آیین عزاداری محرم در سیستان و بلوچستان

به گزارش گروه استان‌های باشگاه خبرنگاران، سیستان و بلوچستان از دیرباز از مهمترین مراکز شیعه و فرهنگ و تمدن اسلامی بوده و نمودهای خاصی از این باور اصیل را به نمایش گذاشته است, یکی از این جلوه‌ها، عزاداری اباعبدالله الحسین(ع) است.





در این ماه عزادارن چه کوچک و چه بزرگ، با دلی غمگین و جامعه سیاه بر تن، تا پاسی از شب با اقامه عزای حسینی به عشق سرور و سالار شهیدان در مساجد و تکایا به سوگ امام حسین (ع) می‌نشینند.

 

عاشورا نه تنها یک حادثه بلکه یک فرهنگ است، فرهنگی برخواسته از اسلام ناب محمدی (ص) که نقش حیاتی در استحکام اندیشه‌های اسلامی دارد. ایام محرم در سیستان و بلوچستان نیز از حال و هوای خاص خود برخوردار بوده  که نشان از ارادت مردم ولایتمدار منطقه سیستان به اهل بیت (ع) دارد.



گلدسته گردانی در شب اول محرم

 

سیستانی‌ها روزها قبل از فرا رسیدن این ماه، خود را آماده کرده و لباس‌های سیاه بر تن می‌کنند و با این عمل خود را با بازماندگان کربلا، عاشورای حسینی و مصیبت بزرگ تاریخ همدرد و همدل کرده و با قهرمان حادثه کربلا تجدید بیعتی دوباره می‌بندند.



در شب نخست ماه محرم در بسیاری از روستاهای قدیمی منطقه سیستان مراسم مشعل و چراغ و یا گلدسته روشن می‌شود و حسینیان به نماد آغاز قیام امام حسین (ع) این گلدسته‌ها را در سطح روستا می‌گردانند.



وی با بیان اینکه حسینیان با برگزاری این مراسم هر سال بیعت خود را با امام حسین (ع) تازه می‌کنند ادامه داد: این مراسم شب گذشته در روستای چلنگ و دولت آباد منطقه سیستان برگزار شده است.



در روزهای نخست ماه محرم عزاداران هر شب پای سخنرانی‌های مختلف در این زمینه می‌نشینند و با تعریف قیام خونین کربلا در غم عزیزان اشک می‌ریزند و با برپایی مجالس سینه‌زنی، یاد تاسوعا و عاشورا را زنده می‌کنند.

 

(تعزیه‌خوانی)

 

کارشناس میراث فرهنگی سیستان معتقد است: از نکات برجسته و بارز محرم و به خصوص عاشورا در سیستان، شووی خوانی (تعزیه‌خوانی) بوده که یکی از سنت‌های جاودانه و ماندنی در این منطقه است.





البته به دلیل فنی بودن این مراسم، کسانی که نقش مخالف و موافق این جرایان را ایفا می‌کنند باید از توانایی و تسلط خاصی برخوردار باشند زیرا هر کسی نمی‌تواند این نقش‌ها را بازی کند و بیشتر افراد باذوق و خوش‌صدا، برای  این کار انتخاب می‌شوند به همین دلیل است که برگزاری این مراسم در همه روستاهای سیستان امکانپذیر نیست.



همه ساله مراسم عزاداری امام حسین (ع) با شووی آغاز می‌شده و اکنون نیز ادامه دارد که بیشتر در روستاهای قلعه‌نو، سه‌کوهه و دولت‌آباد و بنجار شهرستان زابل این آیین برگزار می‌شود.

 

از دیر‌باز مرسوم بوده است که روز هشتم محرم، تعزیه حر، در روز تاسوعا، تعزیه آقا ابوالفضل (ع) و در روز عاشورای حسینی، تعزیه شهادت امام حسین (ع) و علی‌اصغر (ع) و علی‌اکبر (ع) برگزار می‌شود.



تعزیه عاشورا در غروب آن روز برگزار می‌شود و سیستان در حزن و اندوه فراوان فرو می‌رود، به دنبال آن آتش زدن خیمه‌ها و اسارت بازماندگان کربلا از صحنه‌های دردناک تعزیه غروب عاشورا است که در آن زمان آسمان سیستان با موجی از  اندوه و ماتم همراه است.



این مراسم در شب یازدهم ماه محرم به یاد فرزندان آقا امام حسین (ع) برگزار می‌شود.

در این میان مردم علاوه بر شرکت در مراسم عزاداری، به اطعام دسته‌های عزاداری و توزیع نذر و نذورات پرداخته و برای رفع گرفتاری‌ها و استجابت دعاهای خود به قهرمانان حادثه کربلا متوسل می‌شوند./ز