وارثِ حکمرانیِ قرآنیِ خامنه‌ای شهید
یکی از دلتنگی‌های دوستداران امام شهید، فهم قرآنیِ کم‌نظیر ایشان و استفاده در تار و پود رهنمودهایشان بوده است؛ اما پیام امام رشیدمان به اجلاس نماز امسال یاد دقت‌های والد شهیدشان را زنده کرد.
گروه اندیشه: رهبر حکیم انقلاب در پیام اخیر خود، با اشاره به آیه شریفه «الَّذینَ إِنْ مَکَّنّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ» (حج: ۴۱)، نقطهٔ ثقل رویکرد خود را آشکار می‌سازند. این آیه که دقیقاً پس از فرمان جهاد برای دفاع از مظلومان و نجات معابد الهی در آیات پیشین (حج: ۳۸-۴۰) قرار گرفته است، پیوند عمیقی میان "قدرت و اقتدار (تمکن)" و "مسئولیت اقامه نماز" برقرار می‌کند. تفسیر دقیق این سیاق نشان می‌دهد که خداوند متعال پس از اذن دفاع و مبارزه با ستم و نیل مؤمنان به پیروزی و حکمرانی، وظیفه و رسالت اصلی آن‌ها را نه فقط پیروزی نظامی، که «اقامه نماز» قرار می‌دهد. نماز در اینجا صرفاً یک وظیفه عبادی نیست؛ بلکه معیار سنجش حاکمیت صالحان، مانیفست حکمرانی و نشانه‌ای بارز از تحقق حیات طیبه در سطوح کلان جامعه است.
به بیان روشن‌تر، جهاد برای کسب قدرت (مکنت)، وسیله‌ای است برای‌آنکه جامعه اسلامی در سایه اقتدار خویش بتواند توسعه عبودیت دهد؛ و در رأس آن نماز را به پا دارد. این پیوند کلیدی، نماز را از چهاردیواری خلوت فردی به مساجد، میادین، مراکز قدرت و دل جامعه منتقل می‌کند و به آن ابعاد عملیاتی و استراتژیک می‌بخشد. همانگونه که پیامبر اسلام (ص) پس از تشکیل حکومت اسلامی در مدینه، نخستین برنامه‌های خود را با احداث مسجد و اقامه نمازهای جماعت آغاز کردند و بدین صورت نگاه توحیدی را مجرای تمام امور اجتماع قرار دادند.
نماز، رکن حکومت‌داری الهی
نگاهی به پیام‌های سالیان گذشته امام شهید نیز صحت این تحلیل را تأیید می‌کند. ایشان بارها به ماهیت اجتماعی نماز تأکید کرده‌اند:
در پیام سال ۱۳۸۲ به دوازدهمین اجلاس نماز، تأکید کردند: "تکیه اصلی [قرآن و سنت] دربارهٔ نماز بر اقامهٔ آن است نه فقط بر ادای آن؛ یعنی برپاداشتنش در جامعه با شکل و محتوای صحیح... و بی‌شک جامعهٔ مؤمنان جز با این گونه اقامهٔ نماز، سامان نخواهد یافت."
در پیام سال ۱۳۸۷ به هفدهمین اجلاس، فرمودند: "[نماز] جامعه ما را به سمت ارزش‌های اسلامی به‌پیش خواهد برد... و نقش تعیین‌کننده را دارد." که نشان‌دهنده ابعاد اجتماعی نماز در رشد و بالندگی جامعه است.
همچنین در پیام سال ۱۳۹۶ به بیست‌وششمین اجلاس، به‌صراحت بیان می‌دارند: "همان «الصلاةَ تَنْهی عَنِ الفَحشاءِ وَ الْمُنْکَر»ی که به‌صورت فردی در قلب و جان یکایک آحاد ملت کارگر می‌شود و او را از آلودگی می‌پالاید و اوج می‌دهد، به همان اندازه و با همان قدرت به‌صورت عمومی و در مقیاس وسیع، با مفاسد و زشتی‌ها و رذالت‌ها مبارزه می‌کند و در مقابل روح تجاوز و عصیان می‌ایستد."
این شواهد تاریخی و قرآنی نشان می‌دهد که نماز، نه‌تنها راهِ ارتباط بنده باخدا، بلکه نقشه راهی جامع برای ساختاردهی جامعه و رسیدن به تمدن نوین اسلامی است. این معنا دقیقاً در پیام اخیر وارث حکمت ایشان نیز تشریح شده که می‌فرمایند: "اقامهٔ نماز... برای فراهم‌شدن زمینهٔ طیّ طریق از مرحلهٔ نهضت و انقلاب اسلامی تا مرحلهٔ جامعهٔ اسلامی، امری ضروری است و بعد از آن است که نِیل به مرحلهٔ تمدّن اسلامی میسور خواهد شد." این بدان معناست که نماز شریان حیاتی برای گذار از یک "انقلاب به یک "تمدن" تمام‌عیار است و شرط "مُکنت" جامعه اسلامی در دنیا.
بسیج عمومی برای یک راهبرد تمدنی
بنابراین، رویکرد مقام معظم رهبری در این پیام، از بیان صرفاً فقهی نماز فراتر رفته و به‌سوی یک "راهبرد جامع فرهنگی و حکومتی" متمایل است. ایشان در بخش دیگری از پیام به این بُعد عملیاتی اشاره کرده و تمامی "اشخاص مؤثر در جامعه از پدران و مادران و خانواده‌ها تا معلّمان و دوستان، از اساتید و نخبگان تا چهره‌های شناخته شده و افراد مشهور، و نیز تمامی نهادها و دستگاه‌های فرهنگ‌ساز" را مخاطب قرار داده و برای آنان "مسئولیت مضاعف" در اقامه نماز قائل می‌شوند. این فراخوان همگانی، نشان‌دهنده اهمیت نماز به‌مثابه ستون فقرات هویت جمعی، و بستر تربیت نسلی نواندیش، متعهد و فعال برای آینده جامعه اسلامی است.
سخن آخر؛
با چنین تحلیل دقیق و قرآنی از سوی رهبری، اقامه نماز نه فقط وظیفه‌ای صرف، بلکه تبدیل به پیش‌شرط موفقیت ملی و تمدن‌سازی می‌شود. جمهوری اسلامی ایران که در میدان‌های جهاد نظامی، علمی، فرهنگی، اقتصادی و مقاومت بین‌المللی به "مکنت و قدرت" رسیده، اکنون بیش‌ازپیش مخاطب این دستور الهی است: «اقیموا الصلاة». از مصلّای فردی تا میدان جهاد، و از آنجا تا معراج تمدن‌سازی، نماز نقش بی‌بدیلی ایفا می‌کند و هر قدم در مسیر "اقامه آن"، گامی بلند به‌سوی تحقق آرمان‌های اسلامی در جهان است. در یک کلام تا اقامه صلاة محقق نشود حق مکنت ادا نخواهد شد ...
بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
#نماز_راهبردی
#تمدن_نوین_اسلامی
#حکومت_صالحان
#اقتدار_ملی
#نماز_اجتماعی
