مستندنگاری سه بعدی، اولین گام مرکز معماری حوزه هنری برای روایت بنا‌های آسیب دیده جنگ

باشگاه خبرنگاران جوان - مدیر مرکز معماری حوزه هنری، مستندنگاری سه‌بعدی ابنیه و فضا‌های آسیب‌دیده در جنگ اخیر را اقدامی ضروری برای ثبت وضعیت فعلی این بنا‌ها دانست و گفت: این فرآیند با هدف حفظ سند عینی وقایع، ایجاد آرشیو دقیق از شرایط پس از اصابت و فراهم کردن امکان روایت این فضا‌ها برای نسل‌های آینده در حال انجام است.

مستندسازی وضعیت موجود؛ نخستین گام برای حفظ تاریخ

مصطفی مومنی‌راد، مدیر مرکز معماری حوزه هنری، درباره آغاز این فرآیند اظهار کرد: مرکز معماری حوزه هنری در هفته اخیر فرآیند مستندنگاری ساختمان‌ها و ابنیه مورد اصابت در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان را آغاز کرده است.

وی افزود: یکی از نخستین و مهم‌ترین اقداماتی که در مواجهه با کالبد‌های آسیب‌دیده باید انجام شود، ثبت دقیق و تصویربرداری مستند از وضعیت موجود این بناهاست؛ چراکه این فضا‌ها بخشی از تاریخ معاصر کشور هستند و باید پیش از هرگونه تغییر، بازسازی یا دگرگونی، وضعیت آنها ثبت و مستند شود.

مومنی‌راد ادامه داد: بسیاری از این ساختمان‌ها غیر از ارزش کالبدی، دارای اهمیت تاریخی و هویتی هستند و آسیب دیدن آنها بخشی از رویداد تاریخی جنگ است؛ بنابراین تهیه یک نسخه دقیق مجازی از وضعیت پس از اصابت، نخستین گام برای حفظ این اسناد خواهد بود.

فتوگرامتری؛ ابزاری برای ساخت نسخه مجازی از بنا‌های آسیب‌دیده

مدیر مرکز معماری حوزه هنری درباره روش اجرای این پروژه گفت: این مستندنگاری با استفاده از تکنیک‌های تخصصی تصویربرداری و فتوگرامتری انجام می‌شود؛ روشی که امکان ثبت دقیق جزئیات کالبدی و تهیه مدل سه‌بعدی از بنا‌ها را فراهم می‌کند.

وی افزود: تصویربرداری‌های دقیق سه‌بعدی این امکان را ایجاد می‌کند که نسخه‌ای مجازی و پرجزئیات از وضعیت فعلی ساختمان‌ها در اختیار داشته باشیم؛ نسخه‌ای که علاوه بر ثبت تاریخی، می‌تواند در آینده پایه استفاده از فناوری‌های نوین مانند بازدید‌های مجازی و روایت‌های تصویری باشد.

نقطه شروع از دانشگاه شریف تا مدرسه میناب

مومنی‌راد با اشاره به آغاز عملیات اجرایی این طرح اظهار کرد: در هفته گذشته فرآیند تصویربرداری ساختمان فاوا دانشگاه صنعتی شریف به عنوان یکی از فضا‌های علمی و دانشگاهی آسیب‌دیده در جنگ رمضان آغاز شد.

وی ادامه داد: مدرسه میناب به عنوان یکی از اسناد جنایت‌های فجیعی که در جریان جنگ رخ داد، از دیگر مکان‌هایی است که فرآیند مستندنگاری آن در حال انجام است. همچنین ورزشگاه لامرد و دیگر اماکن مهم آسیب‌دیده نیز در دستور کار این پروژه قرار دارند.

حفظ سند جنایت؛ ضرورتی برای حافظه جمعی

مومنی‌راد مهم‌ترین هدف این اقدام را حفظ سند وقایع رخ‌داده دانست و گفت: مهم‌ترین ضرورت این پروژه، تثبیت این اتفاقات به عنوان بخشی از تاریخ در حافظه مردم و جامعه است.

وی افزود: بخش قابل توجهی از خاطرات در ذهن انسان همراه با مکان به یاد سپرده می‌شود، ثبت دیجیتال این بنا‌های آسیب‌دیده نیز می‌تواند بخشی از حافظه معاصر کشور را برای نسل‌های آینده نگهداری کند.

توسعه همکاری‌ها برای ثبت گسترده‌تر بنا‌های آسیب‌دیده

مدیر مرکز معماری حوزه هنری با اشاره به محدودیت‌های موجود در مسیر اجرای این پروژه اظهار کرد: شرایط ویژه این اماکن، ملاحظات امنیتی و دشواری دسترسی، از جمله چالش‌های این فرآیند است؛ اما تلاش ما این است که با همکاری ارگان‌ها و متولیان هر بنا، شرایط لازم برای تسهیل و تسریع این اقدامات فراهم شود.

وی ادامه داد: بسیاری از این ساختمان‌ها به دلیل ناپایداری‌های ایجادشده، ممکن است با گذشت زمان آسیب‌های بیشتری ببینند؛ بنابراین سرعت بخشیدن به روند مستندنگاری اهمیت زیادی دارد.

مومنی‌راد در پایان از آمادگی مرکز معماری حوزه هنری برای همکاری با نهاد‌های مختلف خبر داد و گفت: از مجموعه‌ها، ارگان‌ها و متخصصانی که در حوزه تصویربرداری، مستندنگاری و فناوری‌های مرتبط توان همکاری دارند دعوت می‌کنیم تا در توسعه این فرآیند مشارکت کنند تا بتوانیم ثبت اماکن مهم آسیب‌دیده را در سراسر کشور گسترش دهیم.