگین MBC؛ بازوی رسانه‌ای بن سلمان زیر فشار مخاطبان عرب
گروه رسانه‌ای MBC که به‌عنوان یکی از مهمترین بازوهای تبلیغاتی دولت سعودی شناخته می‌شود، در شرایطی با زیان سنگین مالی مواجه شده که سابقه‌ای طولانی در تحریک احساسات مسلمانان دارد.
گروه بین‌الملل خبرگزاری فارس، گروه رسانه‌ای MBC عربستان اعلام کرد که در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ با ثبت زیان خالص ۴۴۵.۲۶ میلیون ریال سعودی، معادل حدود ۱۱۸.۷ میلیون دلار، با افت شدید عملکرد مالی روبه‌رو شده است. این گروه در مدت مشابه سال گذشته ۱۹.۷۴ میلیون ریال سود خالص ثبت کرده بود.
گروه MBC یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های رسانه‌ای جهان عرب و از مهمترین بازوهای تبلیغاتی و رسانه‌ای دولت سعودی به شمار می‌رود، (۵۴ درصد سهام این گروه رسانه‌ای متعلق به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی است).
این شبکه در سال‌های اخیر بارها به دلیل رویکرد سیاسی و محتوای برنامه‌های خود با اعتراض مردم و گروه‌های مختلف در کشورهای عربی مواجه شده است. عراق یکی از کانون‌های اصلی این اعتراضات بوده و دفتر این شبکه در بغداد چندین بار هدف تجمع و اعتراض قرار گرفته است.
«مایک سنسبی» مدیرعامل این مجموعه نیز کاهش رونق بازار تبلیغات، افت تقاضا برای آگهی‌های تجاری در پی تحولات منطقه‌ای و تنش‌های ژئوپلیتیکی و پایان برخی قراردادهای پخش را از عوامل کاهش درآمدها اعلام کرده است.
با این حال، در کنار دلایل اقتصادی اعلام‌شده از سوی مدیران این مجموعه، نمی‌توان از فشارهای اجتماعی، اعتراض‌های سیاسی و کارزارهای تحریم علیه آن در کشورهای عربی چشم‌پوشی کرد.
یکی از مهمترین بحران‌های MBC در عراق در اکتبر ۲۰۲۴ رقم خورد؛ زمانی که این شبکه در برنامه‌ای با عنوان «هزاره رهایی از تروریست‌ها»، شماری از فرماندهان و چهره‌های محور مقاومت را در کنار سرکردگان گروه‌هایی مانند القاعده و داعش قرار داد و از آنان با عنوان «تروریست» یاد کرد.
در این گزارش، نام‌هایی همچون شهید سید حسن نصرالله، شهید اسماعیل هنیه و شهید یحیی السنوار، از رهبران حماس، سپهبد شهید قاسم سلیمانی و شهید ابومهدی المهندس، مطرح شد. انتشار این برنامه با واکنش شدید گروه‌های سیاسی و جریان‌های مردمی در عراق مواجه شد و موجی از اعتراض‌ها را به دنبال داشت.
در مه ۲۰۲۰ نیز پس از پخش برنامه‌ای درباره شهید ابومهدی المهندس و طرح مطالبی ادعایی درباره نقش او در یک پرونده امنیتی در لبنان، شماری از معترضان به دفتر این شبکه در بغداد حمله کردند.
اعتراض به سریال‌ها و برنامه‌های تلویزیونی
اعتراض‌ها به MBC تنها به برنامه‌های سیاسی و پوشش اخبار مقاومت محدود نبوده و برخی تولیدات نمایشی این مجموعه نیز در کشورهای عربی جنجال‌برانگیز شده‌اند.
یکی از نمونه‌های تازه، سریال «حمدیه» است که پخش آن در عراق در سال ۲۰۲۶ با واکنش‌های گسترده‌ای روبه‌رو شد. منتقدان این مجموعه، نحوه نمایش مسائل اجتماعی، روابط و جرائم در شهرهای عراق را تحریک‌کننده و زمینه‌ساز تشدید اختلافات مذهبی و اجتماعی دانستند.
یکی دیگر از موارد جنجال‌برانگیز درباره این مجموعه، پخش سریال تاریخی «معاویه» در ماه رمضان ۲۰۲۵ بود. این سریال که به زندگی معاویه بن ابی‌سفیان (علیه اللعنه) و تحولات صدر اسلام می‌پرداخت، با واکنش‌های گسترده‌ای در جهان اسلام مواجه شد.
در عراق، کمیسیون ارتباطات و رسانه با استناد به احتمال تشدید اختلافات مذهبی و تهدید آرامش اجتماعی، پخش این سریال را ممنوع کرد و از شبکه MBC عراق خواست از پخش آن خودداری کند. شماری از علمای الازهر مصر نیز به پخش این سریال اعتراض کردند.
در سال ۲۰۲۶ نیز سریال «حمدیه» به یکی دیگر از موضوعات اختلاف‌برانگیز میان MBC و مخاطبان عراقی تبدیل شد. این مجموعه به دلیل نحوه نمایش مسائل اجتماعی، روابط میان اقوام و مذاهب و برخی موضوعات حساس در جامعه عراق مورد انتقاد قرار گرفت. اعتراض‌ها تا جایی پیش رفت که در فوریه ۲۰۲۶ نیروهای امنیتی عراق در اطراف دفتر MBC مستقر شدند .
همکاری با شرکت مخابراتی رژیم صهیونیستی و گسترش کارزار تحریم
انتقادها از MBC تنها به محتوای سیاسی و سریال‌های این مجموعه محدود نبوده است. در مارس ۲۰۲۳، خبر همکاری پلتفرم دیجیتال «شاهد» وابسته به این گروه با شرکت مخابراتی اسرائیلی «پارتنر» منتشر شد. بر اساس این توافق، مشترکان شرکت اسرائیلی امکان دسترسی به محتوای پلتفرم شاهد و خرید اشتراک آن را پیدا می‌کردند.
این همکاری با واکنش جنبش تحریم رژیم صهیونیستی (BDS) مواجه شد. این جنبش از مردم کشورهای عربی خواست اشتراک شاهد را لغو کنند و شرکت‌های تجاری نیز همکاری تبلیغاتی و اقتصادی خود با MBC را متوقف سازند.
پیش از آن نیز در سال ۲۰۲۰، کارزار فلسطینی تحریم آکادمیک و فرهنگی رژیم صهیونیستی خواستار تحریم شبکه‌های MBC شده بود. این کارزار، محتوای برخی سریال‌های این مجموعه را در راستای عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی ارزیابی کرد. همچنین حذف موقت سریال «التغریبه الفلسطینیه» از پلتفرم شاهد در آن دوره با اعتراض مخاطبان روبه‌رو شد.
در اکتبر ۲۰۲۴ نیز اتحادیه روزنامه‌نگاران فلسطینی در واکنش به محتوای گزارش MBC درباره فرماندهان مقاومت، خواستار تحریم این مجموعه، خودداری از همکاری با آن و حضور نیافتن در برنامه‌هایش شد. جنبش BDS نیز در همان ماه، MBC و پلتفرم شاهد را در فهرست رسانه‌هایی قرار داد که در ترویج عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی نقش دارند.
#شبکه_ام_بی_سی
#عربستان
#رسانه
