نرخ باروری در ایران به ۱.۳۴ رسید/ خطر کاهش جمعیت به ۳۱ میلیون نفر در ۷۵ سال آینده
باشگاه خبرنگاران جوان - مرضیه وحید دستجردی در بیست‌وچهارمین کنگره بین‌المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران به تشریح ابعاد بحران کاهش جمعیت در کشور پرداخت و با استناد به تأکیدات رهبر شهید انقلاب، اظهار داشت: دشمنان نظام اسلامی به دنبال آن هستند که ایران را به کشوری با ۲۰ میلیون جمعیت تبدیل کنند که نیمی از آن را افراد کهنسال، میانسال و ازکارافتاده تشکیل دهند؛ بنابراین مقابله با این سناریو نیازمند حرکتی عاقلانه، قدرتمند و مبتنی بر برنامه‌ریزی صحیح است.
دستجردی با بیان اینکه برای حفظ جمعیت فعلی کشور در محدوده ۸۷ میلیون نفر، نرخ باروری کلی باید به بالای ۲.۱ فرزند به ازای هر زن در سن باروری برسد، تصریح کرد: آمار نرخ باروری کلی کشور در سال ۱۴۰۴ به ۱.۳۴ رسیده است؛ در حالیکه در دهه ۶۰ (سال ۱۳۶۵) هر زن به‌طور میانگین ۶ تا ۷ فرزند به دنیا می‌آورد.
به گفته وی، بر اساس برآورد‌های سازمان بهداشت جهانی، اگر با همین وضعیت پیش برویم، تا ۷۵ سال آینده جمعیت ایران به ۳۱ میلیون نفر خواهد رسید و در محاصره کشور‌های با جمعیت صد‌ها میلیونی، خود را نابود خواهیم کرد.
کالبدشکافی عوامل کاهش فرزندآوری؛ از توسعه اجتماعی تا معضلات اقتصادی
دبیر ستاد ملی جمعیت، مهمترین عامل کاهش موالید را (که بیش از ۷۵ درصد موارد را شامل می‌شود) ارتقای سطح سواد و توسعه اجتماعی توام با عدم‌توسعه‌یافتگی اقتصادی متناسب با آن دانست و افزود: تزریق امید اجتماعی، تورم و هزینه‌های سنگین مسکن، تحولات فرهنگی و فردگرایی، تأخیر در ازدواج، و چالش تعارض بین امور شغلی و فرزندآوری برای زنان شاغل که ۵۰ درصد بدنه دولت را تشکیل می‌دهند از مهمترین موانع پیش روی خانواده‌هاست.
وی همچنین با اشاره به آمار نگران‌کننده مجردین کشور، خاطرنشان کرد: در حال حاضر حدود ۷.۳ میلیون مرد مجرد (۲۰ تا ۵۴ سال) و حدود ۶.۵ تا ۷ میلیون زن مجرد (۱۵ تا ۴۹ سال در سن باروری) داریم؛ یعنی حدود ۱۴ میلیون فرد مجرد در سن باروری در کشور حضور دارند که نیازمند توجه و تشویق ویژه هستند.
جهش میانگین سن ازدواج و بحران سالمندی جمعیت
دستجردی با مقایسه سن ازدواج و فرزندآوری در کل کشور و پایتخت گفت: میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری در کل کشور ۲۷.۶ سال است، اما در تهران به ۳۰.۸ سال می‌رسد. با توجه به فاصله ۴.۶ ساله ازدواج تا فرزند اول، مادران در سنین بالا صاحب فرزند می‌شوند که چالش‌های ناباروری را دوچندان می‌کند.
وی با اشاره به رشد ۷ برابری تجرد قطعی زنان (از ۱.۱ درصد در سال ۷۵ به ۷.۷ درصد) و کاهش آمار ازدواج از ۹۰۰ هزار مورد در سال ۸۹ به ۴۳۱ هزار مورد در سال ۱۴۰۴، به بحران سالمندی اشاره کرد و گفت: جمعیت سالمند بالای ۶۰ سال کشور که هم‌اکنون ۱۳ درصد است، در سال ۱۴۳۰ به ۳۲ درصد خواهد رسید که کشور را با بحران هزینه‌ها و کمبود نیروی جوان مراقبت‌کننده مواجه می‌کند.
بسته‌های حمایتی دولت؛ از «کارت امید مادر» تا بیمه کامل درمان ناباروری
دبیر ستاد ملی جمعیت به اقدامات حمایتی دولت اشاره کرد و گفت: با پیگیری‌های صورت‌گرفته، طرح «کارت امید مادر» با اعتبار ۵۰ همت (۵۰ هزار میلیارد تومان) از ابتدای سال ۱۴۰۵ اجرایی شده است که طی آن ماهیانه ۲ میلیون تومان به مدت ۲۴ ماه برای هزینه‌های کودک به حساب تمامی مادران در سراسر کشور واریز می‌شود.
وی در پایان یادآور شد: پیشنهاد دیگر ما پوشش کامل هزینه‌های درمان ناباروری توسط بیمه‌ها و ادغام غربالگری ناباروری در شبکه بهداشت و درمان کشور است. در حال حاضر ۷۹ مرکز سطح ۲ و ۱۳۰ مرکز سطح ۳ ناباروری در کشور فعال هستند و دولت اعتبارات خوبی برای این مراکز در نظر گرفته است که امیدواریم با بهبود رونق اقتصادی، گام‌های بلندتری در راستای حمایت از ازدواج و فرزندآوری برداشته شود.
گفتنی است بیست‌وچهارمین کنگره بین‌المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران از ۲۰ تا ۲۲ آبان‌ماه در مرکز همایش‌های ابوریحان دانشگاه شهید بهشتی در حال برگزاری است.
منبع: وزارت بهداشت
