ثبات در الگوهای خواب؛ عاملی کلیدی برای سلامت قلب

باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - بر اساس یک مطالعه تازه که در نشریه «Circulation: Population Health and Outcomes» منتشر شده است، داشتن یک برنامه منظم — شامل زمانهای ثابت برای خوابیدن و بیدار شدن، و همچنین مدتزمان خواب یکسان در شبهای متوالی — میتواند نسبت به تمرکز صرف بر تعداد ساعات خواب، محافظت بهتری برای سیستم قلبی-عروقی فراهم کند.
مین توآن ویت نگوین، پژوهشگر ارشد این مطالعه از بیمارستان کودکان بوستون و دانشکده پزشکی هاروارد، خاطرنشان کرد که اگرچه بسیاری از افراد بر داشتن هشت ساعت خواب در روز تمرکز میکنند، اما «ثبات در خواب» گامی عملی است که میتواند به محافظت از قلب کمک کند.
پژوهشگران دادههای حاصل از دستگاههای «فیتبیت» (Fitbit) و سوابق سلامت بیش از ۱۰ هزار بزرگسال آمریکایی (با میانگین سنی ۵۳ سال) را که در برنامه پژوهشی «All of Us» (ابتکاری از سوی مؤسسه ملی سلامت ایالات متحده یا NIH) شرکت داشتند، مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.
هدف این مطالعه تعیین این موضوع بود که کدام جنبههای خواب، در بررسیهای چندماهه، قویترین ارتباط را با بیماریهای قلبی-متابولیک دارند. این مسئله بهویژه از آن جهت حائز اهمیت است که انجمن قلب آمریکا در سال ۲۰۲۲، خواب را بهعنوان یک شاخص کلیدی برای سلامت قلبی-عروقی به معیارهای خود افزود؛ هرچند در آن زمان، تمرکز عمدتاً بر «مدتزمان» خواب بود.
جنبههایی که توسط پژوهشگران بررسی شدند عبارت بودند از:
- مدتزمان خواب.
- کیفیت خواب.
- ثبات (یکنواختی) خواب.
- زمانبندی خواب.
- چرخههای خواب.
پس از یک دوره پیگیری پزشکی (با میانه زمانی ۳.۷ سال)، نتایج نشان داد که میانگین مدتزمان خواب، ارتباط آشکاری با افزایش خطر بروز رویدادهای عمده قلبی-عروقی — نظیر موارد زیر — ندارد:
- حمله قلبی.
- نارسایی قلبی.
- کاردیومیوپاتی (بیماری عضله قلب).
- سکته مغزی ایسکمیک.
با این حال، الگوهای نامنظم خواب با افزایش خطر همراه بودند. به ازای هر یک انحراف معیار افزایش — معادل تقریباً ۲۹ دقیقه — در میزان نوسان مدتزمان خواب در شبهای مختلف، خطر ابتلا به این بیماریها ۲۴ درصد بیشتر بود. بهطور مشابه، بینظمی در زمان به خواب رفتن، زمان بیدار شدن و نقطه میانی خواب، با افزایش خطر حدود ۲۰ تا ۲۳ درصدی مرتبط دانسته شده است.
این مطالعه همچنین نشان داد که نوسانات در مدتزمان خواب با موارد زیر مرتبط است:
- افزایش ۳۲ درصدی خطر نارسایی قلبی.
- افزایش ۱۶ درصدی خطر فشار خون بالا (پرفشاری خون).
- افزایش ۲۰ درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲.
اگرچه این یک مطالعه مشاهدهای است و ثابت نمیکند که خواب نامنظم مستقیماً باعث بروز این بیماریها میشود، اما پژوهشگران معتقدند که چنین ارتباطی از نظر زیستشناختی قابلتوجیه است؛ اختلال در خواب میتواند ساعت زیستی بدن را برهم زند، موجب افزایش فشار خون شود، تنظیم قند خون (گلوکز) را مختل کند و سطح التهاب را در بدن بالا ببرد.
پژوهشگران خاطرنشان میکنند که برای ارزیابی سلامت خواب، علاوه بر مدتزمان خواب، باید به «نظم» آن نیز توجه کرد. آنها تأکید دارند که ثابت نگه داشتنِ زمانهای خواب و بیداری تا حد امکان، میتواند گامی ساده، اما مفید برای حفظ سلامت قلب در درازمدت باشد.
منبع: ساینسآلرت











