شیر مادر در برابر سرطان سینه: آیا می‌تواند ابزاری برای تشخیص زودهنگام باشد؟
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دانشمندان دانشگاه منچستر سرپرستی مطالعه‌ای با نام «BRACELET-BM» را بر عهده دارند. هدف این پژوهش تعیین این نکته است که آیا شیر مادر می‌تواند نشانگر‌های مرتبط با سرطان سینه را زودتر از آزمایش‌های خون و روش‌های تصویربرداری فعلی آشکار سازد یا خیر.
تمرکز این پژوهش به‌طور خاص بر «سرطان سینه مرتبط با بارداری» است؛ نوعی از سرطان که در دوران بارداری یا اندکی پس از زایمان تشخیص داده می‌شود. این نوع سرطان اغلب در مراحل پیشرفته و پس از گسترش بیماری شناسایی می‌شود که این امر شانس بقا را کاهش می‌دهد.
این مطالعه با ثبت‌نام ۴۰ زن شیرده آغاز می‌شود: ۲۵ نفر با سطح خطر متوسط و ۱۵ نفر با سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان سینه. پژوهشگران در «مرکز نایتینگل» (Nightingale Centre) و «بیمارستان سنت مری» (St Mary’s Hospital) در منچستر، نمونه‌های خون و شیر مادر را جمع‌آوری خواهند کرد تا «بانک زیستی مایعات بیولوژیک سینه منچستر» را برای استفاده در تحقیقات آتی ایجاد کنند.
دکتر نیکی فلاوم (Nikki Flaum) از دانشگاه منچستر که سرپرستی این مطالعه را بر عهده دارد، اظهار داشت که «نیاز فوری به یافتن روش‌های بهتر و قابل‌اعتمادتر برای تشخیص سرطان سینه در زنان، چه در دوران بارداری و چه پس از آن، وجود دارد.»
او افزود: «ما معتقدیم که شیر مادر می‌تواند دریچه‌ای منحصر‌به‌فرد و غیرتهاجمی برای درک وقایع درون سینه باشد، چرا که اطلاعات ما درباره تغییرات ژنتیکی موجود در شیر مادر به‌طرز شگفت‌آوری اندک است.»
دکتر فلاوم توضیح داد که تشخیص سرطان پستان مرتبط با بارداری دشوار است، زیرا نتایج تصویربرداری سینه در دوران بارداری و شیردهی ممکن است قابل‌اعتماد نباشند.
وی خاطرنشان کرد که دانشمندان امیدوارند کشف DNA مرتبط با سرطان در شیر مادر، در آینده منجر به توسعه ابزاری جدید برای غربالگری زودهنگام شود.
یک مطالعه بین‌المللی که در سپتامبر ۲۰۲۳ انجام شد، امکان‌پذیری تشخیص DNA توموری در گردش (ctDNA) در شیر مادر را اثبات کرد؛ با این حال، دانشمندان هنوز روش‌های بهینه برای جمع‌آوری، پردازش و نگهداری نمونه‌ها را تعیین نکرده‌اند.
دکتر فلوران مولیر (Florent Moulière)، از پژوهشگران این مطالعه، اظهار داشت که دانشمندان موفق به شناسایی قطعات بسیار کوچک مواد ژنتیکی در برخی نمونه‌های شیر مادر شده‌اند و افزود: «ساختار DNA موجود در شیر مادر منحصر‌به‌فرد است.»
این تیم در حال حاضر بر شناسایی بهترین روش‌های جمع‌آوری نمونه، تعیین امکان نگهداری ایمن نمونه‌ها در فریزر خانگی و مشخص کردن زمان‌بندی بهینه برای جمع‌آوری آنها تمرکز دارد. آنها همچنین در حال بررسی عواملی هستند که می‌توانند بر نتایج تحلیل‌ها تأثیر بگذارند؛ عواملی نظیر وجود عفونت در مادر یا نوزاد.
شرکت‌کنندگان علاوه بر ارائه نمونه‌های خون و شیر مادر، در نظرسنجی‌ها و مصاحبه‌هایی شرکت خواهند کرد تا میزان پذیرش و امکان‌پذیری این روش ارزیابی شود؛ اقدامی که زمینه را برای تعیین این موضوع فراهم می‌کند که آیا می‌توان در نهایت این روش را به ابزاری کاربردی برای تشخیص زودهنگام سرطان سینه تبدیل کرد یا خیر.
منبع: Medical Xpress
