وجود خلأ‌های جدی فرهنگی در حوزه محیط زیست

باشگاه خبرنگاران جوان - شینا انصاری صبح امروز در نخستین جلسه «کارگروه ملی ارتقای فرهنگ حفاظت محیط‌زیست» که امروز در این سازمان برگزار شد، اظهار کرد: با وجود اسناد و سیاست‌های بالادستی به‌ویژه اصل ۵۰ قانون اساسی که حفاظت از محیط زیست را وظیفه‌ای همگانی می‌داند و سیاست‌های ابلاغی محیط زیست به‌ویژه بند‌های ۱۲ و ۱۴ که بر ترویج آگاهی‌های محیط‌زیستی و تقویت مسئولیت‌پذیری اجتماعی تأکید دارند، همچنان با خلأ‌های جدی فرهنگی در این حوزه مواجه هستیم.

وی افزود: نیازمند تغییر نگاه از رویکرد صرفاً فنی و تخصصی به رویکردی فرهنگی و اجتماعی هستیم و باید محیط زیست را از موضوعی بخشی و محدود به چند دستگاه، به یک سیاست فراگیر و بین‌بخشی تبدیل کنیم که همه نهاد‌های متولی امور فرهنگی و اجتماعی کشور را دربرگیرد.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به ضرورت گذار از «آموزش محیط زیست» به «حکمرانی فرهنگی محیط زیست» تصریح کرد: یکی از مؤلفه‌های کلیدی در تحقق این هدف، بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت تشکل‌های مردم‌نهاد و جوامع مدنی است تا سطح مشارکت اجتماعی از حالت نمادین به تصمیم‌سازی و اجرا ارتقا یابد.

انصاری با تأکید بر اینکه حل مسائل پیچیده محیط زیستی بدون مشارکت فراگیر مردم امکان‌پذیر نیست، گفت: سازمان حفاظت محیط زیست به‌عنوان باسابقه‌ترین نهاد در تعامل با تشکل‌های محیط زیستی، نیازمند تقویت هرچه بیشتر این همکاری‌ها و فراهم‌سازی بستر‌های مشارکت اجتماعی است؛ امری که باید در دولت و سایر قوا نیز نهادینه شود.

وی مشارکت اجتماعی را ناظر بر کنش‌های داوطلبانه، آگاهانه و مسئولانه شهروندان دانست و اظهارکرد: بهترین شکل این مشارکت در قالب فعالیت‌های نهادمند مدنی و تشکل‌های مردم‌نهاد تحقق می‌یابد. در همین راستا رویکرد «حفاظت مشارکتی» در عرصه‌های طبیعی و مناطق تحت مدیریت سازمان دنبال می‌شود تا از ظرفیت مردم و نهاد‌های مردمی در حفاظت از تنوع زیستی و منابع طبیعی بهره گرفته شود.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به بحران‌های زیست‌محیطی نظیر تغییر کاربری اراضی، تخریب جنگل‌ها و تهدید تالاب‌ها خاطرنشان کرد: دستیابی به راه‌حل‌های پایدار در این حوزه‌ها مستلزم توافق‌سازی اجتماعی، هم در سطح حاکمیت و هم در سطح جامعه است.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که سند «برنامه ارتقای فرهنگ حفاظت محیط‌زیست» فراتر از یک توصیه‌نامه سیاستی، به‌عنوان مجموعه‌ای از تکالیف راهبردی دستگاه‌ها اجرایی شود و با همکاری اعضای کارگروه، فرهنگ حفاظت از محیط زیست از سطح شعار فراتر برود و به بخشی از سبک زندگی و رفتار روزمره ایرانیان تبدیل شود.

منبع: سازمان حفاظت محیط زیست