کورش ملحد؛ از شبهه‌سازی تاریخی تا عملیات روانی در جنگ شناختی علیه ایران
کانال یوتیوب «حقایق تاریخ اسلام و جهان» متعلق به «کوروش» به یکی از نمونه‌های قابل توجه پیوند میان اسلام‌ستیزی، ایران‌گرایی افراطی، روایت‌های ضدحکومتی و عملیات روانی رسانه‌ای تبدیل شده است.
پس از آشوب‌های دی‌ماه و در امتداد «جنگ تحمیلی سوم» علیه جمهوری اسلامی ایران، بخشی از جریان‌های رسانه‌ای فارسی‌زبان تلاش کرده‌اند میدان درگیری را از عرصه نظامی و سیاسی به حوزه ذهن، هویت، باور دینی و سرمایه اجتماعی منتقل کنند. در این میان، کانال یوتیوب «حقایق تاریخ اسلام و جهان» متعلق به «کوروش» به یکی از نمونه‌های قابل توجه پیوند میان اسلام‌ستیزی، ایران‌گرایی افراطی، روایت‌های ضدحکومتی و عملیات روانی رسانه‌ای تبدیل شده است؛ جریانی که همزمان با پوشش موضوعاتی مانند «حمله آمریکا»، «آیا آمریکا و اسرائیل به ایران حمله می‌کنند؟»، «چرا جنگ باید ادامه داشته باشد تا سرنگونی»، «قیام سراسری ایرانیان»، «چگونه جمهوری اسلامی را سریع‌تر سرنگون کنیم» و «هشدار به سرکوبگران»، حمله مستمر به اعتقادات شیعی، روحانیت، تاریخ اسلام و هویت دینی را نیز در دستور کار قرار داده است.
مشخصات کانال و روند فعالیت
کانال یوتیوب «حقایق تاریخ اسلام و جهان» با شناسه @kurosch_official بیش از 24 هزار دنبال‌کننده و حدود 980 ویدئو دارد. در توضیح کانال، کوروش خود را «پژوهشگر تاریخ اسلام و عصر جدید» معرفی کرده و کاربران را به صفحه اینستاگرامی «tarikh_islam_jahan» هدایت می‌کند. بررسی آرشیو کانال نشان می‌دهد فعالیت رسانه‌ای کوروش در یوتیوب دست‌کم از نیمه دوم سال ۱۴۰۲ وارد فاز فعال‌تر شده و از سال ۱۴۰۳ به بعد، حجم تولید محتوا، مناظره‌ها، لایوها و ویدئوهای سیاسی ـ ضد دینی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. ساختار انتشار محتوا نیز نشان می‌دهد کانال به‌صورت ترکیبی از لایو، مناظره، کلیپ‌های احساسی، ویدئوی کوتاه و تحلیل‌های سیاسی اداره می‌شود.
در بخش همکاری‌ها و گفتگوها، نام «احسان کاظمی» به‌صورت مستقیم در ویدئوهای مشترک دیده می‌شود؛ از جمله برنامه «آیا اسرائیل منجی مردم ایران می‌شود؟ کدام کشور حمله می‌کند آمریکا یا اسرائیل؟». همچنین حمایت رسانه‌ای یا بازنشر محتوا درباره افرادی مانند «شاهین نجفی»، «علی کریمی»، «رضا پهلوی» و «امید سرلک» در بخش‌های مختلف کانال قابل مشاهده است. عناوینی مانند «آشنایی با چهره واقعی شاهین نجفی»، «سخن عجیب شاهین نجفی»، «دست‌های پشت پرده حمله به شاهزاده رضا پهلوی»، «توقیف اموال آقای علی کریمی» و «امید سرلک» بخشی از این خط محتوایی را نشان می‌دهد.
مرحله نخست؛ شبهه‌سازی تاریخی و حمله به مقدسات
از نیمه دوم ۱۴۰۲ تا اوایل ۱۴۰۳
در نخستین مرحله، تمرکز اصلی کانال بر شبهه‌سازی درباره تاریخ اسلام، مقدسات شیعی و باورهای مذهبی قرار دارد. در این دوره، ویدئوهایی با محور «حقیقت کشتن امام علی»، «فرار امام علی»، «داستان زینب در کربلا و حقایق»، «حقیقت عدد ۳۱۳»، «حقایق شب‌های قدر»، «چرا فرقه‌های مختلفی در اسلام درست شد؟»، «جایگاه حیوانات و سگ در اسلام»، «سرنوشت ابن ملجم»، «جایگاه زنان در مسیحیت» و «پایان اسلام در ایران» به‌صورت مداوم منتشر می‌شود. در کنار این محتواها، ویدئوهایی مانند «دخول به حیوانات»، «تهدید به تجاوز به زنان شوهردار»، «تجاوز به پرستارها در بیمارستان» و «افتخار مسلمان به ... به میت» نیز نشان می‌دهد کانال از همان ابتدا تلاش کرده است موضوعات جنسی، شوک‌آفرین و حساس را با مفاهیم دینی پیوند بزند.
در این مرحله، استفاده مکرر از کلیدواژه‌هایی مانند «حقیقت»، «رسوا شد»، «فرار»، «دستش رو شد» و «پشت پرده» بخشی از الگوی ثابت تیترسازی کانال است. روایت گزینشی، تقطیع تاریخی، برجسته‌سازی موضوعات حساس و القای پنهان‌کاری تاریخی نیز در بخش مهمی از محتوا دیده می‌شود. ساختار محتوایی این دوره بیشتر بر تخریب ذهنی مقدسات، ایجاد تردید اعتقادی و پیوند دادن اسلام با خشونت، تبعیض و مسائل غیراخلاقی استوار است.
مرحله دوم؛ عبور از شبهه دینی به اسلام‌ستیزی اجتماعی
از بهار ۱۴۰۳ تا پاییز ۱۴۰۳
در مرحله دوم محتوای کانال از شبهه‌سازی تاریخی عبور کرده و به تعمیم گسترده علیه اسلام، روحانیت و جامعه مذهبی می‌رسد. در این دوره، حجم مناظره‌ها و گفتگوهای زنده افزایش پیدا می‌کند و ویدئوهایی مانند «مسلمانی که دستش رو شد»، «مسلمانی که آمد کوروش را رسوا کند و در آخر فرار کرد»، «فرار آخوند در لایو»، «مناظره جنجالی زن مسلمان»، «مناظره با کارمند سپاه و آخوند»، «ریشه جنایت‌های جمهوری اسلامی و طالبان و حکومت‌های اسلامی»، «پایان جمهوری اسلامی و اسلام» و «آیا ایرانیان مسلمان هستند یا مسلمان‌زاده» به‌صورت مستمر منتشر می‌شود.
در همین دوره استفاده از روایت‌های احساسی و تجربه‌های فردی برای تعمیم علیه جامعه مذهبی افزایش پیدا می‌کند. برنامه‌هایی مانند «رفتار مسلمانان در انگلیس با یک بانوی ایرانی»، «با مسلمانان بیشتر آشنا شوید؛ دختری که در خانواده اسلامی بزرگ شده است»، «گفتگو با کسی که در اعتراضات مجروح شده است توسط مسلمانان» و «داستان یک بانو درباره مسلمان شدن یک سوئیسی و تغییر رفتار او» نشان می‌دهد کانال تلاش می‌کند تجربه‌های شخصی یا برخی رفتارهای اجتماعی را به کل جامعه دینی تعمیم دهد.
همزمان تقابل هویتی «ایران/اسلام» نیز پررنگ‌تر می‌شود. تکرار عبارت «قادسیه ادامه دارد» در بخش کامیونیتی، تأکید بر شاهنامه، نوروز و ایران باستان در کنار حمله مستمر به اسلام، بخشی از همین پروژه رسانه‌ای است. عناوینی مانند «اهمیت شاهنامه در ایران»، «ریشه نوروز»، «شباهت قاجار و جمهوری اسلامی» و «سخن شاه آلمان درباره ایرانیان» در همین چارچوب قابل تحلیل است؛ چارچوبی که تلاش می‌کند هویت ایرانی و هویت اسلامی را در برابر یکدیگر قرار دهد.
مرحله سوم؛ پیوند اسلام‌ستیزی با جنگ، بحران امنیتی و روایت براندازی
از پاییز ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۵
در مرحله سوم، همزمان با افزایش تنش‌های منطقه‌ای و تشدید بحث حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، محتوای کانال وارد فاز آشکار سیاسی ـ امنیتی می‌شود. موضوع جنگ، حمله خارجی، اعتراضات، فروپاشی و سرنگونی به محور ثابت تولید محتوا تبدیل می‌شود. عناوینی مانند «آیا آمریکا و اسرائیل به ایران حمله می‌کنند؟»، «آیا اسرائیل منجی مردم ایران می‌شود؟»، «حمله آمریکا»، «حقیقت آتش‌بس دو هفته‌ای آمریکا با جمهوری اسلامی»، «چرا جنگ باید ادامه داشته باشد تا سرنگونی»، «چگونه جمهوری اسلامی را سریع‌تر سرنگون کنیم»، «قیام سراسری ایرانیان»، «راه آزادی ایران»، «اگر جمهوری اسلامی برود کی میاد»، «هشدار به سرکوبگران»، «میایم»، «آینده ایران»، «ارتش چکار می‌کند»، «سرکوبگران عراقی در ایران»، «موضوع جنگ جهانی سوم و آینده اسلام در جهان» و «آیا چین، ترکیه و کشورهای دیگر وارد جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل می‌شوند؟» نشان می‌دهد فضای محتوایی کانال از حوزه شبهه‌سازی اعتقادی فراتر رفته و به سمت روایت‌سازی سیاسی و جنگ روانی حرکت کرده است.
در همین دوره، موضوعات مرتبط با «فراماسونری»، «قدرت‌های جهانی» و «دست‌های پشت پرده» نیز به محتوای کانال افزوده می‌شود. برنامه‌هایی مانند «فراماسونری‌ها و دست‌های پشت پرده»، «قدرت‌های جهانی؛ جهان توسط چه کسانی هدایت می‌شود؟»، «درگیری اوکراین و دست‌های پشت پرده»، «جابجایی قدرت از اروپا به خاورمیانه» و «حقایق بانک‌ها و اقتصاد جهانی» نشان می‌دهد بخشی از روایت‌سازی کانال به سمت تحلیل‌های توطئه‌محور، فضای آخرالزمانی و القای وجود شبکه‌های پنهان قدرت نیز حرکت کرده است.
شگردهای رسانه‌ای و عملیات روانی
بررسی روند فعالیت کانال نشان می‌دهد چند شگرد رسانه‌ای به‌صورت مداوم تکرار می‌شود. استفاده از مناظره‌های فرسایشی و تحقیرآمیز، تیترهای هیجانی و شوک‌آفرین، بهره‌گیری از موضوعات جنسی و تابوشکن، ترکیب دین، جنگ، بحران و فروپاشی در یک روایت واحد، القای بن‌بست برای هویت دینی، استفاده از روایت‌های احساسی و تجربه‌های فردی، تقابل‌سازی میان ایران‌گرایی و اسلام، تکرار ادبیات «رسوا شد»، «فرار کرد» و «دستش رو شد» و همچنین استفاده گسترده از ویدئوهای کوتاه احساسی برای بازنشر سریع، بخش مهمی از الگوی رسانه‌ای این کانال را تشکیل می‌دهد.
همچنین بخش قابل توجهی از محتوا بر ایجاد فضای دوگانه و دوقطبی استوار است؛ دوگانه‌هایی مانند «ایران / اسلام»، «شاهنامه / روحانیت»، «نجات / جمهوری اسلامی»، «آزادی / دینداری» و «آینده ایران / بقای اسلام». در این چارچوب، حمله خارجی، بحران امنیتی و فشار روانی منطقه‌ای نیز در بخشی از محتوا نه به‌عنوان تهدید ملی، بلکه در قالب «فرصت تغییر» بازنمایی می‌شود.
جمع‌بندی
بررسی محتوای کانال «حقایق تاریخ اسلام و جهان» نشان می‌دهد روند فعالیت کوروش از «شبهه‌سازی تاریخی» به «اسلام‌ستیزی رسانه‌ای»، سپس «تقابل هویتی ایران و اسلام» و در نهایت «پیوند با جنگ روانی، بحران امنیتی و روایت براندازی» حرکت کرده است. مجموعه محتوای منتشرشده نشان می‌دهد محور اصلی فعالیت کانال، القای ناکارآمدی هویت دینی، برجسته‌سازی تقابل میان ایران و اسلام، تخریب روحانیت، مشروعیت‌زدایی از ساختار دینی و بازنمایی جنگ و فشار خارجی به‌عنوان زمینه تغییر سیاسی است. در این چارچوب، استفاده همزمان از شوک رسانه‌ای، روایت‌های احساسی، موضوعات جنجالی، بحران امنیتی، حمله خارجی، مناظره‌های هیجانی و تقابل هویتی، ساختار اصلی عملیات رسانه‌ای این جریان را شکل می‌دهد؛ الگویی که در بستر جنگ شناختی تلاش می‌کند دین، هویت شیعی، روحانیت و انسجام اجتماعی را به‌عنوان مانع اصلی تغییر سیاسی معرفی کند.
✍️ احمد منصوری ماتک
#جنگ #اسلام #ایران
