بورس در فاز ارزیابی؛ بازار سرمایه چشم‌انتظار محرک‌های جدید

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - بازار سرمایه در هفته‌های اخیر وارد مرحله‌ای شده که بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، سیاسی و بنیادی قرار دارد. پس از پشت سر گذاشتن دوره‌ای از نوسانات شدید، اکنون نشانه‌هایی از بازگشت آرامش نسبی به معاملات دیده می‌شود؛ آرامشی که البته به معنای شکل‌گیری یک روند قطعی نیست، بلکه بیانگر افزایش دقت سرمایه‌گذاران در تصمیم‌گیری و تمرکز بیشتر بر متغیر‌های اثرگذار بر سودآوری شرکت‌ها است. در چنین شرایطی، فعالان بازار علاوه بر رصد تحولات سیاسی، چشم به نرخ ارز، سیاست‌های اقتصادی دولت، گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها و جریان ورود نقدینگی دوخته‌اند؛ عواملی که می‌توانند مسیر آینده بورس را مشخص کنند.

در شرایط کنونی، افزایش ارزش معاملات، بهبود نسبی تقاضا و بازگشت بخشی از نقدینگی به بازار، امید‌ها را نسبت به تداوم روند متعادل بورس افزایش داده است. با این حال، کارشناسان معتقدند بازار همچنان در مرحله ارزیابی قرار دارد و برای ورود به یک روند صعودی پایدار، به محرک‌های بنیادی قوی‌تر و کاهش ریسک‌های سیستماتیک نیاز خواهد داشت. در واقع، بورس در موقعیتی قرار گرفته که هر خبر مهم اقتصادی یا سیاسی می‌تواند معادلات آن را تغییر دهد و همین موضوع باعث شده سرمایه‌گذاران با احتیاط بیشتری معاملات خود را دنبال کنند.

در همین رابطه، زهرا عرب، کارشناس بازار سرمایه، با تشریح وضعیت این روز‌های بورس اظهار کرد: در حال حاضر نه می‌توان از ترس در بازار صحبت کرد و نه از هیجان. فضای معاملات بیشتر نشان می‌دهد که بازار در حال هضم اخبار و ارزیابی شرایط است. خریداران و فروشندگان هر دو با احتیاط عمل می‌کنند و تصمیم‌های خود را بر اساس مجموعه‌ای از متغیر‌های اقتصادی و سیاسی می‌گیرند.

او با اشاره به بهبود جریان نقدینگی در بازار گفت: یکی از مهم‌ترین اتفاقات اخیر، افزایش ارزش معاملات و بازگشت نسبی پول به بازار است. این موضوع نشان می‌دهد بخشی از سرمایه‌گذاران دوباره به بورس توجه کرده‌اند، هرچند هنوز نمی‌توان آن را به معنای آغاز یک روند صعودی قدرتمند دانست. تا زمانی که جریان ورود پول تداوم داشته باشد، می‌توان نسبت به پایداری وضعیت فعلی امیدوار بود.

این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر نقش متغیر‌های سیاسی در روند معاملات افزود: بازار همچنان حساسیت بالایی نسبت به اخبار سیاسی دارد. در  روزهای گذشته کاری خبر منفی اثرگذار و پررنگی وجود نداشت و همین مسئله به حفظ آرامش نسبی بازار کمک کرده است، اما هر تحول سیاسی مهم می‌تواند به سرعت فضای معاملات را تغییر دهد. به همین دلیل سرمایه‌گذاران همچنان تحولات سیاسی را با دقت دنبال می‌کنند.

او در ادامه گزارش‌های عملکرد شرکت‌ها را یکی از مهم‌ترین معیار‌های تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران دانست و اظهار کرد: امروز دیگر بازار مانند گذشته به همه صنایع به یک اندازه توجه نمی‌کند. سرمایه‌ها بیشتر به سمت شرکت‌هایی حرکت می‌کند که گزارش‌های میان‌دوره‌ای و عملکرد ماهانه مناسبی داشته باشند و در عین حال از منظر ارزش‌گذاری نیز در وضعیت مطلوبی قرار گرفته باشند. این موضوع نشان می‌دهد تحلیل بنیادی نسبت به گذشته اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

به گفته این کارشناس، اگرچه گزارش‌های ماهانه برخی شرکت‌ها نسبت به ماه‌های قبل اندکی ضعیف‌تر بوده، اما این کاهش عملکرد تا حد زیادی تحت تأثیر محدودیت‌های تولید، از جمله قطعی برق و کاهش ظرفیت فعالیت صنایع بوده است و در مجموع نمی‌توان ارزیابی منفی از عملکرد شرکت‌ها داشت. با این حال، پس از پایان فصل انتشار گزارش‌های مالی، بازار وارد دوره‌ای کم‌خبرتر خواهد شد و همین موضوع ممکن است باعث افزایش احتیاط در معاملات شود.

عرب در بخش دیگری از سخنان خود به نقش نرخ ارز در آینده بورس اشاره کرد و گفت: دلار همچنان یکی از مهم‌ترین متغیر‌های اثرگذار بر بازار سرمایه است. هرچند سیاست‌های کنترلی مانع از نوسانات شدید نرخ ارز شده، اما روند تدریجی افزایش قیمت دلار می‌تواند در ماه‌های آینده اثر خود را بر سودآوری بسیاری از شرکت‌های بورسی نشان دهد. همچنین اصلاح سیاست‌های ارزی و حذف نرخ ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی نیز در صورت اجرا می‌تواند برای بخشی از صنایع بورسی سیگنال مثبتی ایجاد کند.

 همچنین به اهمیت سطوح تکنیکالی شاخص کل اشاره کرد، شاخص بورس به محدوده‌هایی نزدیک شده که از نظر تکنیکالی اهمیت زیادی دارند. معمولاً با نزدیک شدن بازار به این سطوح، فشار عرضه افزایش پیدا می‌کند و معامله‌گران با احتیاط بیشتری اقدام به خرید می‌کنند؛ بنابراین طبیعی است که در مسیر رشد بازار، نوسانات مقطعی و افزایش عرضه نیز مشاهده شود.

به اعتقاد کارشناسان،  در مجموع، بورس در شرایط فعلی در نقطه‌ای حساس قرار دارد؛ نقطه‌ای که نه نشانه‌ای از شکل‌گیری موج سنگین فروش در آن دیده می‌شود و نه می‌توان از آغاز یک روند صعودی قدرتمند سخن گفت. افزایش ارزش معاملات و بازگشت تدریجی نقدینگی، از یک سو سیگنال مثبتی برای بازار محسوب می‌شود و از سوی دیگر، وابستگی روند معاملات به تحولات سیاسی، سیاست‌های ارزی همچنان عامل اصلی احتیاط سرمایه‌گذاران است. به نظر می‌رسد در ماه‌های پیش رو، هرگونه تغییر در فضای سیاسی، روند نرخ ارز و عملکرد شرکت‌های بورسی، نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر حرکت بازار سرمایه خواهد داشت و موفقیت بورس در عبور از این مرحله، بیش از هر چیز به تداوم ورود نقدینگی و تقویت متغیر‌های بنیادی وابسته است.