شورش مردم در فرانسه از کنترل خارج شد
مقامات فرانسوی می‌گویند شورش در این کشور رسماً از کنترل خارج شده و معلمان و حتی مخالفان اتحادیه اروپا و ناتو نیز به دانش‌آموزان معترض پیوسته‌اند.
دولت فرانسه ده روزی است که درگیر آشوب سراسری دانش‌آموزان و دانشجویان است. آنچه با اعتراض چند دانش‌آموز در حومة پاریس آغاز شد در کمتر از یک هفته به یکی از گسترده‌ترین اعتراضات سال‌های اخیر فرانسه بعد از اعتراضات جلیقه زردها تبدیل شده است. «استیون ایرینگر»، خبرنگار ارشد نیویورک‌تایمز درباره این اعتراض‌های خشن آن هم در میانة بحران‌ها می‌نویسد: «این اتفاق اکنون در شرایطی رخ می‌دهد که فرانسه با مشکلات اقتصادی بسیار عمیقی مواجه است.
بدهی ملی بسیار بالاست، بودجه تحت فشار قرار دارد و دولت می‌خواهد هزینه‌های نظامی بیشتری انجام دهد. دانش‌آموزان در فرانسه، همانند دانش‌آموزان در نقاط دیگر، می‌پرسند:آینده من چگونه خواهد بود؟ آیا می‌توانم در این دنیای جدید از پس هزینه‌های زندگی بربیایم؟ اما فکر می‌کنم این مسئله اساساً بازتاب‌دهنده نگرانی واقعی بسیاری از مردم عادی اروپا درباره آینده اقتصادی و هزینه‌های زندگی است.»
شورش فرانسه که از جمعه (3 مهر) در اعتراض به شرایط بد حاکم بر مدارس و از حومه پاریس شروع شده و همچنان ادامه دارد. طبق گزارش‌ها اعتراض‌ها ابتدا علیه کمبود بودجه، تعداد کم معلمان ساختمان‌های فرسوده، گرمای بیش از حد کلاس‌ها به‌ویژه در طول موج گرمای امسال، همچنین کلاس‌های درس پرجمعیت و برنامه‌های درسی سختگیرانه بود.
طی یک هفته گذشته دانشجویان و معلمان فرانسوی هم به اعتراضات ملحق شده‌اند. 6 اتحادیه اصلی معلمان فرانسه اعلام کرده‌اند روز سه‌شنبه (فردا) در حمایت از اعتراضات دانش‌آموزان اعتصاب خواهند کرد و در تظاهرات سراسری شرکت می‌کنند. اتحادیه‌های معلمان خواستار افزایش بودجه آموزش‌وپرورش، استخدام نیروی آموزشی بیشتر و بهبود وضعیت مدارس هستند. با پیوستن اتحادیه‌های معلمان به اعتراضات دانش‌آموزان، دامنه این جنبش اعتراضی گسترده‌تر خواهد شد؛ موضوعی که با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری سال آینده، فشار بیشتری بر دولت فرانسه وارد می‌کند.
مخالفان اتحادیه اروپا هم آمدند
اما دو روزی می‌شود که اعتراضات از خواسته‌های صنفی عبور کرده و به مسائل سیاسی نیز کشیده شده است. در همین راستا صدها نفر از معترضان فرانسوی که از حامیان خروج فرانسه از اتحادیه اروپا بودند، روز شنبه در مرکز پاریس تجمع کردند و با سر دادن شعارهایی علیه «امانوئل ماکرون» رئیس‌جمهور فرانسه، خواستار خروج کشورشان از اتحادیه اروپا و ناتو و توقف حمایت نظامی از اوکراین شدند. طبق گزارش شبکه راشاتودی، این تجمع به دعوت «فلوریان فیلیپو»، رهبر حزب «میهن‌پرستان» فرانسه، در میدان «پاله‌روایال» در مرکز پاریس برگزار شد.
شرکت‌کنندگان در این تجمع دست‌نوشته‌هایی با مضمون «ماکرون، برو بیرون» و «از فرگزیت حمایت کنید» در دست داشتند و علیه ادامه حمایت فرانسه از اوکراین شعار دادند. به گزارش فارس به نقل از راشا تودی «فلوریان فیلیپو»، در این تجمع با تأکید بر مواضع حزب خود گفت فرانسه باید از اتحادیه اروپا و ناتو خارج شود و تأمین مالی جنگ در اوکراین و ارسال سلاح به کی‌یف را متوقف کند. او همچنین گفت منابعی که دولت فرانسه برای اوکراین هزینه می‌کند، باید برای کاهش مالیات سوخت در داخل کشور اختصاص یابد و به مشکلات اقتصادی مردم رسیدگی شود. حامیان این تجمع شعار اصلی خود را «زندگی کردن، نه تقلا برای زنده ماندن؛ زندگی آزاد و در صلح» اعلام کرده بودند.
ریشه‌های اعتراضات
به گفته کارشناسان ریشه‌های اعتراضات را تنها نباید در ساختمان‌های فرسوده یا کلاس‌های پرجمعیت جست و جو کرد بلکه ریشه این بحران را باید در سیاست‌های مالی دولت فرانسه جست‌وجو کرد. به گزارش رویترز دولت «سباستین لکورنو»، نخست‌وزیر فرانسه روز پنجشنبه، «بودجه بازسازی» خود را با هدف ۵۴ میلیارد یورو صرفه‌جویی ارائه کرد که انجماد شاخص حقوق کارمندان دولت را هم در بر می‌گیرد.
این چهارمین سال پیاپی انجماد حقوق پایه کارمندان دولت است. در چنین شرایطی، مطالبات دانش‌آموزان روی دیگر همان سکه بودجه است. معلمی که جایگزین نمی‌شود، کلاسی که بیش از ظرفیت پر می‌شود و ساختمانی که تعمیر نمی‌شود، همه پیامد مستقیم سیاست‌هایی‌اند که هزینه‌های عمومی را هدف قرار داده‌اند. به همین دلیل، اعتراض دانش‌آموزان با اعتصاب معلمان و کارمندان همزمان شده است، چرا که نارضایتی هر دو گروه از یک منبع نشأت می‌گیرد.
از سوی دیگر اعتراضات در حومه‌های محروم شهرهای بزرگ، به‌ویژه «سن‌سن‌دنی» و «وال‌دومارن»، شدیدترین شکل خود را پیدا کرد؛ مناطقی که بیشترین جمعیت مهاجر و کمترین امکانات آموزشی را دارند. همین جغرافیا، بعد هویتی اعتراضات را آشکار می‌کند همزمان نقش شبکه‌های اجتماعی هم در این میان تعیین‌کننده بود. به گزارش ایسنا به نقل از «فرانس‌اینفو»، ترکیبی از مطالبات محلی، ویدئوهای وایرال و حمایت حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، انسداد چند دبیرستان را به جنبشی سراسری بدل کرد و ویدئوهای برخورد پلیس با دانش‌آموزان هم به‌جای فرونشاندن اعتراض، آن را گسترش داد.
سرکوب مردم
طی یک هفته‌ای که از این اعتراضات می‌گذرد دانش‌آموزان فرانسوی کاری نبوده که نکرده باشند آنها ساختمان‌های مدارس را مسدود کرده، برخی مدارس را به آتش کشیده‌اند، به اموال عمومی آسیب زده‌اند، سطل‌های زباله را به آتش کشیده‌اند و به پرسنل اورژانس حمله کرده‌اند. البته پاسخ دولت به این آشوب، امنیتی و سرشار از سرکوب خشونت‌بار بود. برخی ویدئوها که از آشوب‌های روز جمعه منتشر شده است نشان می‌دهد که پلیس فرانسه مستقیماً به صورت یک دانش‌آموز معترض شلیک می‌کند.
شمار بازداشت‌ها از ۱۶۴ نفر در روز دوشنبه ۶ مهر به ۱۷۴۷ نفر در روز جمعه ۱۰ مهر رسید و مجموع آن از 5 هزار نفر گذشت. وزیر کشور فرانسه اعلام کرد ۸۵ درصد بازداشت‌شدگان زیر سن قانونی و بیشترشان دانش‌آموز دبیرستانی‌اند. استانداران تجمع در اطراف مدارس تعطیل‌شده را ممنوع کردند و وزیر دادگستری فرانسه هم گفت والدین کسانی که به اموال آسیب می‌زنند باید غرامت بپردازند.
دولت در عین حال روایت خود را از ماجرا ساخت. دفتر «سباستین لکورنو» نخست‌وزیر فرانسه این جنبش را «مانوری سازمان‌یافته از سوی حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر و نیروهای نیابتی آن در چپ افراطی» خواند و لکورنو، نمایندگان این حزب را به «زیاده‌خواهی غیرمسئولانه» متهم کرد.
اوضاع از کنترل خارج شد
با گسترش اعتراضات به نظر می‌رسد که کنترل از دست پلیس فرانسه خارج شده است. برخی گزارش‌ها حاکی است اعتراضات گسترده در فرانسه به اعتصاب و تعطیلی ایستگاه‌های قطار‌ها نیز رسیده است. رئیس پلیس پاریس هم تایید کرد موج اعتراضات دانش‌آموزی که از منطقه پاریس آغاز شده و به سراسر فرانسه گسترش یافته، اکنون از کنترل خارج شده است. وی هشدار داد پلیس در برابر خشونت و تخریب با قاطعیت برخورد خواهد کرد.
سخنگوی پلیس ملی فرانسه هم اعلام کرد: بیش از ۶۰۰ نیروی پلیس نیز زخمی شده و معلمان و شهروندان هم هدف حمله قرار گرفته‌اند؛ خسارت‌های واردشده به اموال نیز ده‌ها میلیون یورو برآورد شده است. بر اساس این گزارش مقام‌های امنیتی نگرانند تجمعات سازمان‌یافته به‌ویژه در مرکز پاریس به تشدید خشونت منجر شود و گروه‌های آنارشیست وابسته به جریان چپ افراطی کنترل جنبش را به دست بگیرند.پلیس نیز هشدار داده است که در صورت ادامه خشونت و تخریب، با معترضان برخورد خواهد کرد. همچنین خبرها حاکی از تعطیل شدن چند صد مدرسه است.
